دکتر حمید سجاد دکتر حمید سجاد
نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2

موضوع: سلول های خونی چگونه شکل می گیرند؟

  1. #1
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    محل سکونت
    آمریکا
    نوشته ها
    38,903

    پیش فرض سلول های خونی چگونه شکل می گیرند؟

    هماتوپویزیس یا خون سازی، روندی است که در آن، سلول های خون شکل می گیرد. همه اجزای سلولی در خون از سلول های بنیادی خون ساز منشا می گیرند. در یک فرد سالم بزرگسال در هر روز حدود ۱۰۰میلیارد تا یک تریلیون سلول خونی جدید تولید می شود تا شمار این سلول ها را در گردش خون محیطی ثابت نگه دارد....

    ● سلول های بنیادی خون ساز

    سلول های خونی به ۳تیره یا دودمان تقسیم می شوند:

    ۱) سلول های اریتروسیت که شامل سلول های قرمز حامل اکسیژن در خون می شود. در خون محیطی معمولا می توان دو نوع از این سلول ها را دید؛ یکی رتیکولوسیت ها (سلول های قرمز هسته دار) و دیگری اریتروسیت ها (سلول های قرمز بی هسته که اکثریت سلول های قرمز را تشکیل می دهند.) در واقع، شمار رتیکولوسیت ها در خون بیانگر میزان تولید سلول های قرمز (اریتروپوییز) در بدن است.

    ۲) لنفوسیت ها که اساس دستگاه ایمنی تطبیقی بدن را تشکیل می دهند. این سلول ها از سلول های پیش ساز مشترک لنفوییدی منشا می گیرند. دودمان سلولی لنفوییدی عمدتا از دو نوع سلول t و سلول b (دو نوع از سلول های سفید خون) تشکیل شده است. روند تولید آنها را را لنفوپویزیس می گویند.

    ۳) میلوست ها که شامل گرانولوسیت ها، مگاکاریوسیت ها و ماکروفاژها می شوند و از سلول های پیش ساز مشترک میلوییدی منشأ می گیرند و نقش های گوناگونی از جمله ایمنی ذاتی، ایمنی تطبیقی و لخته شدن خون را به عهده دارند. روند تولید این سلول ها را میلوپوئیز می نامند.

    ● خون سازی کجا انجام می شود؟

    تشکیل خون در رویان در حال رشد انسانی، در توده هایی از سلول های خونی در کیسه زرده به نام «جزایر خونی» انجام می گیرد. با پیشرفت رشد و نمو جنین، تشکیل خون در طحال، کبد و عقده های لنفاوی نیز رخ می دهد. درنهایت، هنگامی مغز استخوان در جنین ایجاد می شود، این اندام وظیفه تولید اغلب سلول های خونی در بدن را به عهده می گیرد. با این حال، بالغ شدن، فعال شدن و نیز تکثیر برخی از سلول های لنفوییدی در اندام های لنفاوی ثانوی (طحال، تیموس و گره های لنفاوی) همچنان ادامه می یابد. خون سازی در کودکان در مغز استخوان های دراز مانند استخوان ران و استخوان درشت نی در ساق پا انجام می گیرد. این روند در بزرگسالان عمدتا در استخوان های لگن، جمجمه، مهره ها و جناغ صورت می گیرد.

    ● خون سازی خارج از استخوان

    در برخی از موارد، کبد، تیموس و طحال ممکن است دوباره کارکرد خون سازی را به دست آورند. این وضعیت را خون سازی خارج از مغز استخوان می نامند. این خون سازی باعث می شود که اندازه این اندام ها به طور قابل توجهی افزایش یابد. در طول تکامل جنینی، از آنجایی که استخوان ها و در نتیجه مغز استخوان در مراحل انتهایی تکامل پیدا می کنند، کبد به عنوان اندام اصلی خون ساز عمل می کند. برای همین است که کبد در طی این دوره بزرگ می شود.

    ● تعیین نوع سلول های خونی

    ظاهرا تعیین نوع سلول های خونی ناشی از محلی از بدن است که در آن تمایز پیدا می کنند. برای مثال، تیموس محلی ایده آل برای تمایزیافتن تیموسیت ها به انواع گوناگون سلول t است. تعیین سلولی در مورد سلول های بنیادی و سایر سلول های تمایزنیافته در مغز استخوان معمولا به این صورت توضیح داده می شد که عوامل محرک رشد گروه های معین سلولی و سایر عوامل موثر بر محیط خون سازی این سلول ها را متعهد می کنند که مسیر معینی از تمایز سلولی را دنبال کنند.

    این نظریه کلاسیک برای توصیف خون سازی است. اما امروزه بیشتر معتقدند که تعیین اینکه سلول های خونی تمایزنیافته به چه سلول های خاصی بدل شوند، به طور تصادفی صورت می گیرد. محیط خون سازی باعث می شود که برخی از این سلول ها زنده بمانند و برخی دیگر دست خوش مرگ سلولی شوند. مغز استخوان با تنظیم تعادل میان انواع متفاوت سلولی، می تواند کمیت سلول های متفاوتی را که درنهایت تولید می شوند، تعیین کند.

    ● عوامل رشد

    تولید سلول های سفید و قرمز خون در انسان های سالم با دقت بسیاری تنظیم می شود و تولید گرانولوسیت ها (نوعی از سلول های سفید) در حین دچار شدن به عفونت به سرعت افزایش می یابد. تکثیر و بازسازی این سلول ها به «عامل سلول بنیادی» بستگی دارد. این عوامل، رشد گلیگوپروتئینی تکثیر و بالغ شدن سلول هایی را که از مغز استخوان به جریان خون وارد می شوند، تنظیم می کنند و باعث می شوند این سلول ها در یک یا چند رده سلولی متعهدشده تکثیر شوند و به بلوغ برسند.

    سه عامل رشد دیگر که تولید سلول های بنیادی متعهدشده را تحریک می کنند، عوامل تحریک دودمانی می نامند. این عوامل، رشد گرانولوسیت ها و ماکرفاژها را تشدید می کنند. برای تبدیل سلول های پیش ساز میلوییدی به اریتروسیت (سلول قرمز) یک عامل رشد به نام اریتروپویتین لازم است. از طرف دیگر، یک عامل رشد به نام ترومبوپویتین سلول های پیش ساز میلوییدی را وادار می کند که به مگاکاریوسیت ها (سلول های تولیدکننده پلاکت) بدل شوند.

    ● انواع سلول های خونی

    سلول های خونی شامل هر نوع سلولی می شود که به طور طبیعی در خون یافت می شود.

    سلول های خونی در سه رده کلی قرار می گیرند:

    ۱) سلول های سرخ (اریتروسیت)

    ۲) سلول های سفید (لوکوسیت)

    ۳) پلاکت (ترمبوسیت)

    این سه نوع سلول بر روی هم ۴۵ درصد حجم خون را تشکیل می دهند؛ بقیه حجم خون را مایعی به نام پلاسما تشکیل می دهد. ۴۵ درصدی از حجم خون را که سلول ها تشکیل می دهند، اصطلاحا "هماتوکریت" می نامند و می توان در آزمایش خون با سانتریفوژ کردن خون آن را اندازه گرفت.

    ▪ سلول های سرخ: این سلول ها عمدتا وظیفه انتقال اکسیژن از ریه ها به بافت ها و انتقال بخشی از دی اکسیدکربن تولیدشده از بافت ها را به ریه ها به عهده دارند. این سلول ها این عمل را از طریق رنگدانه ای پروتئینی به نام هموگلوبین انجام می دهند، که رنگ سرخ آنها هم ناشی از همین ماده است. سلول های سرخ عمری حدود ۱۰۰ روز دارند.

    ▪ سلول های سفید: سلول های سفید بخشی از دستگاه ایمنی ذاتی هستند و عمر آنها بسته به نوع شان از چند روز تا چندین سال متفاوت است.

    ▪ پلاکت ها: پلاکت ها در لخته شدن خون دخالت دارند و عمر آنها حدود ۹ روز است.

    سلول های سرخ خونسلول های سرخ یا اریتروسیت ها شایع ترین نوع سلول های خونی هستند و نقش اصلی آنها انتقال اکسیژن از ریه ها به بافت های بدن از طریق دستگاه گردش خون است. سیتوپلاسم این سلول ها غنی از یک مولکول زیستی حاوی آهن به نام هموگلوبین است که می تواند به اکسیژن متصل شود و رنگ سرخ خون هم ناشی از آن است. سلول های سرخ بالغ در انسان ها به صورت دیسک ها انعطاف پذیری از دو طرف معقری هستند که فاقد هسته سلولی و اغلب اندامک های سلولی است. سلول های سرخ در مغز استخوان تولید می شوند و عمری حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ روز دارند. سلول های سرخ پیرشده نهایتا بوسیله ماکروفاژها (نوعی از سلول های سفید در خون) بلعیده می شوند. حدود یک چهارم سلول های بدن انسان را سلول های سرخ خون تشکیل می دهند. سلول های سرخ را گلبول قرمز، سلول اریتروئید و اریتروسیت هم مینامند.

    سلول های سفید خونسلول های سفید خون یا لکوسیت ها سلول هایی هستند که بخشی از دستگاه ایمنی بدن به حساب می آیند و در دفاع از بدن در مقابل عوامل عفونی و مواد خارجی شرکت دارند. پنج نوع متفاوت از سلول سفید وجود دارد، اما همه این سلول ها از یک سلول چندتوانی از در مغز استخوان به نام سلول بنیادی خون ساز به وجود می آیند. سلول های سفید در همه جای بدن یافت می شوند، از جمله در خون و دستگاه لنفاوی.

    شمار سلول های سفید در خون اغلب شاخصی از بیماری هاست. د رحالت طبیعی بین ۴ تا ۱۱ میلیارد سلول سفید در هر لیتر خون وجود دارد که حدود یک درصد حجم خون را یک فرد بزرگسال سالم را تشکیل می دهد.

    انواع سلول های سفید خون: چند نوع متفاوت از سلول های سفید خون وجود دارد. همه انواع در بسیاری از خصوصیات مشترک هستند، اما شکل و کارکرد متمایزی دارند. یک خصوصیت عمده تمایزدهنده این سلول ها وجود دانه یا گرانول در سیتوپلاسم آنهاست که بر حسب وجود یا عدم وجود آن به دو دسته تقسیم می شوند:

    ▪ گرانولوسیت ها: این سلول های سفید با وجود دانه هاایی در سیتوپلاسم شان که هنگام مشاهد با میکروسکوپ نوری رنگ های مختلفی به خود می گیرد، مشخص می شود. این دانه ها در واقع آنزیم های با غشایی در اطراف شان هستند که عمدتا برای هضم ذراتی که به درون سلو ل ها کشیده می شود، به کار می روند. سه نوع گرانولوسیت وجود دارد: نوتروفیل ها، بازوفیل ها، و ائوزینوفیل ها؛ این نام ها بر اساس خصوصیات رنگ گیری این سلول هاست.

    ▪ آگرانولوسیت ها: این سلول های سفید با فقدان ظاهری دانه ها یا گرانول ها در سیتوپلاسم شان مشخص می شوند. گرچه نام آنها بیان کننده فقدان دانه در سیتوپلاسم این سلول ها ست، اما این سلول ها هم دارای گرانول هایی غیراختصاصی هستند که لیزوزوم خوانده می شود. این رده سلول های سفید شامل لنفوسیت ها، مونوسیت ها و ماکروفاژها می شود.






    دکتر علی ملائکه
    روزنامه سلامت

    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  2. #2
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    محل سکونت
    آمریکا
    نوشته ها
    38,903

    پیش فرض

    چطور خون ساخته می‌شود؟

    همشهری آنلاین:

    روندی که سلول‌های خونی در بدن ساخته می‌شود،‌ هماتوپوئیز نام دارد.

    در یک فرد سالم همه اجزای سلولی در خون از سلول‌های بنیادی خون‌ساز منشا می‌گیرند.
    بزرگسال حدود در هر روز صد میلیارد تا یک تریلیون سلول خونی جدید تولید می‌شود تا شمار این سلول‌ها را در گردش خون محیطی ثابت نگه دارد.

    سلول‌های بنیادی خون‌ساز

    سلول‌های خونی به سه تیره یا دودمان تقسیم می‌شوند:

    1- سلول‌های اریتروسیت که شامل سلول‌های قرمز حامل اکسیژن در خون می‌شود. در خون محیطی معمولا می‌توان دو نوع از این سلول‌ها یکی رتیکولوسیت‌ها (سلول‌های قرمز هسته‌دار) و اریتروسیت (سلول‌های قرمز بی‌هسته که اکثریت سلول‌های قرمر را تشکیل می‌‌دهند) را دید. در واقع شمار رتیکولوسیت‌ها در خون بیانگر میزان تولید سلول‌های قرمز (اریتروپوئیز) در بدن است.

    2- لنفوسیت‌ها که اساس دستگاه ایمنی تطبیقی بدن را تشکیل می‌دهند. این سلول‌ها از سلول‌های پیش‌ساز مشترک لنفوئیدی منشا می‌گیرند. دودمان سلولی لنفوئیدی عمدتا از دو نوع سلول t و سلول b (دو نوع از سلول‌های سفید خون) تشکیل شده است. روند تولید آنها را را لنفوپوئیز می‌گویند.

    3- میلوست‌ها که شامل گرانولوسیت‌ها، مگاکاریوسیت‌ها و ماکروفاژها می‌شوند و از سلول‌های پیش‌ساز مشترک میلوئیدی منشا می‌گیرند و نقش‌های گوناگونی از جمله ایمنی ذاتی، ایمنی تطبیقی و لخته‌شدن خون را به عهده دارند. روند تولید این سلول‌ها را میلوپوئیز می‌نامند.

    محل‌های خون‌سازی

    تشکیل خون در رویان در حال رشد انسانی، در توده‌هایی از سلول‌های خونی در کیسه زرده به نام "جزایر خونی" انجام می‌‌گیرد. با پیشرفت رشد و نمو جنین، تشکیل خون در طحال، کبد و عقده‌های لنفاوی نیز رخ می‌دهد. نهایتا هنگامی مغز استخوان در جنین ایجاد می‌شود،

    این اندام وظیفه تولید اغلب سلول‌های خونی در بدن را به عهده می‌گیرد. با این حال بالغ‌شدن، فعال شدن و نیز تکثیر برخی از سلول‌های لنفوئیدی در اندام‌های لنفاوی ثانوی (طحال، تیموس و گره‌های لنفاوی) همچنان ادامه می‌یابد.

    خونسازی در کودکان در مغز استخوان‌های دراز مانند استخوان ران و استخوان درشت‌نی در ساق پا انجام می‌گیرد. این روند در بزرگسالان عمدتا در استخوان‌های لگن، جمجمه، مهره‌ها و جناغ صورت می گیرد.

    خون‌سازی خارج از استخوان

    در برخی از موارد، کبد، تیموس و طحال ممکن است دوباره کارکرد خون‌سازی را به دست آورند. این وضعیت را خون‌سازی خارج از مغز استخوان می‌نامند. این خون‌سازی باعث می‌شود که اندازه این اندام‌ها به طور قابل‌توجهی افزایش یابد. در طول تکامل جنینی، از آنجایی که استخوان‌ها و در نتیجه مغز استخوان در مراحل انتهایی تکامل پیدا می‌کنند، کبد به عنوان اندام اصلی خون‌ساز عمل می‌کند. برای همین است که کبد در طی این دوره بزرگ می‌شود.

    تعیین نوع سلول‌های خونی

    ظاهرا تعیین نوع سلول‌های خونی ناشی از محلی از بدن است که در آن تمایز پیدا می‌کنند. برای مثال تیموس محلی ایدآل برای تمایزیافتن تیموسیت‌ها به انواع گوناگون سلول t است.

    نعیین سلولی در مورد سلول‌های بنیادی و سایر سلول‌های تمایزنیافته در مغز استخوان معمولا این صورت توضیح داده می‌شد که عوامل محرک رشد گروه‌های معین سلولی و سایر عوامل موثر بر محیط خونسازی این سلول‌ها را متعهد می‌کنند که مسیر معینی از تمایز سلولی را دنبال کنند.

    این نظریه کلاسیک برای توصیف خونسازی است.

    اما امروزه بیشتر معتقدند که تعیین اینکه سلول‌های خونی تمایزنیافته به چه سلول‌های خاصی بدل شوند، به طور تصادفی صورت می‌گیرد. محیط خون‌سازی باعث می‌شود که برخی از این سلول‌ها زنده بمانند و برخی دیگر دستخوش مرگ سلولی شوند. مغز استخوان با تنظیم تعادل میان انواع متفاوت سلولی، می‌تواند کمیت سلول‌های متفاوتی را که نهایتا تولید می‌شوند، تعیین کند.

    عوامل رشد

    تولید سلول‌های سفید و قرمز خون در انسان‌های سالم با دقت بسیاری تنظیم می‌شود، و تولید گرانولوسیت‌‌ها (نوعی از سلول‌های سفید) در حین دچار شدن به عفونت به سرعت افزایش می‌یابد.

    تکثیر و بازسازی این سلول‌ها به "عامل سلول بنیادی" بستگی دارد. این عوامل رشد گلیگوپروتئینی تکثیر و بالغ شدن سلول‌هایی را که از مغز استخوان به جریان خون وارد می‌شوند، تنظیم می‌کنند، وباعث می‌شوند این سلول‌ها در یک یا چند رده سلولی متعهدشده تکثیر شوند و به بلوغ برسند.

    سه عامل رشد دیگر که تولید سلول‌های بنیادی متعهدشده را تحریک می‌کنند عوامل تحریک دودمانی می‌نامند. این عوامل رشد گرانولوسیت‌ها و ماکرفاژها را تشدید می‌کنند.

    برای تبدیل سلول‌های پیش‌ساز میلوئیدی به اریتروسیت (سلول قرمز) یک عامل رشد به نام اریتروپوئیتین لازم است. از طرف دیگر یک عامل رشد به نام ترومبوپوئیتین سلول‌های پیش‌ساز میلوئیدی را وادار می‌کند که به مگاکاریوسیت‌ها (سلول‌های تولیدکننده پلاکت) بدل شو

    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •