مهراندخت نكاوند/کارشناس ارشد مامايي/عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي
کم‌کاري تيروييد پس از زايمان

غده تيروييد هورموني ترشح مي‌كند كه براي انجام بهتر اعمال فيزيكي بدن مانند تنظيم حرارت و سطح انرژي و حتي گردش خون اساسي است. مادراني كه تازه زايمان كرده‌اند، امكان دارد دچار كم‌كاري تيروييد شوند...

اين مادران دو گروهند؛ يا از قبل دچار مشكلات تيروييد بوده و تحت دارودرماني قرار داشته‌اند يا در دوران بارداري يا پس از تولد كودك دچار كم‌كاري تيروييد شده‌اند. اگر خانمي دچار اختلال‌هاي تيروييد باشد، به او توصيه مي‌شود در دوره بارداري ميزان داروي خود را افزايش دهد ولي بايد پس از زايمان تحت‌نظر پزشك ميزان آن حتما كاهش يابد و به حالت قبل برگردد. در غير اين صورت علايم افزايش ميزان هورمون تيروييد بيمار مانند بي‌قراري، افزايش ضربان قلب، بي‌خوابي، تعريق زياد و لرزش دستان را آزار خواهد داد. البته درحالي كه مصرف داروهاي تيروييد كم مي‌شود، امكان دارد سطح خوني خانم پايين بيايد و دچار علايم كاهش سطح هورمون تيروييد شود و حتما تنظيم هورمون تحت‌نظر متخصص غدد به نفع او و كودك خواهد بود. همسر خانم مبتلا به بيماري تيروييد حتما بايد تغييرات خلق، خستگي، سردرد، گرفتگي پا، عدم توانايي بلندشدن در صبح و علايم ديگري مانند ريزش مو، خشكي پوست و افزايش وزن سريع را كه مربوط به كاهش سطح هورمون تيروييد است، درك و تا مي‌تواند همسرش را حمايت كند. در شرايط عادي هم براي مادراني كه تازه زايمان كرده‌اند، پذيرفتن مسووليت بچه‌داري و شيردهي بدون حمايت ميسر نيست چه رسد به اينكه مشكلات نوسان هورمون تيروييد هم وجود داشته باشد. اين خانم‌ها بايد از همسرشان در كارها كمك بخواهند تا اين دوره بگذرد. ممكن است مادر هيچ سابقه‌اي از مشكل تيروييد نداشته باشد و ناگهان پس از تولد بچه دچار اين مشكل شود. در چنين شرايط هم نگران نباشيد چون شايع‌ترين علت آن مي‌تواند يك عفونت ويروسي يا غيرباكتريايي در غده تيروييد باشد كه به تيروييديت معروف است. 20 درصد مادران پس از زايمان به درجاتي دچار تيروييديت مي‌شوند اما اغلب آنها به دليل درگيري‌هاي جديد پس از زايمان، متوجه علامت‌ها و حتي درد خفيف نمي‌شوند. اين درحالي است كه بدن در حال توليد بيش از حد طبيعي هورمون تيروييد است و لرزش دست‌ها، اختلال خواب و بي‌قراري كه علامت پركاري تيروييد است، بدون آنكه متوجه باشيد، رخ مي‌دهد. تيروييديت اين مادران مي‌تواند از مرحله پركاري به كم‌كاري پيشرفت كند و علامت‌هايي كه براي بيماران كم‌كاري تيروييد ذكر شد، نشان دهد. اگر تازه زايمان كرده‌ايد و دچار علامت‌هاي جديد شده‌ايد، به متخصص غدد مراجعه كنيد تا بررسي‌هاي لازم و آزمايش خون از نظر تيروييدبرايتان انجام شود.