سوزش دهان و زبان

[reza2003]

سلام
مدت 2-3 سالی هست پرز های زبونم گاها میرن

نمیدونم با چه غذاهایی
ولی مثلا پرتقال میخورم
یا سس گوجه فرنگی
زبونم شدیدا میسوزه

لطفا من برای درمانش راهنمایی کنم

[دکتر سید حمید سجاد]

در باره محو شدن پرز های زبان قبلا صحبت هائی داشتیم

ریختن پرزهای روی زبان
ریختن پرزهای روی زبان

[دکتر سید حمید سجاد]

سوزش زبان اختلال نسبتاً شایعی است و به صورت حملات دوره ای سوزش بیشتر در نوک و حاشیه های زبان تظاهر می کند. این بیماری در اغلب موارد در زنان بخصوص در سنین بعد از یائسگی ایجاد می شود. در مردان مسن نیز بخصوص کسانی که دچار افسردگی یا اضطراب و یا ترس نابجا هستند نیز پیش می آید. معمولاً علایم بیماری شبها بیشتر می شود.

علت آن احتمالاً سایکولوژیک یا روحی روانی است. در معاینه مخاط دهان مسئله غیر طبیعی مشاهده نمی شود ولی باید علل بیماریزای سوزش دهان را پیدا کرد. از میان علل می توان به انواع کم خونی ناشی از کمبود آهن و یا ویتامین b6 و b12 را نام برد. تحریکات فیزیکی مزمن مانند پروتز دهانی و دندانهای مصنوعی نیز می تواند باعث سوزش زبان شوند. سایر علل مانند آفت دهانی و توده های زبان نیزمی توانند باعث سوزش زبان شوند بعضی از حالات غیر بیماریزای زبان نیز می تواند باعث این حالت شود به عنوان تعادل شقاق زبان می تواند باعث سوزش زبان شود که این حالت در بعضی افراد اتفاق می افتد و بیماری محسوب نمی شود.

در صورتی که زبان قرمز باشد و همراه با سوزش زبان باشد می توان ازبیماری قارچی زبان مانند کاندیدیاز زبان اشاره کرد.

ارزیابی بیماران:

برای بیماران می بایست آزمایشات خون جهت بررسی کم خونی و نیز آزمایش قند ناشتای خون را جهت بررسی دیابت انجام داد. همچنین پروتز دهان را نیز بررسی نمود و در صورتی که بد قرار گرفته است آن را اصلاح کرد. در صورت شک به بیماری قارچی می بایست از ترشحات زبان نمونه گیری جهت کشت استفاده کرد.

تدابیر درمانی:

می بایست به بیماران اطمینان داد که این بیماری مشکل خاصی را برای ایجاد نمی کند و در واقع بیماری درمان خاصی ندارد البته می بایست بیمار از مسائل روحی و روانی را مدّنظر داشته باشد و آنها را کنترل کند هم چنین چه به صورت آموزش و چه توسط داروهای شل کننده عضلانی، عضله زبان را شل کند.
در صورت کم خونی و یا وجود بیماری قارچی می بایست درمان اختصاصی آنها را انجام داد. معمولاً تجویز دوره کوتاه ویتامین ها نیز مثمر ثمر است.

دکتر ابطحی

[دکتر سید حمید سجاد]

سوزش دهان، از پیشگیری تا درمان


اصطلاح سوزش دهان، برای توصیف احساس سوزشی خاص در زبان، کام یا لب‌ها به کار می‌رود.

سوزش دهان غالبا خانم ها را مبتلا می‌نماید، ولی در آقایان هم رخ می‌دهد. نسبت ابتلای خانم ها به آقایان تقریبا 7 به 1 است و معمولا سالمندان بیشتر دچار این بیماری می‌شوند و اوج بروز آن در دهه پنج زندگی است.

در معاینه مخاط دهان این بیماران، عموما مورد غیرطبیعی یافت نمی شود و در واقع معاینه مخاطی این بیماران کاملا طبیعی است.

برخی بیماران به نقاطی از دهان اشاره می‌کنند و آن را عامل ایجاد مشکل می‌دانند، ولی این نقاط اصولا اجزای طبیعی مخاط دهان، مثل پاپی‌‌های زبان یا غدد چربی هستند.


انواع:

بیماران مبتلا به سوزش دهان عموما یکی از سه نوع سوزش زیر را ذکر می‌کنند:

* نوع یک: سوزش هنگام بیدار شدن از خواب وجود ندارد، ولی در طی روز پدید می‌آید.

* نوع دوم: سوزش در موقع بیدار شدن از خواب وجود دارد و تا به خواب رفتن بیمار، پا برجا می‌ماند.

* نوع سه: سوزش فقط به تناوب ظاهر می‌شود و مکان‌های غیر عادی، نظیر گلو و کف دهان را گرفتار می‌کند.
عوامل:

سندرم سوزش دهان، بیماری چند عاملی است. از جمله ی این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کمبود ویتامین ها از جمله ویتامین b4 ، b1 ، b2 ، b6 و b12 ، کمبود آهن، کمبود اسید فولیک، دیابت، عفونت قارچی دهان، خشکی دهان، اضطراب، افسردگی و حساسیت.
تشخیص:

آزمایش کامل خون جهت بررسی کمبودهای تغذیه‌ای و یا دیابت قندی ضروری است. حضور عفونت قارچی در دهان را می‌توان با انجام آزمایشات مربوطه تشخیص داد.

پروتزهای بیمار (دست دندان‌های کامل یا تکه ای) را باید از نظر طرح مناسب، نقاط تحریک کننده مخاط و نیز جنس آلیاژ و سایر مواد متشکله بررسی کرد.

میزان ترشح بزاق دهان باید سنجیده شود.

همچنین وجود ناراحتی مثل جویدن مخاط دهان یا زبان و سایش دندان‌ها هم باید توسط دندانپزشک و یا متخصص بیماری‌های دهان ارزیابی شود.

برخی بیماران ممکن است به دلیل اضطراب یا افسردگی به سوزش دهان مبتلا شوند، لذا ارزیابی بیمار از نظر ابتلا به بیماری‌های روحی - روانی بسیار ضروری است.
درمان:

در بیماران با سابقه ی کمبودهای تغذیه‌ای، بر حسب نیاز ویتامین b1 یا b6 تجویز می‌گردد. اگر اشکالاتی در طرح پروتز بیمار موجود باشد، باید پروتز جدید ساخته شود.

بیمار باید پس از 4 هفته معاینه شود و نتایج آزمایش خون و میکروب شناسی و یا سایر آزمایشات در دسترس باشند.

دارو درمانی در معالجه بیماران دچار سوزش دهان نقش دارد، به شرط آنکه همه عوامل ایجاد کننده دیگر، کنار گذاشته شوند.

دکتر جلیل مومن بیت اللهی - متخصص بیماری‌های دهان

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

هفته نامه سلامت