مواد غذايي مانند خرما، گردو، بادام زميني، نارگيل، شكلات‌هاي كاكائويي، ‌ادويه‌هاي تند و مواد اسيدي منجر به بروز آفت‌هاي دهاني مي‌شوند.



به گزارش سرويس بهداشت و درمان ايسنا، آفت‌هاي دهاني ضايعات دردناكي به صورت زخم‌هاي بيضوي، مدور و يا نوك سوزني كم عمق با مركز سفيد و فرورفته هستند كه حاشيه‌ي برجسته‌ و قرمز دارند.



به طور معمول اين آفت‌ها چند روز تا چند هفته پس از پيدايش خود به خود بهبود مي‌يابند، ولي معمولا دوباره عود مي‌كنند.



آفت‌ها مي‌توانند بدون هيچ بيماري زمينه‌اي و يا در جريان برخي بيماري‌ها به ويژه بهجت ظاهر شوند. در اصل آفت‌هاي دهاني در زمينه‌ي بيماري بهجت همراه با علايم و خصوصيات زير هستند: آفت در ناحيه تناسلي يا پوست، ضايعات چشمي به صورت قرمزي و تاري ديد عود كننده، علايم پوستي به صورت ضايعات شبيه به جوش‌هاي غرور يا جوش‌هاي چركي نوك سفيد و يا ضايعات قرمز رنگ برجسته در پوست كه در اين بيماران بررسي از نظر بيماري بهجت توصيه مي‌شود.



يكي از مهمترين عوامل بروز آفت‌ دهاني زمينه‌ي ژنتيكي فرد است. آفت‌ها، معمولا تمايل فاميلي دارند و به خصوص در بيماري بهجت ژن‌هاي خاصي در ايجاد بيماري دخيل نقش دارند.



از ديگر عوامل مهم در ايجاد و تشديد آفت دهاني مي توان به حساسيت‌هاي غذايي اشاره كرد. بسياري از بيماران مبتلا به آفت دهاني دريافته‌اند كه مواد غذايي مانند خرما، گردو، بادام زميني، نارگيل با شكلات‌هاي كاكائويي، ‌ادويه‌هاي تند و مواد اسيدي مانند جوهر ليمو مي‌توانند منجر به ظهور آفت‌هاي دهاني در 1 تا 2 روز پس از مصرف اين مواد غذايي شوند. از ديگر عوامل تشديد كننده‌ي آفت‌هاي دهاني مي‌توان به استرس‌هاي روحي و رواني و حتي جسمي اشاره كرد.



در ضمن بايد بيماران مبتلا به آفت دهاني را به اين نكته توجه داد كه آسيب‌ به لحاظ دهان به دليل گاز گرفتن و خراش‌هاي مخاطي به دنبال مسواك زدن بدون احتياط نيز مي‌تواند منجر به تشديد ناگهاني ضايعات آفتي شود.



عوامل هورموني نيز در تشديد آفت دهاني موثر هستند، به گونه‌اي كه عادت ماهانه، اين آفت‌ها را تشديد مي‌كند ولي حاملگي منجر به بهبود ضايعات آفتي مي‌شود.



عوامل عفوني نيز در تشديد آفت‌هاي دهاني دخالت دارند. حتي امروز با كتري‌هايي مانند استرپتوكوك را در ايجاد آفت دخيل دانسته‌اند. برخي از محتويات خميردندان‌ها نظير لاريل سولفات نيز مي‌تواند منجر به بروز آفت شوند، در انتها بايد به نقش كمبود ويتامين‌هاي گروه b، فوليك اسيد و كمبود برخي عناصر مانند آهن ورودي در ايجاد آفت دهاني اشاره كرد.



غذاهاي مختلفي مي‌توانند منجر به تشديد آفت‌هاي دهاني شوند، لذا بيماران خود بايد در مورد تشديد آفت به دنبال غذاهاي خاص باشند تا شايد با حذف آنها كنترل آفت دهاني ساده‌تر شود.



براي كنترل آفت دهاني بايد در درجه‌ اول بهداشت دهان رعايت شود، در صورتي كه دندان خراب يا بيماري لثه وجود دارد بايد با مراجعه به دندانپزشك آنها را اصلاح كنيم، رژيم غذايي خود را تغيير دهيم. مواد غذايي مانند خرما، گردو، بادام زميني، نارگيل با شكلات‌هاي كاكائويي و مواد غذايي محرك تا حد امكان بايد از رژيم غذايي حذف و يا محدود شوند، هنگام جويدن غذا و مسواك زدن بايد مراقب باشيم، كه به مخاط دهان آسيبي وارد نشود، در انتخاب خميردندان دقيق باشيم و از خمير دندان‌هاي محرك لثه و مخاط و به خصوص حاوي لاريل سولفات پرهيز كنيم، تا حد امكان از استرس‌هاي روحي، رواني و فيزيكي جلوگيري كنيم، مصرف قرص‌هاي مولتي ويتامين ميزال، به خصوص در موارد كمبود ويتامين و املاح مي‌تواند مفيد واقع شود.



اگر آفت‌هاي دهاني با اقدامات بالا بهبود نيافت، بهتر است به پزشك مراجعه كنيد. در صورت وجود علايم همراه مانند درگيري چشمي، پوستي و يا آفت‌هاي تناسلي و اسهال بهتر است به پزشك مراجعه كنيد، در صورتي كه زخم‌هاي دهاني شما در ابتدا تاولي يا آب‌دار هستند، حتما بايد به پزشك مراجعه كنيد.



گفتني است، از وجود مشخصه‌ي بيماري بهجت وجود آفت‌هاي دهاني راجعه است. بيماري بهجت چهار وجه مشخص مهم دارد: آفت‌هاي دهاني راجعه (كه حداقل 3 بار در سال عود مي‌كنند)،‌ آفت‌هاي تناسلي راجعه، ضايعات چشمي به صورت قرمزي و تاري ديد، ضايعات پوستي شبيه به آكنه، جوش‌هاي چركي و يا برجستگي‌هاي دردناك قرمز رنگ روي پوست ساق‌ها، البته عوارض بيماري فقط در اين نواحي نيست، بلكه ساير ارگان‌ها مانند مفاصل عروق، ريه و مغز را نيز درگير مي‌كند، به خصوص عوارض اين بيماري در مردان بيشتر ديده مي‌شود، اگر چه شيوع آن در مردان و زنان به تقريب برابر است.



همانطور كه ذكر شد، علت بيماري دقيقا مشخص نيست، ولي عوامل ژنتيكي در آن نقش مهمي دارد، اين بيماري بيشتر در كشورهاي جاده ابريشم ديده مي‌شود، ولي در اروپا و آمريكا نادر است.



در ايجاد اين بيماري عفونت‌ها را نيز دخيل دانسته‌اند كه در افرادي كه داراي زمينه‌ي ژنتيكي مناسب هستند منجر به ظهور بيماري مي‌شوند.