بیماری های کیسه بیضه(مقالات)

[دکتر سید حمید سجاد]

کوچک بودن و چروکیدگی کیسه بیضه( منظور, از بدو تولد است):
معمولا همراه با بیضه پائین نیامده دیده میشود

کیسه بیضه دوقسمتی:
معمولا همراه با هیپوسپادیاس و یا با دوجنسی ها دیده میشه

تعریف دوجنسی های کاذب و واقعی(مقالات)

ادم بی دلیل کیسه بیضه:
معمولا در کودکان دیده میشه, و ممکن است تمام ناحیه کیسه بیضه,قسمت های دیگر تناسلی و یا ناحیه لگن و ران رو هم گرفته باشه. علت مشخصی ندارد و ممکن است تظاهری از یک واکنش حساسیتی باشد. ممکن است داروهای ضد حساسیت موثر باشد

فقدان مادرزادی یک یا هر دو بیضه:
نادر است.مردانی که قبل از بلوغ, فقدان اولیه بیضه دارند یا بدنبال ضایعه مغزی دچار کم کاری غدد جنسی تناسلی شده اند...
به علت تاخیر در بسته شدن اپی فیز ها بلند قد بوده و اندامهای بلند تری دارند, بیضه ها کوچکند و فقدان صفات ثانویه جنسی
و کاهش خفیف میل جنسی مشاهده می شود. این بیماران عقیم بوده وجثه زنانه و مقداری تجمع چربی دارند. نقص اولیه غدد جنسی با کوررنگی و کند ذهنی همراه است. در هر حال بوسیله تستوسترون عضلانی با دوز 200 میلی گرم در ماه یا ترکیبات مشابه خوراکی روزانه درمان می شوند.

چند بیضه ای بودن:
در تاریخ طب دنیا کمتر از 100 مورد گزارش شده است

نبودن بیضه در کیسه بیضه:
از هر 100 نوزاد 4 تا با این حالت بدنیا میان. در بالغین, از هر 1000 نفر 8 نفر دچار هستند.در یک و یا حتی هر دو کیسه بیضه.. بیضه ها وجود ندارند. اگه دوطرفه باشه.. ممکنه بیمار با ناباروری مراجعه کند.در تشخیص افتراقی این مسئله, حالتی هست که بهش میگن بیضه پائین نیامده فیزیولوژیک. یعنی در هوای سرد و یا در حالات هیجانی و یا فعالیت فیزیکی بیضه ها در کیسه بیضه لکس نمیشه..که نسبتا هم شایع است و نیاز به درمان هم نداره و به اصطلاح پزشک معاینه کننده باید حواسش جمع باشه که بی مورد بیمار رو پیش متخصص نفرسته.. چون مشکلی وجود ندارد

توده کیستیک بدون درد حاوی اسپرم بنام (اسپرماتوسل):
یک توده کیستیک بدون درد حاوی اسپرم است و درست در بالا و پشت بیضه و جدار آن قرار دارد. قطر آن کمتر از 1 سانتی متر است و گاهی بسیار بزرگ شده و با هیدروسل اشتباه می شود. در معاینه بصورت یک توده کیستیک قابل حرکت در بالای بیضه که نور را از خود عبور میدهد.. ظاهر میشود. در تشخیص افتراقی آن هیدروسل و سرطان غلاف پوشاننده طناب اسپرماتیک( نظیر مزوتلیوما و فیبروما) مطرح می شود. اسپرماتوسل نیازی به هیچ درمانی ندارد... مگر آنکه آنقدر بزرگ باشد
که بیمار را اذیت کند.

واریکوسل:
حدود 10% مردان جوان را مبتلا میکند.زمینه اکتسابی نداره و مادرزادی و ژنتیکی هست. بیشتر در سمت چپ دیده میشه.در مردانی که از نظر جنسی فعال هستند ممکنه دردناک شود.بروز ناگهانی واریکوسل در یک مرد مسن نشانه سرطان کلیه است.
واریکوسل در معاینه یک مرد ایستاده, به شکل توده ای متشکل از ورید های متسع و پیچ در پیچ در بالا وپشت بیضه لمس می شود و ممکن است به ناحیه حلقه اینگواینال خارجی گسترش یابد و در لمس حساس باشد. میزان اتساع ورید ها با بعضی مانور ها افزایش یافته ( مثل گرفتن بینی و نفس نکشیدن) و در حالت خوابیده از بین می رود. در 75-65% مبتلایان مشکلات اسپرم دیده میشه که با انجام عمل جراحی رفع میشود. بعضی ها درد مزمن بیضه دارند ممکن است بیضه بند مفید باشد.

هیدروسل:
در پسران جوان مبتلا سابقه توده ای کیستیک که در صبح کوچک و در شب بزرگتر و سفتتر میشود وجود دارد. هیدورسل درد ندارد مگر آنکه با عفونت حاد اپیدیدیم همراه باشد.. تشخیص با کشف توده کیستیک گرد فاقد حساسیت در داخل کیسه بیضه داده میشود.. که نور را از خود عبور میدهد.. اگر داخل طناب اسپرماتیک( مجرای عبور اسپرم) محصور باشد... به صورت یک توده کیستیک.. دوکی شکل در کشاله ران یا قسمت فوقانی کیسه بیضه ظاهر میگردد. سونو گرافی به تشخیص کمک میکند. اگر هیدروسل در مرد جوانی بدون علت مشخصی بروز کند.. بایستی.. جهت رد سرطان یا عفونت بیضه و اپیدیم دقیقا با سونو گرافی
بررسی شود. عوارض: شامل فشار روی عروق تغذیه کننده بیضه( که منجر به آتروفی بیضه میشود) و خونریزی بع داخل کیسه ( بدنبال ضربه ) هست... علل هیدروسل:به فاصله کوتاهی پس از ضربه- رادوتراپی- عفونت اون منطقه یت به تعبیری عفونت اپیدیدیم.. ارکیت بیضه... سرطان بیضه..


پیچ خوردن ضمائم بیضه و اپیدیدیم:
نوع پایه دار این ضمائم ممکن است بطور خودبخودی دچار پیچش شود که منجر به بروز واکنش التهابی .. میشود. این پدیده معمولا در پسر بچه های زیر 16 سال دیده میشود. درد بیضه اولین علامت است که پس از آن توده کوچک و حساس در قطب فوقانی بیضه یا اپیدیدیم لمس میشود.اون علامت خیلی اختصاصی هست.. بویژه اگر با کشیدن پوست روی آن توده آبی رنگ
دیده شود. در معاینات بعدی تمام بیضه متورم و حساس است( که در این مرحله افتراق آن از پیچ خوردن طناب اسپرماتیک مطرح میشود). ودر صورت هر گونه شکی به پیچ خوردگی طناب اسپرماتیک باید بلافاصله عمل جراحی صورت گیرد...زیرا
در مورد پیچ خوردن طناب اسپرماتیک.. زمان عامل مهم و بحرانی هست. معمولا درد و تورم کیسه بیضه در عرض 7-5 روز رفع میشود.

[دکتر نادر]

از واريكوسل چه ميدانيد؟ ازهيدروسل و اسپرماتوسل چطور؟


شايعترين علامت واريكوسل درد خفيفي است كه مخصوصا هنگام فعاليت بروز ميكند.
رضا سلامتيان
واريكوسل، هيدروسل، اسپرماتوسل و... گول اسمشان را نخوريد. اين بيماريها هيچ ربطي به سل ندارند و فقط دستگاه تناسلي و ادراري مردان را گرفتار ميكنند و طبيعتا از آن بيماريهايي هستند كه بسياري از مبتلايانشان را براي مراجعه به پزشك و درمان بيماريشان معذب ميكنند. اين بيماريها حتي اگر در كودكان هم اتفاق بيفتند، به سختي و با خجالت به بزرگترها منتقل ميشوند و اضطراب كودك را بيشتر و بيشتر ميكنند.

واريكوسل
واريكوسل را شايد بتوان نوعي واريس به حساب آورد. هرچند اغلب مردم با شنيدن نام واريس ياد رگهاي پا ميافتند ولي حقيقت اين است كه رگهاي بيضه هم ميتوانند دچار اين اختلال شوند و اين اتفاق وقتي ميافتد كه دريچههاي برگرداننده خون به شبكه سياهرگي ضعيف شوند.
حدود 01 درصد از مردان جوان به اين بيماري مبتلا ميشوند. اين بيماري بيشتر در بيضه چپ اتفاق ميافتد و علت آن هم اختلالي در سياهرگهاي اين ناحيه است كه نميتوانند خون را به درستي تخليه كنند. به همين دليل اين رگها گشاد و طويل شده و به ويژه در مرداني كه از نظر جنسي فعال هستند موجب ايجاد درد بيضه ميشوند.
علامت ظاهري اين بيماري بر اساس درجات آن متفاوت است به گونهاي كه ممكن است در درجات خفيف بيماري هيچ بيرونزدگي يا تودهاي در اين ناحيه موجود نباشد و يا در درجات شديد آن وقتي فرد ميايستد تودهاي از رگها به صورت پيچ در پيچ و متسع در بالا و پشت بيضه قابل لمس باشد.
اكثر مبتلايان به واريكوسل به دليل از دست دادن توانايي توليد اسپرمهاي مناسب دچار ناباروري نيز ميشوند. اين بيماري با عمل جراحي قابل درمان است و حتي ناباروري مردان را نيز تاحدود زيادي ميتوان از بين برد. البته اگر واريكوسل در يك مرد مسن به طور ناگهاني بروز كند، ميتواند نشانه بدي باشد چرا كه تومورهاي كليه مي توانند باعث بروز اين حالت در افراد مسن شوند.

هيدروسل
به تجمع مايع در اطراف بيضهها هيدروسل مي گويند. اين بيماري مي تواند در شيرخواران و كودكان بروز كند كه معمولا تا قبل از يك سالگي برطرف مي شود، اما اگر پزشك تشخيص دهد كه در اين مايع كه به دور بيضه ها جمع شده است توده اي نيز وجود دارد بايد آن را با عمل جراحي درمان كرد.
بزرگسالان نيز ممكن است به دنبال صدمه موضعي به بيضه دچار اين مشكل شوند.البته نوعي از هيدروسل نيز وجود دارد كه به صورت تدريجي و مزمنبروز ميكند .
اين حالت اغلب در افراد بالاي 04 سال ديده ميشود و علت آن نيز ناشناخته است.
تجمع مايع به صورت تدريجي در اطراف بيضهها منجر به ايجاد يك توده بزرگ ميشود كه حتي ممكن است بسيار سفت باشد.

چه علايمي دارد؟
اگر اين بيماري در يك پسر جوان بروز كرده باشد اغلب به صورت توده اي است كه در اوايل روز كوچك و نرم بوده و در پايان روز بزرگ و سفت ميشود. هيدروسل درد ندارد و فقط از شكل ظاهري آن بيمار را متوجه خود مي كند .

درمان چيست؟
هرچند اين بيماري ميتواند منجر به عوارضي نظير فشار بر روي عروق رساننده خون به بيضهها و يا خونريزي داخلي شود، تا زماني كه عوارضي به دنبال هيدروسل رخ نداده باشند نيازي به درمان آن نيست. پزشكان اين بيماري را تنها در دو صورت درمان ميكنند و آن هم اينكه هيدروسل به حدي سفت باشد كه مانع از جريان يافتن آسان خون در بيضهها شود و دوم اينكه توده آنقدر بزرگ و حجيم باشد كه براي بيمار از لحاظ زيبايي قابل تحمل نباشد.
درمان اين بيماري نيز جراحي است.

اسپرماتوسل
اسپرماتوسل يكي ديگر از بيماريهايي است كه به صورت توده در بيضه تظاهر مييابد. اين توده درست در بالاو پشت بيضه پديدار ميشود؛ قطري كمتر از يك سانتي متر دارد؛ درد ندارد؛و با لمس جابجا ميشود.
اين توده همان طور كه از نامش پيداست محتوي مقدار زيادي اسپرم است. اسپرماتوسل نياز به هيچ گونه درماني ندارد مگر آنكه به اندازهاي بزرگ باشد كه موجب ناراحتي بيمار شود.در اين صورت ميتوان آن را با جراحي خارج كرد.

پيچ خوردگي بيضه
درد شديد و ناگهاني در يك پسر جوان كه به دنبال آن تورم بيضه، قرمز شدن پوست كيسه بيضه، درد پايين شكم و تهوع و استفراغ اتفاق بيفتد، نشانه پيچ خوردگي بيضه است.
پيچ خوردگي بيضه در افرادي كه بيضه نزول نكرده داشته و يا به اصطلاح به نهان بيضگي مبتلا هستند بيشتر ديده ميشود.
اين بيماري كه اغلب در افراد بالغ ديده ميشود بايد سريعا و در عرض سه تا چهار ساعت درمان شود چراكه در غير اين صورت رسيدن خون به بيضهها مختل شده و آنها تخريب خواهند شد. البته اين بيماري در نوزادان نيز ميتواند اتفاق بيفتد كه علت آن احتمالا نوعي نقص مادرزادي در ساختمان و ديواره بيضه است.
در نيمي از بيماران اين حالت در خواب اتفاق ميافتد كه موجب دردناك شدن، تورم و كشيده شدن بيضه به سمت بالا ميشود. وارد آمدن ضربه به ناحيه تناسلي نيز ميتواند موجب پيچ خوردگي بيضه شود.

درمان
اگر بيمار در عرض چند ساعت اول به پزشك مراجعه كند، ميتوان اين مشكل را با دست برطرف كرد، به اين ترتيب كه پزشك با چرخاندن بيضهها آنها را به جاي اصلي خود بر ميگرداند. البته اگر انجام اين كار با موفقيت بيماري را درمان نكند بايد با انجام عمل جراحي اين كار را كرد .
هرچه بيمار زودتر به پزشك مراجعه كرده باشد اين كار سادهتر و با نتايج بهتر انجام ميشود. به طوري كه اگر بيمار در كمتر از 6 ساعت به پزشك مراجعه كند ميتوان به راحتي مشكل را برطرف كرده ولي اگر بيش از 42 ساعت گذشته باشد بايد با انجام عمل جراحي بيضه بيمار را خارج كرد.
همچنين احتمال بروز اين حالت براي بيضه طرف مقابل نيز وجود دارد پزشك آن را در جاي خود فيكس ميكند تا از بروز اين مشكل جلوگيري شود

[دکتر سید حمید سجاد]

علل توده های داخل کیسه بیضه:
تجمع آب( هیدروسل)- کیستهای اپیدیدیمی-واریکوسل-سرطانهای خوش خیم و بدخیم بیضه- توده سیفلیسی-
فتق های ناحیه ران-کیست های چربی( شایعترین علت)