نویسنده : دكتر خسرو جديدي، جراح و متخصص چشم و فوق تخصص قرنيه

صبح زود يك روز زيباي بهاري، هنگامي كه قصد داريد چشمهايتان را باز كنيد، متوجه مي شويد كه پلكهايتان به هم چسبيده است و سوزش و خارش چشمهايتان، از شروع آلرژي خبر مي دهد. دنبال قطره مي گرديد تا داخل چشمتان بچكانيد، اما در بين داروهايي كه در منزل داريد، آن را پيدا نمي كنيد، تصميم مي گيريد سر راهتان يك قطره چشمي حاوي كورتون بگيريد و خودتان را از شر چشمهاي قرمز و متورم خلاص كنيد
اما بهتر است قبل از خريد خودسرانه اين نوع قطره، این مقاله مفید را در مورد " عوارض خود درماني با قطره هاي كورتون " مطالعه كنيد. :




٭ آيا آلرژي چشمي كه عده اي از مردم با آن در اين فصل مواجهند، زمينه ارثي دارد يا ممكن است در هر كسي ايجاد شود؟
٭٭ اين آلرژي هم در كساني كه سابقه آلرژي در خانواده شان وجود دارد، مشاهده مي شود و هم بدون زمينه ارثي و ژنتيكي بروز مي كند.
البته در بعضي از موارد علايم آلرژي چشمي در كنار ديگر علايم حساسيت مانند آبريزش از بيني، عطسه، سرفه، تب يونجه و يا آسم ظاهر مي شود. اما با آنكه علايم آلرژي چشمي متفاوت و متنوع است، ولي نگران كننده نيست.


٭ عمده ترين علايم آلرژي چشمي كدامند؟
٭٭ قرمزي چشم، ترشح صبحگاهي از چشم، چسبندگي و خارش چشم. البته گاهي هم اين علايم با علايم آلرژي دستگاه تنفسي و يا حتي آلرژي پوستي مثل كهير و خارش پوست همراه است كه از اول بهار تا آخر تابستان طول مي كشد.



٭ آيا قرمزي يا ترشح و خارش در يك چشم مشاهده مي گردد يا در هر دو چشم اين علايم بروز مي كند؟
٭٭ معمولاً اين علايم در آلرژي دو طرفه است و در هر دو چشم ديده مي شود و نبايد آن را با عفونتهاي چشمي اشتباه گرفت.


٭ چرا آلرژي چشمي به وجود مي آيد؟
٭٭ عوامل مختلفي در اين مسأله دخيلند كه اولين عامل گرده افشاني گلهاست، گر چه مصرف مواد آلرژي زا نظير تخم مرغ، گوجه فرنگي، بادمجان، انواع مركبات، كيوي، ادويه جات، زعفران و... نيز در افراد مستعد، اين علايم را پديد مي آورد.
از سوي ديگر، عوامل محيطي مثل گرما و آفتاب يا استشمام و مصرف انواع عطرها، اسپري ها و يا رنگها و همچنين استرس و بي خوابي هم مي تواند در ايجاد آلرژي چشمي مؤثر باشد.



٭ آيا راه پيشگيري هم براي اين نوع ناراحتي وجود دارد؟
٭٭ بله، اگر عامل آلرژي شناخته شود، با پرهيز از آن مي توان جلوي ابتلا يا تشديد بيماري را گرفت، ولي معمولاً اين عامل شناخته نمي شود و مجموعه "آلرژن"ها (مواد آلرژي زا) ممكن است سبب بروز آن شوند.


٭ اين روزها استفاده از قطره هاي چشمي حاوي كورتون، آن هم بدون تجويز پزشك توسط برخي از خانواده ها رو به افزايش است، نظرتان در اين باره چيست؟
٭٭ اصولاً درمان آلرژي چشمي به دو شكل انجام مي شود؛ يكي مصرف "قطره اپتي كروم" است كه دو هفته قبل از شروع علايم آلرژي و به منظور پيشگيري مي تواند مورد استفاده قرار گيرد. اين قطره از شروع فصل بهار تا آخر تابستان روزي 4 بار در چشم ريخته مي شود. در صورتي كه آلرژي شديد باشد، براي درمان قرمزي و خارش چشم مي توان از قطره هاي "نفازولين و آنتازولين" روزي 3 تا 4 بار استفاده كرد و اگر علايم برطرف نشد به چشم پزشك مراجعه نمود.
اما مصرف داروهاي كورتون دار و استروئيدي مسأله اي ديگر است، چون مصرف خودسرانه آنها بدون تجويز پزشك متخصص، مي تواند عوارض زيادي را براي بيمار به همراه داشته باشد؛ چرا كه اين داروها همان قدر كه سريع علايم آلرژي چشمي را بهبود مي بخشند، به همان ميزان هم عوارض ناگواري بر جاي مي گذارند. از جمله عوارض مصرف بي رويه و خودسرانه اين نوع داروها؛ ابتلاي فرد به بيماريهاي آب سياه(گلوكم)، آب مرواريد(كاتاراكت) و عفونتهاي فرصت طلب هستند.


٭ اگر اين داروها تا اين حد عوارض دارند، پس چرا بعضي از پزشكان قطره حاوي كورتون براي بيماران چشمي تجويز مي كنند؟
٭٭ اعتقاد ما اين است كه داروهاي كورتون دار به شكل خودسرانه مورد استفاده قرار نگيرد، ولي وقتي پزشك تجويز مي كند به طور قطع شرايط خاص بيمارش را هم در نظر مي گيرد و با توجه به نيازش و اولويت درماني، ممكن است اين داروها را تجويز كند.



٭ معمولاً در فصل تابستان و بعد از شنا در استخر، قرمزي و خارش چشم در شناگران ديده مي شود، در اين زمينه چه توصيه اي داريد؟
٭٭ اين نوع تحريك شدن چشم ناشي از وجود "كلر" در آب استخر است كه با استفاده از عينكهاي مخصوص شنا تا حدودي از شدت آلرژي كم مي شود، ولي به طور كلي نگران كننده نيست و به سرعت برطرف مي شود.



٭ براي كاهش علايم در موارد ابتلا به آلرژي چشمي پیشنهاد چیست؟
٭٭ چون بيشتر افراد به علت گرمي هوا، دچار اين نوع آلرژي مي شوند، توصيه اين است كه در هواي گرم كمتر تردد كنند و با آب سرد صورتشان را چند بار در روز بشويند. در موارد خيلي شديد نيز مي توانند كيسه يخ روي چشمهايشان بگذارند.