دکتر محسن بختی [ پزشک عمومی ]
درمان افزایش LDL و تری گلیسرید
با توجه به رابطه بین کلسترول سرم و بیماری های کرونر قلب (تنگی و گرفتگی عروق تغذیه کننده قلب ) ثابت شده است که کاهش کلسترول پلاسمای خون ، موجب کاهش روند تنگی عروق و در نتیجه کاهش حوادث قلبی ـ عروقی (سکته مغزی ، سکته قلبی) می گردد. افزایش تری گلیسرید نیز به طور غیر مستقیم با افزایش خطر بیماری قلبی ـ عروقی مرتبط و همراه می باشد .
با کاهش سطح کلسترول این ارتباط نیز به طور چشمگیر کاهش پیدا می کند. همچنین بررسی ها نشان می دهد سطحHDL (چربی خوب) با بیماریهای قلبی ـ عروقی رابطه معکوس دارد. به عبارت دیگر هر چهHDL خون بالاتر باشد ، احتمال بیماری قلبی ـ عروقی پائین تر می باشد و بالعکس.
همانطور که قبلاً گفته شد اختلال چربی به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می شود که درمان اختلال چربی ثانویه با علت رژیم غذایی نامناسب را می توان به صورت روش زیر درمان کرد:

1 گام اول:
در این گام باید فاکتورهای خطر ساز ایجاد کننده چربی خون کنترل شود؛ که این فاکتورهای خطر ساز عبارتند از:
• کنترل چاقی:
کاهش وزن و ورزش توصیه ما به شماست. درمان چاقی اثرات مطلوبی بر سطح چربی های خون دارد. بنابراین افراد دارای چربی خون بالا و چاق باید فعالانه ، به کار تشویق شوند. این کار باعث افزایش HDL (چربی خوب) و کاهش تری گلیسرید وLDL (چربی بد) می شود. در اکثر افراد ، ورزشهای هوازی اثر اندکی بر روی افزایش سطح HDL خون دارند ولیکن فوائد قلبی عروقی آنها بیشتر از تأثیرشان بر روی سطح چربی های پلاسما می باشد.

• کنترل فشار خون بالا:
حداقل هر شش ماه یکبار فشارخون خود را کنترل کنید.

• کنترل دیابت
با انجام سالیانه آزمایش قندخون ناشتا از وضعیت قند خون خود مطلع شوید.
* اگر دارای فشار خون بالا و دیابت هستید حتماً آنها را تحت درمان قرار داده و کنترل کنید.

• قطع مصرف سیگار و دخانیات
به یاد داشته باشید که با اولین پک زدن به سیگار یا پیپ ، فشارخون شما تا mmHg 25 افزایش می یابد و مصرف یک بسته سیگار در روز خطر بیماری عروق کرونر را 2 برابر افزایش می دهد. اگر فردی سیگاری هستید و یا از سایر دخانیات استفاده می کنید ، هر چه سریع تر به ترک آن اقدام کنید. به این نکته توجه کنید که تاکنون سیگار هیچ مشکلی را حل نکرده است. تاریخی برای ترک سیگار مشخص کنید و این تاریخ را به همه ی دوستان و آشنایان خود اطلاع دهید.

2 گام دوم :
این گام شامل استفاده از درمانهای غیر داروئی است. مؤثرترین گام در کاهش چربی های خون تعادل رژیم غذایی می باشد که شامل محدودیت در مصرف کلسترول و چربی اشباع شده در رژیم غذایی ، عدم مصرف قندهای ساده در افراد با تری گلیسرید بالا می باشد. توصیه می شود سالاد و غذاهای گیاهی در رژیم غذایی گنجانده شود ، زیرا این مواد باعث اختلال در جذب کلسترول غذا شده به طوری که با مصرف 3 وعده چاشنی هایی مثل سالاد ، کلسترول LDL (کلسترول بد) 15 10 درصد کاهش پیدا می کند. با افزودن پسیلیوم و پروتئین سویا ویا برنج مخمر قرمز چینی (که حاوی لووستاتین می باشد) به رژیم غذایی ، اثرات متوسطی در پایین آوردن کلسترول ایجاد می شود.
استفاده از برنامه ورزشی مناسب به شرط تداوم آن ، راه حل بعدی در درمان های غیر دارویی محسوب می شود.
* برای تمام افراد جامعه توصیه می شود گام اول و دوم را انجام دهند.

3 گام سوم:
این گام شامل استفاده از داروها می باشد. با توجه به خطرات قلبی عروقی که شخص را تهدید می کند ، دارو توسط پزشک تجویز می شود. بدیهی است افراد زیر از دارو سود می برند:

الف: افرادی که ناراحتی قلبی (بیماری عروق کرونر قلب) دارند.
ب: افرادی که دچار بیماری عروقی (سکته مغزی) می باشند.
ج : افرادی که از بیماری عروق محیطی(لنگیدن بعد از پیاده روی مختصر) رنج می برند.
د: بیماران دیابتی و یا سابقه سکته قلبی.

به طور کلی برای اشخاص دارای بیماریهای قلبی ـ عروقی یا دیابتی ، LDL (چربی بد) زیر 100 و اگر کسی هم دیابت و هم بیماری قلبی داشته باشد LDL زیر 70 برای وی مطلوب می باشد.
داروهای موجود در درمان چربی خون به 5 دسته تقسیم می شوند ، که در ضمیمه شماره 7 به طور خلاصه به آنها اشاره شده است.

بیان یک مسئله:
در یک روستا از استانهای محروم کشور با جمعیتی حدود 4300 نفر که محل خدمت این جانب بود ، متوجه شدم فقط 2 نفر بیماری قلبی وجود دارد (یکی تنگی دریچه میترال به علت تب روماتیسمی و دیگری مشکل ماهیچه قلب که احتمالاً در اثر یک بیماری ویروسی بوجود آمده بود). پس از بررسی به این نتایج رسیدم:

1 مردم روستا به علت فقر مالی قادر به خرید و مصرف گوشت قرمز نمی باشند.
2 شغل آنها کشاورزی است (آن هم از نوع دیم در زمین های شیب دار. پس مجبور به کشاورزی سنتی اند ، لذا نیاز به انجام فعالیت بدنی شدید داشته و از ماشین های کشاورزی نمی توانند استفاده کنند).
3 بیماری هایی نظیر کم خونی ، بیماریهای ژنتیکی و ارثی (به خاطر ازدواج فامیلی) سوء تغذیه ، مشکلات گوارشی (ترش کردن) ، سائیدگی مفاصل در آن روستا نسبتاً بالا است.

قسمت عمده سبد غذایی افراد این روستا را غذاهای گیاهی تشکیل می داد در نتیجه از بیماری های گرفتگی عروق وسکته قلبی خبری نبود. بطوریکه استفاده از دستگاه نوار قلب در آن درمانگاه به کمترین مقدار رسیده و در انبار نگهداری می شد.