ترجمه: مژگان کريمي/آشنايي با يک بيماري خودايمني
پسوريازيس از تشخيص تا درمان

پسوريازيس بيماري مزمن پوستي است که در آن پوست ضخيم، پوسته‌پوسته، قرمز با حاشيه نقره‌اي رنگ يا مرکز سفيد‌ مي‌شود. اين بيماري ممکن است هر جايي از بدن را درگير کند اما بيشتر در سر، آرنج، زانوها و قسمت پشت بدن ايجاد مي‌شود. اين بيماري مسري نيست و در بزرگسالان بيش از کودکان ديده مي‌شود...

علت دقيق پسوريازيس مشخص نيست اما محققان تصور مي‌کنند که ژن‌ها، مشکلات سيستم ايمني و عوامل محيطي نقش مهمي در بروز اين بيماري دارند. به‌طور طبيعي هر 4 هفته، سلول‌هاي قديمي پوست با انواع جديد جايگزين مي‌شوند اما در افراد مبتلا به پسوريازيس سلول‌ها هر 3تا4 روز رشد مي‌کنند.


پسوريازيس معمولا با توده‌هاي قرمز‌رنگ کوچک خارش‌دار شروع مي‌شود. کم‌کم اين توده‌ها بزرگ و ضخيم مي‌شوند و درنهايت به هم مي‌پيوندند و سطح بزرگي از بدن را مي‌پوشانند. اين بثورات خارش‌دار و ناراحت‌کننده ممکن‌است به راحتي با مالش دچار خونريزي شود. نيمي از افراد مبتلا به پلاک‌هاي پسوريازيس دچار ناخن‌هاي مبتلا به پسوريازيس هم هستند. در اين حالت ناخن‌ها به رنگ زرد متمايل به قرمز درمي‌آيند. ممکن است ناخن‌ها پوسته‌پوسته‌، خميده و خرد ‌شوند يا خطوط تونلي روي آنها ايجاد شود. در حدود 15 درصد از افراد مبتلا به پسوريازيس مبتلا به آرتريت مي‌شوند (التهاب ناراحت‌کننده و دردناک مفاصل) که در هر سني رخ مي‌دهد اما بيشتر در سنين 50-30 سالگي شايع‌ است.


آنچه پسوريازيس را بدتر مي‌کند

اگر چه بيماري پسوريازيس به دليل مشکلات سيستم ايمني است، اما عواملي هستند که مي‌توانند باعث بدتر يا شعله‌ور شدن اين بيماري شوند. اين عوامل عبارتند از:

سرما يا آب و هواي خشک: به نظر مي‌رسد آب و هواي گرم و آفتابي به کنترل علايم پسوريازيس کمک کند.

استرس: ابتلا به پسوريازيس مي‌تواند باعث بروز استرس شود و خود استرس هم عاملي براي تشديد اين بيماري است. معمولا در دوره‌هايي که بيمار دچار استرس است، علايم تشديد مي‌شود.

برخي از داروها: برخي از داروهاي خاص مثل ليتيوم (داروي شايع در اختلالات دوقطبي) و داروهاي درمان‌کننده نامنظمي ضربان قلب

عفونت‌ها: برخي از عفونت‌هاي خاص مثل گلودرد‌هاي چرکي يا التهاب لوزه‌ها باعث بدتر شدن بيماري پسورياريس مي‌شوند.

آسيب‌هاي پوستي: آسيب‌هاي پوستي مثل بريدگي‌ها، کوفتگي‌ها، سوختگي‌ها، تاول‌‌ها، واکسيناسيون، تاتو و ساير بيماري‌هاي پوستي باعث شعله‌ور شدن علايم اين بيماري در محل آسيب مي‌شود.

مصرف الکل و سيگار


تشخيص پسوريازيس

پزشک مي‌تواند با معاينه ساده پوست سر، بدن و ناخن‌ها اين بيماري را به راحتي تشخيص دهد. انجام نمونه تشخيص بيماري را تاييد مي‌کند. اگر بيمار دچار تورم و درد مفصلي هم شده باشد، احتمالا آرتريت پسوريازيسي هم ايجاد شده است که براي تاييد لازم است راديوگرافي انجام شود.

درمان پسوريازيس

مهم‌ترين شيوه‌هايي که براي درمان اين بيماري مورداستفاده قرار مي‌گيرند، عبارتند از:

درمان موضعي: افرد مبتلا به پسوريازيس خفيف با درمان‌هاي موضعي، کرم‌ها يا پمادهايي که التهاب را کاهش مي‌دهند، درمان مي‌شوند. خارش و رشد سلول‌هاي پوستي نيز با استروييد‌هاي موضعي، مرطوب‌کننده‌ها، ساليسيليک‌اسيد و کرم رتينوييد و ساير اشکال دارويي حاوي ويتامين‌ D قابل درمان است.

نوردرماني: در پسوريازيس شديد تا متوسط، نوردرماني بسيار موثر است. در اين شيوه از اشعه ماوراي‌بنفش استفاده و اين کار در مطب يا در خانه با استفاده از وسايل نوري خاصي انجام مي‌شود.

داروهاي خوراکي: داروهاي خوراکي سيستم ايمني را هدف قرار مي‌دهند. وقتي بيماري به ساير درمان‌ها پاسخ نمي‌دهد از اين گروه از داروها استفاده مي‌شود. برخي از داروهاي درمان‌کننده پسوريازيس عوارض جانبي جدي دارند بنابراين بيمار بايد به دقت کنترل شود.

درمان‌هاي بيولوژيک: درمان‌هاي بيولوژيک درمان‌هاي تازه‌اي هستند که در آن از سلول‌هاي زنده استفاده مي‌شود. اين داروها تزريقي هستند و به دليل اينکه سيستم ايمني را تضعيف مي‌کنند، ممکن است بيمار را مستعد ابتلا به بيماري‌هاي عفوني جدي کنند.

درمان‌هاي طبيعي: قرارگيري در معرض اشعه خورشيد درمان خوبي براي پسوريازيس است. علايم نزديک به 80 درصد از افرادي که به‌طور منظم در معرض نور خورشيد قرار مي‌گيرند، بهبود پيدا مي‌کند. البته نبايد زياده‌روي کرد، زيرا نور زياد پسوريازيس را تشديد مي‌کند.

کاهش استرس: چون استرس پسوريازيس را بدتر مي‌کند، بنابراين آموختن روش‌هاي آرام‌سازي و ماساژ به کنترل دوره‌هاي شروع بيماري کمک مي‌کند و شايد مهم‌ترين اقدام درماني باشد. يوگا، تنفس عميق يا پياده‌روي طولاني‌مدت هم به تسکين اين بيماري کمک مي‌کند.

حبس کردن خود در خانه راه خوبي براي مبارزه با پسوريازيس نيست و محروم کردن خود از دوستي‌ها و فعاليت‌هاي اجتماعي کاملا اشتباه است. ايزوله‌کردن خود در خانه و تنهايي منجر به بروز استرس و افسردگي مي‌شود که همه اينها بيماري را بدتر مي‌کنند. محققان توصيه مي‌کنند بيماران با ساير افرادي که چنين مشکلاتي دارند، ارتباط داشته باشند و از تجربه‌هاي آنها استفاده کنند.


پسوريازيس و ديابت

تحقيقات تازه دانشمندان نشان مي‌دهد پسوريازيس خطر ابتلا به ديابت را افزايش مي‌دهد و اين خطر در افرادي که مبتلا به پسوريازيس شديد هستند به 2 برابر مي‌رسد. مطالعات نشان داده است که افرادي که پسوريازيس دارند 2 برابر بيشتر در معرض خطر حمله قلبي و سکته هستند. براساس اين مطالعات تازه پسوريازيس 125 ميليون فرد را در سراسر دنيا مبتلا کرده است. اين تحقيق حاصل از بررسي 5/4 ميليون نفر در طول مدت 13 سال است که در شروع مطالعه مبتلا به ديابت نبودند. در اين تحقيق بيش از 52 هزار نفر به پسوريازيس خفيف و 6 هزار و 784 مبتلا به پسوريازيس شديد مبتلا بودند. اين خطر براي کساني که به پسوريازيس خفيف مبتلا بودند 49 درصد و براي کساني که پسوريازيس شديد داشتند 2 برابر بود. پزشکان توصيه مي‌کنند افراد مبتلا به پسوريازيس بايد ساليانه از نظر ديابت، بيماري‌هاي قلبي، فشارخون و کلسترول بالا 2بار بررسي شوند.


پسوريازيس و تغذيه

مطالعه‌ها نشان مي‌دهد که هيچ ارتباطي بين رژيم غذايي و اين بيماري وجود ندارد. به گفته محققان بهترين رژيم غذايي براي افراد مبتلا به پسوريازيس هماني است که به ديگر افراد توصيه مي‌شود: يعني مصرف غذاهاي کم‌چرب و کم‌شيرين و سرشار از ميوه و سبزي. اما بيماراني که مي‌بينند بعد از خوردن غذايي خاص، علايم بيماري‌شان بدتر مي‌شود، بايد از خوردن آن غذا بپرهيزند چون با وجود شواهد اندک، در برخي از کتاب‌ها در مورد رژيم غذايي خاص براي اين بيماري صحبت شده است. مواد قندي، غذاهاي آماده، گوجه‌فرنگي، قهوه و تخم‌مرغ ممکن است بيماري را تشديد کنند اما برخي غذاها علايم بيماري را کاهش مي‌دهند؛ مانند چاي، برخي آبميوه‌ها و مکمل روغن ماهي.


پسوريازيس و اعتماد به نفس

پسوريازيس مي‌تواند عواطف و تصوير ذهني از خود و حس اعتماد‌به‌نفس بيمار را تحت‌تاثير قرار دهد. بيماران ممکن است در انجام کارهاي روزانه، ارتباط‌هاي اجتماعي يا مصاحبه‌هاي شغلي دچار مشکل شوند. همه اينها مي‌تواند باعث افسردگي شود و پسوريازيس را بدتر کند.

منبع: WebMD

هفته نامه سلامت