ياسمين ثريا/«ميزگرد زيبايي» درباره مشکل پوستي آقاي م و آقاي ح با حضور
دکتر مجتبي اميري، دکتر محمد شيزرپور، دکتر بهروز باريک?بين متخصصان پوست?و?مو
دکتر هاتف شجاعي متخصص تغذيه و دکتر سيدوحيد شريعت روان?پزشک
پسوريازيس را با آرامش درمان کنيد

در هفته‌اي كه پشت‌سر گذاشتيم مناسبتي در ارتباط با موضوع بهداشت و سلامت داشتيم كه شايد تا به حال مورد بي‌مهري واقع شده؛ با اينكه در جهان 125 ميليون نفر مبتلا به اين بيماري هستند...

مشکل اين بيماران تنها در ضايعات پوستي‌شان خلاصه نمي‌شود و تبعات اجتماعي و خانوادگي اين موضوع آنها را رنج مي‌دهد. منظورم روز جهاني پسوريازيس است. بعضي از مبتلايان به اين بيماري? پوستي، انسان‌هايي منزوي هستند و از حضور در جامعه واهمه دارند چراكه نگرش‌هاي غلطي در مورد اين بيماري وجود دارد. به همين مناسبت با دو نفر از بيماران مبتلا به پسوريازيس گفت‌وگو و تفاوت‌هاي شيوه زندگي آنها و برخورد اطرافيان‌شان را ارزيابي كرده‌ايم. آقاي حسين م، 32 ساله است و ديپلم دارد و 5 سال است ازدواج کرده. چند ماه بعد از شروع زندگي مشترکش مبتلا به اين بيماري شده و رابطه او با همسرش تحت‌تاثير اين بيماري قرار گرفته است. ميهمان ديگر «ميزگرد زيبايي» ما آقاي مازيار موحدي هستند که 40 سال دارند و با مدرک دکتراي گياه پزشکي در دانشگاه تدريس مي‌کنند. ايشان هم 5 سال پيش دچار پسوريازيس شده‌اند اما حمايت‌هاي همسرشان را عامل مهمي در بهبود خود مي‌دانند. متخصصان حاضر در اين ميزگرد هم از حقايقي خواندني درباره اين بيماري پرده‌ برداشتند که بهتر است نگاهي به آنها بيندازيد.

آقاي ح. از روند درمان بيماري پوستي?اش مي?گويد:

بـيـمـاري مـن رو بـه بـهـبـود اسـت

آقاي ح. از روند درمان بيماري پوستي?اش مي?گويد:

بـيـمـاري مـن رو بـه بـهـبـود اسـت

آقاي م. از روند درمان بيماري پوستي?اش مي?گويد:

95 درصد ضايـعـاتـم بـهـبـود يـافـتـه?اند

سلامت: شما براي مقابله با ضايعات پوستي‌تان چه کرديد؟

کف دست‌ها، سروپاهايم از اين ضايعات پوشيده‌شده بود. به متخصصان زيادي مراجعه و محلول‌ها و پمادهايي را دريافت کردم که متاسفانه هيچ‌کدام موثر نبودند در نهايت به مرکز تحقيقات پوست‌و‌جذام رفتم و متخصص پوست آنجا با انتخاب داروهاي مناسب توانستند بيماري‌ام را مهار کنند و در حال حاضر 95 درصد ضايعاتم بهبود يافته‌اند.


سلامت: آيا ايشان براي اصلاح سبک زندگيتان توصيه‌هايي داشتند؟

بله، گفتند حتما آرامشم را حفظ كنم، غذاهاي تند و چرب نخورم و به طور منظم آزمايش‌هاي کبدم را انجام دهم تا از عوارض داروهاي تجويزي پيشگيري شود.


سلامت: مي?گويند استرس روي اين بيماري موثر است. آيا زندگي پراسترسي داريد؟

در روابط خانوادگي‌ام هرگز اما به‌طور شخصي بله، زيرا برنامه کاري من خيلي فشرده است و مرتب مجبورم براي تدريس در دانشگاه سفرهاي هوايي داشته باشم و اينكه با تمام تمرکز سعي مي‌کنم به برنامه روزانه‌ام برسم، گاهي اضطراب‌آور است.


سلامت: از مشکلاتي که اين ضايعات برايتان ايجاد کرده بودند، بگوييد.

نگاه‌ها و پرسش‌هاي مردم، همکاران و دانشجويان درباره وضعيتم آزاردهنده بود. هنگامي که شدت ضايعات پوستم افزايش يافته بود از دستکش استفاده مي‌کردم. از طرفي گاهي ضايعات چنان خشک و خارش‌دار مي‌شدند که ترک مي‌خوردند و خون‌ريزي مي‌کردند.

سلامت: همسرتان حامي شما بودند؟

همسرم پرستار هستند و با اين‌گونه بيماري‌ها آشنايي دارند. خود من هم در مورد مشکلم تحقيق کردم و اطلاعات دريافتي‌ام را با اطرافيان در ميان گذاشتم. همسرم در دوران بيماري واقعا ياري‌ام کرد.

نگاه اول

توصيه?ها و هشدارهاي دکتر مجتبي اميري متخصص پوست?و?مو و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي بقيه ا...

پـسـوريـازيـس واگـيـر نـدارد

سلامت: آقاي دکتر! بيشتر ما بثورات پسوريازيس را بر پوست برخي افراد جامعه ديده‌ايم اما گويا اين ضايعات ريشه‌دار‌تر از زخم‌هاي عادي هستند که با يک پماد يا پانسمان بعد از مدتي خوب شوند. کمي برايمان توضيح مي‌دهيد؟

پسوريازيس بيماري التهابي مزمن پوستي است که علت دقيق آن هنوز شناخته نشده اما اختلال سيستم ايمني در آن نقش دارد. قوانين پيچيده ژنتيکي هم برخي افراد را مستعد اين بيماري مي‌کند اما ممكن‌است فردي بدون هيچ‌سابقه فاميلي مبتلا به اين بيماري باشد. پسوريازيس ابتدا به صورت چند برآمدگي قرمز شروع‌ مي‌شود و بثورات به مرور زمان بزرگ‌ و بزرگ‌تر مي‌‌شوند و در نهايت تکه‌هاي بزرگ‌شده ممکن است به هم پيوندند و مناطق زيادي از بدن را بپوشانند. اين بثورات ممکن است خارش‌دار و ناراحت‌کننده باشند و اگر بيمار آنها را بخاراند و دستکاري کند ممکن است خونريزي هم بكند. به همين دلايل نمي‌توان انتظار داشت که ضايعات پوستي بيمار طي چند روز خوب شوند.

سلامت: همسر يکي از بيماران حاضر در «ميزگرد زيبايي» از ترس اينکه مبادا بيماري همسرشان واگيردار باشد تا تنظيم دادخواست طلاق پيش‌رفته‌اند. آيا اين بيماري مسري است؟به هيچ وجه! متاسفانه اين باوري است که از عدم فرهنگ‌سازي مناسب در مورد اين بيماري و مطالعه نکردن و اتكا به خرافات و عمل به توصيه‌هاي بي‌‌اساس اطرافيان، نشات مي‌گيرد. همان طور که گفتم منشاء بيماري، اختلالات خودايمني است. اطرافيان درجه اول و خصوصا همسر بيمار بايد حمايت و ياري خود را به نحو احسن نشان دهند؛ نه اينکه با چنين رفتارهاي دور از انصافي باعث تشديد بيماري او شوند.

سلامت: مگر ناملايمات عاطفي چه اثري بر اين بيماري مي‌گذارند؟اجازه بدهيد باور غلطي را روشن كنم؛ متاسفانه مبتلايان و اطرافيان آنها بيماري پسوريازيس را يک بيماري صرفا پوستي مي‌دانند. شايد علايم اين بيماري تنها بر پوست بيمار ظاهر شوند اما در درمان اين بيماري روان‌پزشکان و روان‌شناسان هم به متخصص پوست کمک مي‌کنند. تحقيقات نشان داده، پسوريازيس نسبت به برخي بيماري‌هاي جدي مثل سرطان و ديابت با شرايط روحي رواني فرد در ارتباط مستقيم است در نتيجه رفتار افراد جامعه نبايد باعث خجالت‌زدگي اين بيماران شود. تمام اين ابعاد در زندگي روزمره جزو عوامل استرس‌زا هستند و استرس، عامل تشديد‌کننده اين بيماري است. در چنين شرايطي اطرافيان درجه اول بيمار بايد سنگ‌صبور و حامي فرد باشند، نه سوهان روح!

سلامت: ممکن است براي ما بگوييد ضايعات پسوريازيس چطور و در کدام نقاط بدن شکل مي‌گيرند؟در حالت عادي سلول‌هاي پوستي 35 تا 50 روز يک‌ بار تجديد مي‌شوند. سيستم ايمني مبتلايان به پسوريازيس باعث تحريک مکانيسم التهاب‌ مي‌شود و به اين ترتيب سلول‌هاي جديد با سرعت بالاتري به سطح پوست انتقال پيدا مي‌كنند. يعني سلول‌هاي بيمار پسوريازيس 7 روز يک‌بار با اين شيوه شکل مي‌گيرند. پسوريازيس انواع مختلفي دارد اما شايع‌ترين نوع آن بثورات ضخيم، تکه‌اي، قرمز با فلس‌هاي نقره‌اي هستند که ممکن است در اغلب نقاط بدن ايجاد شوند اما معمولا روي پوست سر آرنج، زانو و کمر ديده مي‌شوند. بسياري از مبتلايان به پسوريازيس، پلاک‌هاي بثورات اين بيماري را روي ناخن‌هايشان هم دارند. درصد كمي از بيماران هم به درگيري‌هاي مفصل و آرتريت دچار مي‌شوند.

سلامت: ميهمان‌هاي حاضر در اين ميزگرد نگران بودند که مبادا فرزندان‌شان هم به بيماري مبتلا شوند. چه پاسخي براي آنها داريد؟

پسوريازيس يک بيماري ارثي است بنابراين احتمال انتقال آن به فرزندان وجود دارد اما محاسبه اين احتمال پيچيده است و توسط متخصصان ژنتيک بررسي مي‌شود به علاوه اگر فرزندي دچار اين بيماري شد، والدين موظف‌اند برخورد مناسبي با او داشته باشند و او را براي حضور موثر در جامعه تعليم دهند و اگر از عهده اين مسووليت برنمي‌آيند، بايد از متخصصان مجرب کمک بگيرند.

سلامت: مي‌توان ديدگاه مردم را نسبت به اين بيماري اصلاح كرد؟اگر صحبت‌هاي دو ميهمان اين هفته را با هم مقايسه کنيم، جواب پرسش شما روشن مي‌شود. ما امروزه در عصر ارتباطات زندگي مي‌کنيم. رسانه‌ها متنوع شده‌اند و اطلاع‌رساني گسترده‌تري دارند. آقاي موحدي استاد دانشگاه هستند و شغل‌شان تحقيق، بررسي و آموزش است اما عموم مردم که همسر حسين‌آقا و خودشان هم جزو آنها هستند، مي‌توانند با قدري کنجکاوي در مورد مشکل‌شان احاطه بيشتري روي بيماري‌شان داشته باشند. مي‌خواهم بگويم اگر کسي نمي‌تواند از کتاب و رسانه?هاي مکتوب استفاده کند، بايد از اطلاعات ديگران کمک بگيرد؛ نه اينکه از روي ناآگاهي، پيگيري مراحل درماني‌اش را فراموش کند. بيماران مبتلا به پسوريازيس با توجه به نوع مشکلشان بايد به متخصص پوست، روان‌شناس يا روان‌پزشک مراجعه کنند. اگر هم پسوريازيس مفاصل يا ديگر قسمت‌هاي بدن‌شان را درگير کرده، حضور متخصص روماتولوژي، داخلي، تغذيه يا زنان در روند درمان‌شان ضروري است. توصيه مي‌کنم افراد براي بررسي همه‌جانبه اين‌گونه بيماري‌هاي مزمن به مراکز تحقيقاتي دانشگاهي کشور مراجعه کنند.

نگاه دوم

پسوريازيس افسرده تان نکند

دکتر سيدوحيدشريعت/ روان‌پزشک، دانشيار دانشگاه علوم پزشكي تهران

همه ما در زندگي روزمره خود استرس‌هاي متعددي را تجربه مي‌کنيم که آثار زيادي بر جسم و روان ما مي‌گذارند. بسياري از اختلالات روان‌پزشکي و جسمي‌ پس از يک استرس مشخص حاد يا مزمن آغاز يا در اثر آنها تشديد مي‌شوند. امروزه تقريبا درباره بيشتر بيماري‌هاي جسمي و روان‌پزشکي مي‌توان نقش استرس‌هاي روزمره و مزمن زندگي را ديد و اين نکته را هم متذکر شد که مداخله زودهنگام نقش بسيار مهمي‌ در بهبود و کاهش عوارض اين بيماري‌ها دارد، بنابراين ضروري است که در صورت بروز مشکل هرچه زودتر آن را با يک درمانگر مطرح کنيد.

ابتلا به بيماري‌هاي مزمن، يکي از استرس‌هاي شايع براي بيشتر مبتلايان است. تجربه دوره‌هاي عود و فروکش بيماري و تحمل درمان‌هاي گوناگون و گاه عارضه‌دار براي مدت‌هاي طولاني کار ساده‌اي نيست، بنابراين بسيار محتمل است که بسياري از افراد مبتلا در طول بيماري خود دچار درجاتي از افسردگي شوند. البته بايد توجه داشت که همه ما بعضي روزها شادتريم و حال و حوصله بهتري داريم و کارهايمان را با علاقه‌تر دنبال مي‌کنيم ولي بعضي روزها غمگين‌تر و بي‌حوصله‌تر هستيم و به سختي کارهايمان را انجام مي‌دهيم. اين طبيعت ماست و به معني افسردگي نيست، اما اگر اين تغييرات شديدتر يا دايمي باشد، احتمال بيماري مطرح مي‌شود. اين اختلالات را با توجه به تنوع و شدت علايم به انواع گوناگوني طبقه‌بندي مي‌کنند. جالب اينجاست که بسياري از افراد مبتلا، به‌خصوص در اوايل بيماري، به هيچ‌وجه متوجه بيماري خود نيستند و فقط احساس مي‌کنند با گذشته تفاوت کرده‌اند و اين تفاوت را به مشکلات روزمره‌اي که دارند، نسبت مي‌دهند. براي مثال، ممکن است وضعيت خود را اين‌گونه توصيف کنند: «چند وقته حالم اصلا تعريفي نداره، حال و حوصله انجام دادن کارهايم را ندارم. قبلا اين حالت‌هايم کمتر بود ولي الان خيلي بيشتر شده و اغلب احساس مي‌کنم که حوصله ندارم با کسي سروکله بزنم. زود هم از کوره در مي‌روم. توي دلم مي‌گم که کاش مي‌شد فقط مي‌خوابيدم و از همه‌چيز راحت مي‌شدم...» در اصطلاح روان‌پزشکي به اين حالت «افسردگي خفيف» يا «مينور» مي‌گويند. اين بيماري بسيار شايع است و حداقل 5 درصد از افراد جامعه را درگير مي‌کند، ولي به علت شديد نبودن علايم آن، معمولا ديرتر شناسايي و درمان مي‌شود و همين مساله باعث خواهد شد فرد مدت بيشتري را با بيماري سر کند. حتي بسياري از مردم مشکلات ناشي از آن را تحمل مي‌کنند.

علاوه بر اينکه اين حالت افسردگي باعث افت کيفيت زندگي فرد و خانواده‌اش مي‌شود، بر توانايي او در حل مساله نيز تاثير منفي مي‌گذارد. يعني وقتي مثل هر انسان ديگري با يک مشکل روبرو مي‌شود، نمي‌تواند به‌خوبي و با فکر باز به حل آن بپردازد، بنابراين هر بار مشکلي به مشکلات قبلي اضافه مي‌شود که مي‌تواند به برخي مشکلات خانوادگي دچار شود و اوضاع زندگي‌اش برهم بريزد. اين يعني بيشتر و بيشتر شدن استرس‌هاي روزمره زندگي. عود يا تشديد بيماري‌هاي جسمي فرد (مانند پسوريازيس) هم يکي از عواقب چنين چرخه معيوبي است که باري مي‌شود بر گرده خسته و آزرده فرد و راه را براي افسرده‌تر شدن و تبديل افسردگي خفيف به انواع شديدتر افسردگي هموار مي‌کند. به همين دليل درمان زودهنگام ضروري است تا جلوي چنين روندي هرچه زودتر گرفته شود. افسردگي مينور را مي‌توان هم به روش دارويي و هم غيردارويي درمان کرد. انواع داروهاي ضدافسردگي جديد که عوارض مختصري دارند و همچنين روان?درماني‌هايي مانند درمان ‌شناختي-رفتاري در مداواي اين اختلال موثر هستند.

نگاه سوم

10 عامل تشديد‌کننده پسوريازيس

دكتر بهروز باريك‌بين/ متخصص پوست و مو

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي

1 استرس: مهم‌ترين عامل تشديد‌کننده پسوريازيس، استرس است. براي رهايي از غلبه اين عامل بر افکار و عملکردتان در زندگي حتما از يک مشاور مجرب کمک بگيريد. اگر مساله‌اي باعث عصبانيت‌تان مي‌شود خودتان را مقيد کنيد مثل زماني که مي‌خواهيد دارو بخوريد، يک ليوان آب بنوشيد. گاهي برنامه فشرده کاري بدون اينکه خودتان بدانيد، استرس شديدي را به شما منتقل مي‌کند.

2 حساسيت: مشخص‌شده افراد مبتلا به پسوريازيس در مقابله با مواد حساسيت‌زا واکنش‌هاي شديد‌تري نشان مي‌دهند.

3 مصرف مشروبات الکلي

4 هواي سرد و خشک: علايم بيماران مبتلا به پسوريازيس در فصل‌هاي سرد سال تشديد مي‌شود. در فصل‌هاي پاييز و زمستان بايد از مرطوب‌کننده‌هاي مناسب استفاده کرد، خصوصا بعد از حمام و هنگام خروج از منزل. در ساختمان بايد از دستگاه بخور استفاده كرد. به علاوه هنگام استحمام بايد از شوينده‌هاي بدون عطر و مناسب براي پوست‌هاي خشک و حساس استفاه کنيد.

5 تاتو و سوراخ کردن پوست بدن (پيرسينگ): اين روش‌ها براي پوست نوعي ضربه و آسيب فيزيکي محسوب مي‌شوند. اگر اين کارها را انجام داديد بايد 14-10 روز بعد، منتظر بثورات جديد و شديدتري باشيد.

6 عفونت: امكان عفونت در اثر هرگونه دستکاري از جمله موارد نام برده وجود دارد كه عفونت هم از مهم‌ترين عوامل تشديد‌کننده بثورات پسوريازيس است.

7 برخي داروها: داروهاي فشار خون، اعصاب و روان، آرتريت، قلب‌و‌عروق و داروهاي مسكن، امكان دارد مشكل‌ را تشديد كنند.

8 بريدگي و کبودشدگي: در زندگي روزمره ممکن است به هر دليلي رخ بدهند كه معمولا در محل آسيب‌ديدگي بثورات جديد پسوريازيس مشاهده مي‌شوند. سعي کنيد از نيش حشرات، آقتاب‌سوختگي، تيغ گياهان، چنگ حيوان، خراش‌هاي هنگام مانيکور و پديکور و صدمه‌هاي پيش‌پاافتاده‌اي از اين قبيل پيشگيري کنيد.

9 سيگار: اين عامل براي اکثر بيماري‌ها عاملي محرک شناخته‌ شده است

10 هورمون‌ها: بيماري پسوريازيس در هر سني ممکن است ايجاد شود اما شيوع آن در 20 تا 30 و 50 تا 60 سالگي بيشتر است زيرا در اين سنين به ترتيب هورمون‌هاي جنسي و يائسگي افزايش مي‌يابند که عامل تشديد‌کننده بثورات پسوريازيس‌اند البته افزايش هورمون استروژن در برخي خانم‌ها، طي بارداري باعث بهبود بثورات مي‌شود و اين مساله جاي خوشحالي دارد.

نگاه چهارم

پسوريازيس درمان ندارد اما مهار مي‌شود

دكتر محمد شيزرپور/ متخصص پوست و مو، عضو هيأت علمي مركز تحقيقات پوست و جذام

منشا بيماري پسوريازيس، اختلال در تنظيم سيستم ايمني بدن است بنابراين داروهاي سرکوب‌گر سيستم ايمني در درمان آن موثرند. چون علت دقيق بيماري شناخته‌شده نيست متاسفانه در حال حاضر درمان قطعي‌اي براي آن وجود ندارد اما مي‌توان با روش‌هاي موجود، بيماري را مهار کرد البته روش‌هاي درماني بايد زير‌نظر پزشك در طولاني‌مدت استفاده شوند. اين روش‌ها عبارتند از: 1) داروهاي موضعي، 2) نوردرماني و 3) داروهاي خوراكي و تزريقي. اساس درمان بر مبناي شدت بيماري است. در بيشتر مواردي كه كمتر از 10 درصد سطح پوست گرفتار باشد، درمان موضعي كافي است اما اگر كف‌دست و پا گرفتار باشد و درمان‌هاي موضعي مقاوم و آزاردهنده باشد، مي‌توان از درمان‌هاي خوراكي استفاده كرد. خوشبختانه در 80 درصد بيماران مبتلا به پسوريازيس، بيماري محدود است و مي‌توان با داروهاي موضعي آن را كنترل كرد.

درمان‌هاي موضعي را گاهي به عنوان درمان كمكي در كنار نوردرماني يا داروهاي خوراكي به‌كار مي‌برند. از آنجا كه هر كدام از داروهاي موضعي مزايا و معايب خاص خود را دارند، انتخاب داروي مناسب براي هر بيمار را بايد به عهده پزشک متخصص پوست گذاشت. اگر نوع و ميزان دارو براي بيمار به درستي تجويز نشده باشد، روش درماني موثر نخواهد بود. البته برخي از بيماران وقت و حوصله استفاده مرتب از داروهاي موضعي را ندارند كه در اين صورت هم نتيجه مناسب را نمي‌گيرند. درمواردي هم بيمار از عوامل تشديدكننده بيماري غافل مي‌شود مثلا ‌فشار آوردن به سطح پوست مبتلا به پسوريازيس (فردي كه عادت دارد روي آرنج‌هاي خود تكيه كند، باوجود استفاده از داروهاي موضعي روي آرنج هيچ‌ نتيجه مثبتي نمي‌گيرد). پزشک بايد دقيقا به بيمار توضيح دهد براي کدام قسمت از بدن چقدر دارو استفاده کند و بيمار هم بايد دقيقا نسبت‌ها را رعايت کند. براي افزايش اثر داروهاي موضعي در قسمت‌هاي ضخيم پوست (مانند كف‌دست و پا) يا در مواردي كه ضايعه‌هاي پوستي ضخيم هستند، مي‌توان سطح پوست را پس از زدن كرم با يك پوشش پلاستيكي (مثلا دستكش پلاستيكي يكبار مصرف) پوشاند. اين روش به «پانسمان بسته» مشهور است و فقط به‌طور محدود مي‌توان انجامش داد. گاهي استفاده از دو داروي مختلف با مكانيسم اثر متفاوت پاسخدهي به درمان را افزايش مي‌دهد. البته اين دو شيوه نيز فقط براي برخي داروها امكان‌پذير است و حتما بايد زيرنظر پزشك انجام شود. اگر درگيري پوستي گسترده باشد نوردرماني با اشعه فرابنفش، روشي كم‌ضرر و موثر است به‌خصوص تركيب نوردرماني با برخي داروها بيشترين اثربخشي را دارد. البته نوردرماني در تمام نقاط كشور موجود نيست كه اين عامل و وقت‌گير بودن آن از معايب اين روش است. بيمار بايد هفته‌‌اي 3 بار به مرکز نوردرماني مراجعه کند و گاهي براي درمان به 50-20 جلسه نوردرماني يا حتي بيشتر نياز داريم. اين روش بهترين روش درمان در موارد مقاوم پسوريازيس در سنين نوجواني است.

بسياري از بيماران پسوريازيس شکايت مي‌کنند که با وجود مصرف طولاني‌مدت انواع داروها، بهبود در ضايعات‌شان مشاهده نمي‌شود. علل شكست در درمان‌هاي خوراكي و تزريقي مي‌تواند غفلت از عوامل تشديد‌كننده‌اي مانند استرس و افسردگي باشد. گاهي همزمان درمان استرس و درمان دارويي ضرورت پيدا مي‌كند. برخي از بيماران تصور مي‌كنند علت اصلي استرس و افسردگي آنها، بيماري‌شان يعني پسوريازيس است بنابراين براي رهايي از استرس منتظر مي‌مانند تا بيماري پوستي آنها خوب شود كه اين تصور اشتباهي است. ممكن ‌است علت اصلي افسردگي بيماري پوستي باشد اما نبايد درمان‌هاي دارويي و غيردارويي استرس را بي‌اهميت قلمداد كرد. زيرا نتايج درمان با بهبود شرايط روحي رواني فرد تغيير مي‌كند. لازم به ذكر است برخي داروها براي نتيجه بخشي به زمان قابل توجهي نياز دارند. گاهي ما براي كاهش عوارض خوراكي و افزايش اثربخشي داروها، روش‌هايي را به كار مي‌بنديم: درمان چرخشي (اين روش از تجمع عوارض بر هم جلوگيري مي‌کند)، تركيب دو يا چند روش درماني (مثلا تركيب نوردرماني با داروي خوراكي يا تركيب داروهاي خوراكي) و پايين نگه‌داشتن وزن. در مورد داروهاي بيولوژيک كه همگي تزريقي هستند و گفته مي‌شود بسيار اثربخش‌اند به‌خصوص در موارد شديد و مقاوم به ساير درمان‌ها هم لازم است چند نكته را يادآور شوم؛ اول اينكه اين داروها عوارض كبدي يا كليوي ندارند اما عوارضي مانند فعال‌كردن عفونت نهفته سل يا احتمال به‌وجود آمدن لنفوم در طولاني‌مدت در مورد آنها مطرح است. اشكال بزرگ اين داروها هزينه بسيار بالاي درمانشان است. به‌طور تقريبي يك سال درمان با داروهاي بيولوژيك بين 15 تا 20 ميليون تومان هزينه دارد. اين داروها با وجود اينكه خيلي موثرند اما همچنان قادر به از بين‌بردن كامل بيماري نيستند.

نگاه پنجم

تأثير تغذيه بر پسوريازيس

دکترهاتف شجاعي/ متخصص تغذيه، عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد اسلامي

بيماران مبتلا به پسوريازيس بايد از 2 جنبه تغذيه خود را کنترل کنند؛ عمومي و اختصاصي. در تغذيه عمومي اين بيماران بايد مواد غذايي التهاب‌زا و حساسيت‌زا را در رژيم?غذايي?شان کاهش داد. اسيد چرب آراشيدونيک و اسيد چرب‌هاي ترانس پيش‌ساز سلول‌هاي التهاب‌زا هستند که اين بيمار و ساير مبتلايان به پسوريازيس بايد از مصرف آنها پرهيز کنند. گوشت قرمز هم در تشديد روند التهاب نقش دارد و همين‌طور تمام مواد غذايي‌اي که براي بيمار واکنش‌هاي حساسيتي ايجاد مي‌کنند، بايد از رژيم‌غذايي افراد مبتلا به پسوريازيس حذف شود. حساسيت خود نوعي واکنش التهابي است که خارش‌هاي پوستي ناشي از آن به پوست آسيب مي‌رساند و روند پسوريازيس را تشديد مي‌کنند. از اين مواد حساسيت‌زا مي‌توان به برخي رنگدانه‌ها، ادويه‌‌ها و افزودني‌هاي رنگي صنعتي اشاره کرد. لازم به ذکر است در اصطلاح عاميانه به خوراکي‌هاي التهاب‌زا «گرمي» مي‌گويند. در مورد تغذيه اختصاصي اين بيماران به ويتامين d توجه ويژه‌اي داريم. ويتامين d در بدن از رشد و تکثير بيش‌ از حد سلول‌ها جلوگيري مي‌کند. در بيماري پسوريازيس، سلول‌هاي پوستي به‌طور غيرطبيعي تکثير مي‌شوند پس اگر بيمار کمبود ويتامين d داشته باشد، علايم او افزايش مي‌يابند. از طرفي منبع اصلي تامين ويتامين d، نور خورشيد است بنابراين اين بيماران بايد به مقدار کافي در معرض آفتاب قرار بگيرند.

چـهـره و پـسـوريـازيـس

1.

فايا 6 ساله است و از 3 سالگي به پسوريازيس مبتلا بوده. خودش مي‌گويد: «پوستم گاهي خيلي بد مي‌شه؛ گاهي هم بهتر مي‌شه؛ بعضي وقتا هم همه چي رو برام سخت مي‌کنه.» همان‌طور که مشاهده مي‌کنيد، فايا در اين نقاشي با خط کودکانه‌‌ بر ساحل زرد تخيل کودکانه‌اش چيزي نوشته: «سلام خورشيد! سلام دريا! لطفا مرا از اين لکه‌ها نجات دهيد»

2.

ليان رايمز، هنرمند 29 ساله گروه کر که تا به حال 2 جايزه گِرَمي را تصاحب کرده، از 2 سالگي پسوريازيس داشته. وي در خاطرات کودکي‌ و دوشيزگي خود نوشته: « 2 ساله بودم که گلو درد شديدي گرفتم، سپس اولين بثورات روي سرم ظاهر شد و در 6 سالگي ضايعات پسوريازيس 80 درصد بدنم را پوشانده بود. بيماري مرا کودکي منزوي كرده بود. مادرم در ساعت‌هاي مدرسه مي‌آمد دنبالم تا مرا به درمانگاه پوست ببرد. هيچ‌کس دلش نمي‌خواست با من دوست شود. مادرم به زور مرا به مربي شنا مي‌سپرد. از وقتي که بيشتر ورزش کردم، رژيم غذايي‌ام کنترل شد و توصيه‌هاي پزشکان را خوب اجرا کردم، بيماري‌ام بهتر شد و الان 8 سال است که ديگر پوستم از اين لکه‌ها پاک شده. وقتي همسرم از من خواستگاري کرد تمام تنم پوشيده از اين ضايعات بود. تصميم گرفتم با او روراست باشم و گفتم من پسوريازيس دارم. او هم در کمال ناباوري به من گفت که چه جالب! صميمي‌ترين دوستش هم اين بيماري را دارد و با اين وضعيت کاملا آشناست. اين واکنش همسرم را بازگو کردم که يادتان باشد اگر کسي واقعا شما را دوست داشته باشد شما را با تمام نقايص‌تان مي‌پذيرد. دوم اينکه شما بايد اعتماد به نفس و شهامت اين را داشته باشيد که بگوييد؛ اين منم. هيچ‌وقت نمي‌توانيد کسي را دوست داشته باشيد مگر اينکه ابتدا خودتان را دوست داشته باشيد.»

چـرا دنـيـا يـک روز را بـه پـسـوريـازيـس اخـتـصـاص داده؟

جامعه جهاني بايد براي افزايش سطح آگاهي عموم از بيماري پسوريازيس، تلاش کند تا اين بيماران بدانند که در دنيا تنها خود آنها نيستند که نگاه‌هاي دقيق و کنجکاو مردم حضور در اجتماع را بر‌ايشان تلخ کرده؛ بسياري از کودکان و نوجوانان مبتلا به اين بيماري به شدت به مشاوره‌هاي روان‌شناسي نياز دارند زيرا هم‌سن‌وسال‌هايشان آنها را در گروه‌هاي دوستي خود نمي‌پذيرند. اين بيماران گاهي نمي‌توانند لباس مناسب براي خود تهيه کنند و به همين دليل از شرکت در مجالس و گردهمايي‌ها گريزان‌اند. خوب است در هر کشوري انجمن‌هاي پسوريازيس از اين بيماران براي شرکت‌ در کلاس‌هاي آموزشي، برنامه‌هاي تفريحي و حتي راهپيمايي دعوت کنند. متاسفانه بسياري از عوام اين بيماري را مسري، خطرناک و چندش‌آور مي‌د‌انند که البته باور غلطي است. انجمن‌هاي حمايت از اين بيماران بايد سعي کنند تا جامعه مشکل اين بيماران را ببيند و درک کند و شرايط دشوار اجتماعي برايشان قابل تحمل شود. متاسفانه در برخي جوامع، فرهنگ‌سازي مناسبي براي درمان اين بيماري انجام‌نشده و برخي بيماران حتي براي درمان به متخصص هم مراجعه نمي‌کنند.

آمـارهـاي جـهـانـي پـسـوريـازيـس

71 %

مبتلايان مي‌گويند پسوريازيس عمده‌ترين مشکل زندگي آنهاست

37 %

مبتلايان از فعاليت‌هاي اجتماعي پرهيز مي‌کنند

52 %

مبتلايان به خاطر بيماري‌شان

به استخر نمي‌روند

35 %

مبتلايان از دوست‌يابي و ازدواج پرهيز مي‌کنند

48 %

مبتلايان مي‌گويند پسوريازيس آسايش آنها را سلب کرده است

53 %

مبتلايان مي‌گويند پسوريازيس

بر سلامت روان آنها تأثير گذاشته

هفته نامه سلامت