مهديه آقازماني/پيشنهاد محققان انيستيتو تحقيقات تغذيه کشور براي جبران کمبود شديد ويتامين d در کودکان و نوجوانان
غني سازي دوغ در کشور

بيش از 90 درصد كودكان و نوجوانان به كمبود ويتامين d مبتلا هستند و با توجه به وضعيت آلودگي هوا، دريافت ويتامين d از آفتاب نيز به خوبي انجام نمي‌شود، علاوه بر آن، در سفره ايراني، غذايي سرشار از ويتامين d نداريم. اين جمله‌ها، وضعيت كمبود ويتامين d را در جامعه به خوبي نشان مي‌دهد...

همان‌طور كه مي‌دانيد، بيش از 70 درصد خانوارهاي ايراني به ميزان كافي كلسيم دريافت نمي‌كنند. متخصصان انستيتو تحقيقات تغذيه، غني‌سازي موادغذايي را بهترين راه‌حل براي جبران كمبود موادمغذي مي‌دانند. اين انستيتو در آخرين تحقيق خود كه نتايجش در يك نشست خبري بيان شد، تاثير غني‌سازي دوغ را بر بهبود عوارض بيماري ديابت تشريح كرد.


رييس انستيتو تحقيقات تغذيه در نشست خبري غني‌سازي دوغ با ويتامين d و تاثير آن بر بيماران ديابتي گفت: «تحقيقات 8-7 سال گذشته انستيتو تحقيقات تغذيه نشان مي‌دهد در كشور كمبود ريزمغذي‌ به‌خصوص ويتامين d و كلسيم وجود دارد و يكي از اصلي‌ترين راهكارها براي رفع كمبود عناصر مغذي بدن، غني‌سازي است.»


دوغ غني‌شده، عوارض ديابت را بهبود مي‌بخشد

دكتر حاجي فرجي با بيان اينكه لبنيات بهترين مواد براي غني‌سازي هستند، ادامه داد: «زماني كه قشر قابل‌توجهي از جامعه از نظر موادمغذي كمبود دارند، حتما لازم است غني‌سازي انجام شود به‌خصوص در بيماران ديابتي كه چربي خون و فشارخون بالا دارند، غني‌سازي دوغ با ويتامين d بسيار مفيد است.» وي با اشاره به تحقيق انستيتو درباره تاثير دوغ غني‌شده بر بيماران ديابتي توضيح مي‌دهد: «در مدت زمان 3 ماهه، روزي 2 واحد كه هر واحد شامل 500ميلي‌گرم دوغ غني‌شده با ويتامين d بود، براي بيماران ديابتي تجويز و بعد از پايان مداخله، مشخص شد شاخص‌هاي قندخون، چربي خون و عوارض التهابي عروقي در اين بيماران بهبود يافته است.» دكتر حاجي فرجي با بيان اينكه در اين مداخله، هدف درمان بيماران ديابتي نيست، تاكيد كرد: «با جبران كمبود ويتامين d در بيماران ديابتي، مي‌توانيم عوارض اين بيماري را كاهش دهيم و درمان بيماران نيز بهتر انجام خواهد شد.»


ويتامين d توزيع محدودي دارد

دكتر تيرنگ نيستاني، متخصص تغذيه در ادامه اين نشست گفت: «ويتامين d برخلاف ساير موادغذايي، توزيع محدودي در غذاها دارد و مي‌توان گفت در سفره‌ ايراني، غذايي‌اي كه سرشار از ويتامين d باشد، نداريم.» وي با بيان اينكه آلودگي هوا، مواجهه موثر با آفتاب را كم مي‌كند، ادامه داد: «حتي مناطقي كه هواي پاكيزه دارند، به مقدار كافي از نور‌آفتاب بهره نمي‌برند و كمبود ويتامين d در گروه‌هاي مختلف سني زنگ خطر است.» دكتر نيستاني در مورد تاثير ويتامين d بر بدن توضيح داد: «اين ويتامين براي استحكام بافت‌هاي سخت و استخواني ضروري است و بر دستگاه ايمني، افتراق سلول‌ها، توان ماهيچه، كاركرد ذهني، سرطان‌ها و ترشح انسولين تاثير مي‌گذارد.» دكتر نيستاني عوارض كمبود ويتامين d را به دو گروه تقسيم مي‌كند: «اگر كمبود ويتامين d به حدي نباشد كه علايم آشكار استخواني نداشته باشد، 2 اتفاق مي‌افتد: اول آنكه شيوع پوكي استخوان افزايش و سن ابتلا به آن كاهش مي‌يابد و دومين اتفاق مربوط به افزايش بيماري‌هاست، كمبود ويتامين d احتمال بروز بيماري‌هاي مزمن مرتبط، بيماري‌هاي قلبي‌_ عروقي، انواع سرطان‌ها و ديابت نوع 1 و 2 را افزايش مي‌دهد.» دكتر نيستاني با تاكيد بر ضرورت غني‌سازي لبنيات با ويتامين d اظهار داشت: «در روش غني‌سازي بايد حامل ماده مغذي را درست انتخاب كنيم تا در فرايند توليد تخريب نشود و ماندگاري خوبي داشته باشد.» اين متخصص تغذيه درباره علل انتخاب دوغ گفت: «پذيرش اين ماده غذايي در بين مردم خوب است، چون ممكن است برخي افراد شير نخورند و از سويي ماندگاري دوغ بيشتر است.»

به گفته دكتر نيستاني، در 2 مطالعه‌اي كه براي تاثير ويتامين d روي بيماران ديابتي انجام شد، تاثير ويژگي‌‌هاي ژنتيكي فرد روي پاسخ به ويتامين d و تاثير اين ويتامين بر شاخص‌هاي التهابي عروقي، چربي خون بررسي كه مشخص شد اين شاخص‌ها بهبود يافته، اما در مورد تاثير ژنتيك هنوز اطلاعاتش درنيامده است.

محصولات غني‌شده، برچسب‌گذاري شوند

دكتر حسيني، معاون پژوهشي انستيتو تحقيقات تغذيه در ادامه اين نشست درباره اقدام‌ها براي ورود غني‌سازي به صنعت غذا گفت: «اگر قرار باشد غني‌سازي وارد صنعت غذا شود، بايد مطالعه‌هايي انجام و تغيير‌هايي در آن انجام شود تا بتواند اثربخش باشد.» دكتر حسيني تاكيد كرد: «غني‌سازي لبنيات با ريزمغذي‌هايي مانند ويتامين d بايد به گونه‌اي انجام شود كه اطلاعات كافي براي گروه‌هاي مختلف سني از طريق برچسب‌گذاري داده شود تا مصرف‌كنندگان بدانند اين محصولات چه ميزان ويتامين d دارند و چه گروه‌هايي بايد از آن استفاده كنند و...» وي با بيان اينكه با توجه به تحقيقاتي كه در مورد غني‌سازي دوغ انجام شده، صنايع نيز استقبال خواهند كرد، تصريح كرد: «تعداد زيادي از محصولات غذايي غني‌شده در بازار داريم كه پشتوانه تحقيقاتي وسيعي ندارند، در حالي كه غني‌سازي دوغ با ويتامين d پشتوانه تحقيقاتي وسيعي دارد.» دكتر حسيني با اشاره به شيوع بالاي كمبود ويتامين d در جامعه گفت: «اگر فردي روزانه دو عدد دوغ 250 سي‌سي غني‌شده با ويتامين d مصرف كند، تقريبا مي‌توان گفت نيازش به ويتامين d برطرف مي‌شود.»