مديرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزيستي در گفتگو با «سلامت»:

تخلفات مهدهاي کودک را به بهزيستي گزارش کنيد

يکي از مهم‌ترين مشکلات والدين، به ويژه مادران شاغل، نگهداري از فرزندان است....

سپردن فرزندان به پدربزرگ و مادربزرگ مشکلات خود را دارد و داشتن پرستار نيز نمي‌تواند براي بسياري راه چاره باشد. در اين بين، سپردن کودک به مهدکودک بديهي‌ترين راه‌حل است و در عين حال، مايه نگراني بسياري از مادران. جدا شدن از والدين، بي‌خبري از وضعيت تغذيه و رسيدگي به کودک، نگراني درباره نوع واکنش کودک نسبت به محيط مهدکودک و نحوه تعامل او با ساير هم‌سالان نگراني عمده بيشتر والدين محسوب مي‌شود و اين در حالي است که در کشورهاي پيشرفته گذراندن دوره‌هاي پيش‌دبستاني اجباري است و حق طبيعي کودک به حساب مي‌آيد. اگر شاغل و نگران مهدکودک فرزند خود هستيد يا فرزندي داريد که نمي‌دانيد چگونه بايد با مهدکودک کنار بيايد، احتمالا شما هم مخاطب اين نوشته خواهيد بود.

مديرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزيستي در گفتگو با خبرنگار «سلامت» مي‌گويد: «سازمان بهزيستي کشور به عنوان متولي مهدهاي کودک در کشور وظيفه سياست‌گذاري، برنامه‌ريزي، صدور مجوز و نظارت بر مهدهاي‌کودک را برعهده دارد.» سيدمحمد حسين جوادي مي‌افزايد: «رويکرد بهزيستي در گسترش مهدهاي کودک با تکيه بر اهميت بخش خصوصي بوده است و در حال حاضر ?? درصد مهدهاي‌کودک در سراسر کشور توسط بخش خصوصي اداره مي‌شوند و همين خصوصي بودن روي کيفيت مهدهاي کودک تاثيرگذار است.» وي ادامه مي‌دهد: «هم‌اکنون در کل کشور ?? هزار مهدکودک داريم که از اين تعداد هزار و 100 مهد در تهران تاسيس شده است. اما ?? درصد آنها در روستاها است و در مجموع 700 هزار کودک در مهدهاي کودک حضور دارند.»

بچه‌ها مي‌توانند 70درصد رفتارهاي اجتماعي ار در مهدکودک ياد بگيرند

جوادي، عضو هيات مديره انجمن علمي ‌مددکاران ايران با بيان اينکه حضور کودکان خردسال بين ? تا ? سال در مهدکودک يک ضرورت است، ادامه مي‌دهد: «تحقيقات بسياري نشان مي‌دهد که کيفيت مراقبت‌هاي اوليه کودکي در بالابردن توانايي هوشي و اجتماعي آنها در دوران‌هاي مختلف زندگي تاثير شگرفي دارد و در واقع 80 درصد رشد مغز و 70 درصد رفتارهاي اجتماعي در اين دوران شکل مي‌گيرد و کودکاني که مهدکودک مي‌روند در مقايسه با ديگر هم‌نوعان خود که از اين امکانات محروم‌اند، زندگي موفق‌تري در آينده خواهند داشت. بر همين اساس، تا پايان برنامه پنجم توسعه بايد 40 درصد کودکان 3 تا 5 ساله به مهدهاي‌کودک بروند که در حال حاضر 20 درصد آن محقق شده است.»

3 سالگي؛ بهترين زمان

براي ورود کودک به مهد‌کودکجوادي با اشاره به اينکه پايان 2سالگي بهترين زمان براي ورود به مهدکودک است، تاکيد مي‌کند: «طبيعي است که وقتي خانواده‌ها را تشويق به سپردن فرزندان‌شان به مهدکودک مي‌کنيم بايد آنها را از کيفيت مهدهاي کودک مطلع کنيم. شايد بسياري از خانواده‌ها به ويژه مادران به علت نگراني از محيط مهدکودک، ناکارآمد بودن مربيان، رعايت نکردن مسايل بهداشتي و احتمال رسيدگي نکردن دقيق به کودکان از سپردن فرزند خود به مهد خودداري مي‌کنند. اما بايد گفت شاخص‌هاي متعددي از جمله شاخص‌هاي آموزشي، نيروي انساني، بهداشتي و فضاي فيزيکي در تاسيس يک مهدکودک مدنظر قرار مي‌گيرد. در عين حال، تمامي ‌کادر شاغل در مهدهاي کودک کارت سلامت روان دارند يعني هنگام صدور پروانه تاسيس مهدکودک، تمامي ‌کادر شاغل از موسس تا مدير مهد و مربيان و پرستاران بايد از سوي روان پزشک مورد تاييد سازمان بهزيستي کارت سلامت روان اخذ کنند و تمامي‌مربيان بايد داراي گواهي آموزشي تاييد شده از سازمان بهزيستي باشند و مربي بدون گواهي آموزشي حق حضور را در مهدکودک ندارد.»

از مهد کودک شيشه‌اي

تا نظارت اينترنتيوي خاطرنشان مي‌کند: «براي تضمين مسايل بهداشتي در مهدهاي کودک نيز آيين‌نامه‌اي با همکاري وزارت بهداشت تهيه و ابلاغ و براي تک‌تک عناصر مهدکودک اعم از کف، سقف و حتي نيروهاي انساني شاخص‌هايي تعيين شده است. حتي هنگام صدور پروانه فعاليت مهد کودک، مراکز بهداشتي بايد اقدام به صدور تاييديه بهداشتي محل موردنظر کنند تا اجازه فعاليت نهايي صادر شود.» جوادي تصريح مي‌کند: «کارهاي آموزشي در مهدها براساس يک دستورالعمل آموزشي مشترک بين تمام مهدها انجام مي‌شود و دوره‌هاي مقدماتي، تکميلي و توجيهي براي موسس و مربيان تدارک ديده شده که پس از گذراندن آنها مي‌توانند به کار آموزشي مبادرت کنند.» مديرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزيستي با بيان اينکه يکي از اصلي‌ترين دغدغه‌هاي بسياري از خانواده‌ها پس از سپردن فرزندشان به مهدهاي کودک نظارت بر مهدها است، عنوان مي‌کند: «اين که نظارت چگونه و توسط چه کساني انجام مي‌شود و احيانا در صورت وجود شکايتي از يک مهد کودک بايد به کجا مراجعه کنند، جزو اصلي‌ترين نگراني‌هاي خانواده‌ها به شمار مي‌آيد اما والدين بايد بدانند که به‌طور ميانگين مهدهاي کودک سالانه ? بار بازرسي مي‌شوند و اگر گزارش‌هاي متعددي از يک مهدکودک برسد، بيشتر هم خواهد شد.» وي اضافه مي‌کند: «حتي والدين مي‌توانند در هر لحظه از روز به مهد کودک فرزند خود مراجعه و شرايط را از نزديک بررسي کنند. البته تا سال‌هاي قبل ما در بخش دولتي مهد کودک‌هاي شيشه‌اي داشتيم و والدين کودکان‌شان را از پشت شيشه مي‌ديدند اما امروز هم مهد کودک‌هايي در سطح کشور وجود دارد که خانواده‌ها از طريق اينترنت قادر به نظارت بر محيط مهد کودک هستند.»

ايمني و سلامت مهد کودک‌ها

جوادي در پاسخ به اين سوال که در حال حاضر مهد کودک‌هاي کشور به لحاظ ايمني و سلامت از چه جايگاهي برخوردارند، مي‌گويد: «از دو سال پيش کار رتبه‌بندي مهدکودک‌ها در سراسر کشور آغاز شده است و مهد‌ها بر اساس شاخص‌هاي کيفي مانند آموزش، نيروي انساني، بهداشت، ايمني، فضاي فيزيکي، تغذيه، توجه به گروه شيرخوار و... در چهار گروه بي‌ستاره تا سه ستاره قرار مي‌گيرند و شهريه‌ها (در حال حاضر از ماهانه 20 هزار تومان تا 188 هزار تومان متغير است) و نظارت‌ها نيز بر همين اساس تعيين مي‌شود. براي مثال، از مجموع 4 هزار و 375 هزار مهد کودک شهري 411 مهد کودک سه ستاره، هزار و 399 مهد دو ستاره، هزار و 217 مهد يک ستاره و هزار و 348 مهد فاقد ستاره هستند و اين در حالي است که همه مهد‌ها تا پايان سال 89 رتبه‌بندي خواهند شد.» مديرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزيستي اضافه مي‌کند: «از آغاز طرح رتبه‌بندي مهدهاي کودک به شدت کيفيت مهدها بالا رفته و خدمات آنها بهتر شده و شاخص‌هاي بهداشتي، آموزشي و فيزيکي مهدها نيز افزايش يافته است. جوادي در پاسخ به اين سوال که شيوع بيماري در مهدهاي کودک چه‌قدر است، مي‌گويد: «مهد‌هاي کودک کودک بيمار حتي يک کودک سرماخورده را نمي‌پذيرد و اگر مادر شاغل باشد و قادر به نگهداري از کودک نباشد، مسوولان مهد کودک بايد از کودک بيمار در اتاق قرنطينه مهد مراقبت کنند. براي مثال، هم‌زمان با شيوع آنفلوآنزاي نوع a مهدهاي کودک کم‌ترين آسيب را ديدند.»

تخلفات را به بهزيستي گزارش دهيد

وي در خصوص تغذيه کودکان در مهد‌ها نيز مي‌افزايد: «همه مهد‌هاي کودک براساس دستورالعمل بهداشتي دارند و سازمان بهزيستي به شدت روي اين موضوع نظارت دارد. حتي شايعاتي مبني بر خواباندن کودکان به کمک قرص‌هاي خواب‌آور در مهد‌هاي کودک وجود دارد که من به شدت آن را تکذيب مي‌کنم زيرا در طول 5 سال مديريت من در اين حوزه هيچ گزارش مکتوبي نداشته‌ايم.» مديرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان بهزيستي در خاتمه بيان مي‌کند: «والدين در صورت هرگونه شکايت از مهدهاي کودک مي‌توانند با تلفن‌هاي 88541392 و 88517851 تماس بگيرند و مراتب را به سازمان بهزيستي اطلاع دهند تا در اولين فرصت به موضوع رسيدگي و با متخلفان برخورد شود.»