سميه مقصودعلي/حاملگي، لثه و دندان را آسيب‌پذير مي‌کند و آسيب لثه و دندان، احتمال زايمان زودرس را افزايش مي‌دهد
بارداري با دهان چه مي‌کند؟

«من در ماه 5 بارداري‌ام و حين مسواک زدن دندانم خونريزي مي‌کند، آيا احتمال دارد مشکل جدي براي سلامت جنينم به وجود آيد؟ چرا با اينکه درست مسواک مي‌زنم و مراقبم اين اتفاق مي‌افتد؟/ 430****0919» اين يکي از پيام‌هايي است که با چنين موضوعي به دست «سلامت» رسيده...

مشکل،‌مشکل شايعي است. به‌گفته متخصصان، احتمال بروز مشکلات دهان و دندان در دوران بارداري 35 درصد افزايش مي‌يابد و دليل اصلي آن نيز تغييرات هورموني است. از هر 10 خانم باردار 6 نفر به التهاب و خونريزي لثه مبتلا هستند، به‌خصوص اگر قبل از بارداري، سلامت دندان و لثه‌هايشان بررسي نشده باشد.


در خانم‌هاي باردار ميزان پروژسترون 10 تا 30 درصد افزايش مي‌يابد و اين اتفاق نفوذپذيري عروق را بالا مي‌برد و آسيب‌پذيري بافت‌ها را در برابر عوامل التهاب‌زا افزايش مي‌دهد. از سوي ديگر ميزان توليد هورمون استروژن پايين مي‌آيد و درنتيجه بافت دهاني و لثه در برابر حمله باکتري‌ها آسيب‌پذيرتر مي‌شود. در نتيجه، احتمال بروز پلاک‌هاي دنداني و خونريزي‌هاي لثه در دوران بارداري افزايش مي‌يابد. مطالعه‌هاي گوناگوني نشان داده است مشکلات لثه در زنان باردار مي‌تواند با زايمان زودهنگام و کم‌وزني جنين حين تولد ارتباط داشته باشد. بيماري‌هاي لثه حتي به دليل آلودگي باکتريايي مي‌تواند باعث کاهش سطح هوشياري، بيهوشي و حمله قلبي در زنان باردار شود. متاسفانه اين نوع آلودگي‌ها خيلي راحت از طريق جفت به جنين هم مي‌رسند.


آيا بايد مشکل خونريزي لثه را در دوران بارداري درمان کرد؟

تحقيقي که در سال 2006 روي 3 هزار و 563 زن باردار آمريکايي انجام شد، نشان داد ميزان شيوع بيماري‌هاي دهاني بين زنان باردار حدود 50 درصد است. در اين تحقيق مشکل 50 درصد زنان در طول بارداري درمان و 50 درصد ديگر به بعد از زايمان موکول شد. نتايج بررسي‌ها که در مجله آمريکايي «زنان و زايمان» منتشر شد، حاکي از آن بود که درمان‌ها نه‌تنها خطر زايمان زودرس را کم نمي‌کنند بلکه اين احتمال را به‌خصوص در زناني که سابقه زايمان زودرس داشته‌اند، افزايش مي‌دهد. درواقع درمان‌ها باعث ورود بيشتر باکتري‌ها به خون مي‌شود. اين باکتري‌ها خود را به جنين مي‌رسانند و باعث تولد پيش از موعد مي‌شوند. براساس اين تحقيق، بارداري زمان مناسبي براي درمان نيست. بهترين کار اين است که خانم‌ها قبل از بارداري به دندان‌پزشک مراجعه‌ کنند و هرگونه درمان لازم را انجام دهند. در طول بارداري بايد بهداشت دهان و دندان را حفظ کرد و نه‌تنها از مسواک بلکه از نخ دندان و آب‌نمک استفاده کرد تا از تجمع باکتري‌ها پيشگيري شود. خونريزي نبايد باعث قطع مسواک زدن شود.


چرا درمان‌هاي دندان‌پزشکي در دوران بارداري انجام نمي‌شود؟

انجام راديوگرافي در دوران بارداري ممنوع است و اگر خانم بارداري براي درمان اورژانسي به عکسبرداري از لثه يا دندان نياز داشته باشد، پزشک لباسي از جنس سرب به تن او مي‌کند تا جنين را از هرگونه خطر حفظ کند. پر کردن دندان و بي‌حسي موضعي خطري براي جنين ندارد با اين حال بسياري از دندان‌پزشکان استفاده از مواد خاکستري حاوي آمالگام را توصيه نمي‌کنند زيرا براساس نتايج برخي تحقيقات، گازهاي ناشي از آمالگام مي‌تواند سمي ‌و براي جنين خطرناک باشد. کارهايي نظير جراحي لثه و بيهوشي عمومي‌ در دوران بارداري ممنوع است و بايد آن را به بعد از زايمان موکول کرد.


مصرف چه داروهايي مجاز است؟

در 3 ماهه نخست بارداري، مصرف دارو اصلا توصيه نمي‌شود. برخي داروها در اين دوره مي‌توانند باعث نقص عضو يا عقب‌ماندگي ذهني شوند با اين حال در موارد ضروري، پزشک مي‌تواند برخي دارو‌ها مانند بي‌حس‌کننده‌هاي موضعي نظير ليدوکايين که داروهاي بي‌خطري هستند تجويز کند اما داروهاي تزريقي داخل وريدي يا استنشاقي مي‌توانند باعث سقط جنين شوند. در صورت بروز عفونت، مصرف آنتي‌بيوتيک زير نظر پزشک مجاز است. داروهاي خانواده پني‌سيلين خطري براي مادر و جنين ندارند اما تتراسايکلين مي‌تواند باعث تغيير رنگ دندان‌ها و استخوان‌هاي جنين شود. در صورت بروز درد، امکان مصرف استامينوفن وجود دارد. خوردن داروهاي ضدالتهابي غيراستروييدي مثل ايبوپروفن نيز تا قبل از هفته 32 اشکالي ندارد.

منبع: WebMD

هفته نامه سلامت