جستجو در سایت توسط گوگل

نمایش نتایج 1 تا 2 از 2 مجموع

موضوع: اصول مراقبتهای دوران بارداری

  1. #1
    مهبد آفلاین است تازه وارد
    تاریخ عضویت
    Jan 2006
    موقعیت
    تهران
    ارسالها
    14

    پیشفرض اصول مراقبتهای دوران بارداری

    بعد از اطلاع از بارداري بهتر است اولين مراجعه به پزشك چه زماني باشد؟ممنون!

  2. #2
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض

    مراقبتهاي دوران بارداري

    عبارت بهداشت مادر و کودک ( MCH ) به مراقبت هاي بهداشتي لازم جهت ارتقاء، پيشگيري، درمان و باز تواني مادر و کودک اطلاق مي شود. يکي از زمينه هاي فرعي اين مراقبت ها، مراقبت هاي بهداشتي دوران بارداري است که با هدف القاء بارداري سالم و کاستن از ابتلا به بيماري ها و مرگ و مير دوران بارداري، زايمان و شيرخوارگي کودک انجام مي گيرند. هدف نهايي اين خدمات، حفظ سلامتي مادر و کودک در تمام دوران زندگيست.


    مراقبت هاي پيش از زايمان، جهت به سلامت به پايان رساندن دوران بارداري، طرح ريزي شده اند. تشخيص عوارض بارداري و موارد پر خطر، پيشگيري از اين موارد، به حداقل رساندن اضطراب و ترس همراه زايمان، کاهش ميزان ابتلا و مرگ و مير در کودک و مادر، آموزش اصول مراقبتي، تغذيه، بهداشت فردي و نيز بهسازي محيط براي مادر، از اجزاء اختصاصي اين برنامه مي باشند.

    از اصول مهم مراقبت هاي اين دوران، معاينات روتين و منظم پيش از زايمان هستند. دفعات و فواصل معاينه ها، برحسب برنامه خاص هر کشور متفاوت است. يک برنامه استاندارد براي ويزيت هاي دوران بارداري، ماهي يکبار از هفته 0 تا 32، هر دو هفته يکبار از هفته 32 تا 36 و پس از آن معاينه هفتگي تا زمان ختم حاملگي است. بر حسب شرايط مادر و علايم خطر احتمالي، مي توان دفعات معاينه را افزايش داد. در نخستين ويزيت، معاينه باليني کامل بيمار و بررسي دقيق سوابق بهداشتي وي صورت مي پذيرد. ضمن اينکه تست هايي شامل آزمايش خون ( شمارش سلولي و تعيين مقدار هموگلوبين )، تعيين گروه خوني و Rh، آزمايش کامل و کشت ادرار، تعيين قند خون، آزمايش VDRL ( براي تشخيص سيفليس )، تيتر آنتي بادي ضد سرخجه، HBsAg ( آنتي ژن هپاتيت B )، پاپ اسمير و در صورت لزوم، راديوگرافي از قفسه سينه درخواست و انجام مي گيرند. آزمايشات ذکر شده، حداقل يک نوبت ديگر و تعيين ميزان هموگلوبين خون، حداقل 2 بار ديگر در طي بارداري تکرار مي شوند. انجام سونوگرافي در زمان حاملگي، 2 بار مورد نياز است. در هريک از ويزيت ها، مقدار افزايش وزن و فشار خون مادر چک شده و معاينه شکمي به عمل مي آيد. در طي معاينات، دستورات و توصيه هاي تکميلي تغذيه اي و مراقبت هاي فردي به بيمار داده شده و در صورت نياز، براي دريافت خدمات لازم، ارجاع داده مي شود. حين مراقبت هاي پيش از زايمان، بايد مادراني را که جزء گروه پر مخاطره محسوب مي گردند، شناسايي نمود.

    اين موارد عبارتند از : زايمان اول در سن بالاي 35 يا زير 16 سال، شروع بارداري با وزن زير 45 کيلوگرم يا قد زير 140 سانتي متر، خونريزي پيش از زايمان و تهديد به سقط، کم خوني، پره اکلامپسي و اکلامپسي، وضعيت غير عادي جنين ( نمايش بريچ، عرضي، ... ) دوقلويي يا چند قلويي، سابقه مرده زايي و مرگ داخل رحمي، چندزاهاي مسن، سابقه زايمان زودرس قبلي، بارداري همراه بابيماري هاي عمومي مانند بيماري قلبي، کليوي، ديابت، سل و ... ، مصرف دخانيات و مشروبات الکلي، تغذيه نا مطلوب، طولاني شدن بارداري و غيره.

    در هر بارداري، روزانه 300 کيلوکالري انرژي بيش از ميزان عادي متابوليسم، مورد نياز است که در دوران شيردهي به حدود 500 کيلوکالري مي رسد. در يک زن سالم و عادي، به طور متوسط 12-9 کيلوگرم اضافه وزن در دوران بارداري وجود دارد که تنها يک سوم آن متعلق به جنين است. افزايش وزن در دوران حاملگي بايد به طور تدريجي صورت گيرد. ( حدوداً 5/1 کيلوگرم در ماه در سه ماهه دوم و سوم ). يک رژيم غذايي متعادل و استاندارد، براي مقابله با نيازهاي فزاينده مادر در دوران بارداري و شيردهي، داراي بيشترين اهميت است. استفاده از شير، ماست، پنير، گوشت، تخم مرغ، انواع غلات، سبزيجات و ميوه هاي تازه توصيه مي شود.در اوايل بارداري، تعداد زيادي از مادران به عوارض گوارشي مانند تهوع، استفراغ و کم اشتهايي دچارند. بايد به مادر باردار آموخت که اين دوران زود گذر است و مي توان با صبوري آنرا پشت سر گذاشت. بين 6-4 ماهگي، رشد جنين سريع تر از قبل بوده و با بر طرف شدن بي اشتهايي و تهوع مادر، احتياج به مواد غذايي مناسب افزايش مي يابد. در ماههاي آخر بارداري بين 7 تا 9 ماهگي، رشد جنين باز هم سرعت بيشتري مي يابد و مادر بايد تغذيه خود را به گونه اي ترتيب دهد که هم رشد جنين به خوبي تامين شده و هم اندوخته کافي براي شيردهي موفق آينده تامين گردد. مصرف روزانه هر 4 گروه غذايي (گروه لبنيات، گوشت، نان و غلات، سبزي ها و ميوه ها ) به همراه نمک يد دار، آهن و اسيد فوليک ضروريست. همچنين مادر بايد عليه ساير کمبودهاي احتمالي به ويژه پروتئين، ويتامينA ، D و کلسيم محافظت شود.

    از ساير توصيه هاي مفيد، رعايت بهداشت فردي، قدم زدن، استفاده از هواي آزاد و نور مستقيم آفتاب و پرهيز از کار سخت و سنگين بدني است. ورزش معمول و متوسط در دوران بارداري منعي ندارد. 8 ساعت خواب در شبانه روز و فواصل 2-1 ساعته استراحت در طي کار روزانه، نياز بدن را تامين مي کند. از مسافرت هاي طولاني مدت، به خصوص مسافرت هوايي در اواخر حاملگي بايد اجتناب شود. در زمان بارداري، بايد حتي الامکان از رفتن به محل هاي شلوغ و مکان هاي آلوده پرهيز و از تماس با افراد مبتلا به بيماري هاي عفوني و واگيردار دوري نمود. مادر باردار بايد در اين دوران سيگار کشيدن را ترک نمايد. مصرف سيگار به دليل انقباض عروق رحمي توسط نيکوتين، نارسايي جفتي و تولد نوزاد کم وزن را به دنبال دارد. مادران باردار نه تنها بايد از مصرف سيگار خودداري نمايند، بلکه در جمعي که سيگار کشيده ميشودنيزحضورنيابند.اين نکته دردوران شيردهي نيز بايد رعايت شود.

    از مسائل مهم دوران بارداري، محدوديت هاي مصرف دارويي مي باشد. امروزه 2-1% از موارد ناهنجاري هاي بارداري، ناشي از دارو يا محيط شيميايي است. هميشه براي مصرف دارو بايد با پزشک مشورت نموده و احتياط هاي لازم را در مورد دوز و مدت مصرف با توجه به سن حاملگي رعايت کرد. يکسري از داروها به عنوان تراتوژن قطعي شناخته شده اند.داروهاي ضد تشنج، ضد انعقاد، داروهاي شيمي درماني، تتراسايکلين، آندروژن، تاليدوميد، ليتيوم، ايزوترتينوئين، الکل و ... از اين گروهند. گروه دوم که اکثر داروها را در بر مي گيرند، شامل داروهايي هستند که احتمال تراتوژن بودن در آنها وجود دارد. ولي چون اثرات سوء آنها قطعي نيست، با مصرف آنها توصيه به ختم حاملگي نمي شود. داروهاي گروه سوم که فاقد تراتوژنيسيته مي باشند عبارتند از : مسکن ها ( استامينوفن )، آنتي بيوتيکها ( پني سيلين ها و سفالوسپورين ها )، داروهاي ضد تهوع ( پرومتازين )، هپارين، ... .

    هر چه وزن مولکولي يک دارو کمتر و حلاليت آن در چربي بيشتر باشد، راحت تر از جفت عبور مي کند. خواص فيزيولوژيک جفت و عوامل تأثير گذار بر جريان خون بين مادر و جنين نيز در انتقال دارو به جنين نقش دارند. بعضي داروها مانند پني سيلين G، آمپي سيلين، ديازپام و ايندرال ظرف چند دقيقه بعد از تجويز به جنين مي رسند. به طور کلي در اواخر بارداري ميزان انتقال دارو به جنين افزايش مي يابد. معمولاً دوره کلاسيک تشکيل ارگان هاي جنين در فاصله 56-17 روزگي است. اتفاقات پيش از آن، يا منجر به سقط شده و يا بي اثر هستند. ولي بعد از اين دوره، عوارض دارويي منجر به نقص در رشد و فيزيولوژي طبيعي مي شوند.

    قرارگرفتن در معرض پرتوها، در دوران بارداري براي جنين خطرناک است. رايج ترين منبع مواجهه با پرتوها در اين دوران، راديوگرافي از ناحيه شکم بوده و بايد حتي الامکان، از انجام راديوگرافي در موارد غير ضروري اجتناب شود.

    وجود يک سري علايم و نشانه ها در دوران حاملگي، بايد جدي گرفته شده و تحت بررسي و پيگيري بيشتر قرار گيرند. مادران بايد آموزش ببينند که در صورت مواجهه با هرکدام از نشانه هاي هشدار، مانند ورم دست و پا، سردرد و سرگيجه، تاري ديد، خونريزي يا ترشح غير طبيعي، تشنج، سوزش ادرار، تب و لرز و تغيير قابل ملاحظه در تعداد و شدت حرکات جنين، سريعاً به پزشک مراجعه نمايند.

    مراقبت هاي بهداشتي اختصاصي:

    الف) کم خوني : حدود 60-50% زنان باردار متعلق به گروه هاي پائـين اقتصادي و اجتماعي در سـه ماهه آخر بارداري دچار کـم خوني هستند. براي رفـع ايـن مشکل، قرص هاي آهن ( mg 60 ) و اسيد فوليک (gr 500 ) به صورت روزانه توسط مراکز بهداشتي درماني تجويز مي شوند. زمان شروع قرص آهن، از نيمه دوم حاملگي ( ماه چهارم به بعد ) است.

    ب ) چنانچه مادر قبلاً ايمن نشده باشد، براي جلوگيري از بروز بيماري کزاز بند نافي در نوزاد، بايد دو تزريق توکسوئيد کزاز انجام شود. نخستين تزريق در هفته 20-16 بارداري و تزريق دوم در هفته 24-20، صورت مي گيرد. حداقل بايد يک ماه بين دو تزريق فاصله باشد و بهتر است تزريق دوم دست کم يک ماه پيش از زمان پيش بيني شده زايمان انجام شود. اگر خانمي پيش از اين واکسينه شده باشد، يک تزريق ياد آور کافي است و همين تزريق، ايمني کافي را براي بارداري هاي بعدي ( تا 5 سال ) فراهم مي آورد. توصيه شده که در همه بارداري ها، توکسوئيد کزاز پشت سر هم تزريق نشود، زيرا احتمال بروز عوارض نامطلوب جانبي وجود دارد.

    ج ) در صورت ابتلاي مادر به سيفليس، آلودگي جنين تا پيش از ماه چهارم بارداري روي نمي دهد و پس از ماه ششم، احتمال بروز آن از هر زمان بيشتر است. آزمايش خون از نظر سيفليس هم در ابتدا و هم در پايان بارداري مرسوم است. تزريق 10 روز پني سيلين پروکائين ( 600.000 واحد ) کافي بوده و از سيفليس مادرزادي جلوگيري به عمل مي آورد.

    د ) ابتلا به سرخجه در سه ماهه نخست بارداري، نوزاد را در معرض خطر بالاي ناهنجاري هاي مادرزادي قرار مي دهد. در اين بيماران مي توان قطع بارداري را در نظر گرفت.

    ر ) انجام آزمايش گروه خوني و Rh بايد هر چه سريع تر در اوايل بارداري صورت گيرد. زنان Rh منفي و داراي گروه خوني O، بايد در هفته 28 بارداري دوباره آزمايش شوند. ضمن اينکه تعيين گروه خوني و Rh همسران آنها نيز لازمست. براي پيشگيري از حساسيت به Rh، پيشنهاد شده که به همه زنان در معرض خطر، g 300-200 ايمونوگلوبولين Rh ( روگام ) بين هفته هاي 28 و 32 بارداري، از راه عضلاني تزريق گردد و در صورتي که نوزاد Rh مثبت است، يک تزريق هم ظرف 72 ساعت اول پس از زايمان، انجام گيرد تا در حاملگي بعدي، حساسيت مادر به آنتي ژن عامل Rh، کاهش يابد.

    هـ ) هپاتيت B : انتقال از مادران مبتلا به هپاتيت B حاد يا ناقل HBSAg، عمدتاً در طي سه ماهه سوم آبستني يا اوايل دوره پس از زايمان رخ مي دهد. روش دقيق انتقال در دوران حول و حوش زايمان شناخته نشده است.

    حدود 10% از عفونت ها ممکنست در درون رحم کسب شده باشند، امّا شواهد اپيدميولوژيک حاکي از آن هستند که اکثراً، انتقال عفونت در حدود زمان وضع حمل رخ داده و ربطي به شير دادن مادر ندارند. براي آن دسته از نوزادان متولد شده از مادران HBsAg مثبت که در دوران نزديک زايمان در معرض ويروس هپاتيت B قرار گرفته اند، بلافاصله پس از تولد، ايمونوگلوبولين هپاتيت B به صورت داخل عضلاني در ران تزريق شده و به طور همزمان تزريق واکسن آن نيز ( ظرف 12 ساعت نخست پس از تولد ) انجام مي گيرد.

    يکسري مشکلات طبي مانند واريس و هموروئيد ممکنست در دوران بارداري ايجاد و يا تشديد گردند که معمولاً به صورت محافظه کارانه درمان مي شوند. از ديگر شکايات شايع اين دوران مي توان تهوع و استفراغ، سوزش سر دل، سردرد، افزايش بزاق، مشکلات دندان ها و لثه و نيز درد پشت را نام بردکه اکثراً علل فيزيولوژيک در ايجاد آنها دخيل هستند. اين شکايات گذرا بوده و معمولاً به درمان هاي ساده علامتي پاسخ مي دهند.

    آماده سازي رواني زن باردار، به اندازه آماده سازي جسمي حائز اهميت است کـه رسيدن بـه اين هدف مي تواند توسط شرکت در کلاس هاي مربوطه ميسر شود. همچنين يکي از اجزاء نسبتاً نوين خدمات بهداشتي مادر و کودک، تنظيم خانواده است. بايد کليه مادراني را که صاحب 2 يا تعداد بيشتري فرزند هستند، به دنبال زايمان جهت اقدام براي ناباروري دائمي تشويق نمود.



    www.salamat.ir
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

علاقه مندي ها (Bookmarks)

علاقه مندي ها (Bookmarks)

قوانین ارسال

  • نمی توانید موضوع جدید ارسال کنید
  • نمی توانید به موضوعات پاسخ دهید
  • نمی توانید فایل پیوست ضمیمه کنید
  • نمی توانید نوشته خود را ویرایش کنید
  •  
تبلیغات در ایران سلامت