توصيه‌ها و هشدارهاي دکتر فريبا قلمکار متخصص پوست

آرنج و زانوي شما تيره شده؟

هر بار قرار است به ميهماني بروم، عزا مي‌گيرم چون مجبورم در مراسم زنانه هم لباس‌هاي آستين بلند بپوشم تا سرآرنج‌هايم را که سياه و پوسته‌پوسته شده، بپوشانم...

مادرم هميشه مي‌گويد دليل مشکل من، گذاشتن آرنج روي ميز موقع کار با لپ‌تاپ يا نوشتن است. بسياري از دوستانم از اين رفتارهاي عادتي دارند ولي مشکل برايشان ايجاد نشده است. البته آنها هم گلايه‌هايي از سياهي رنگ پوست خود در نواحي خاص دارند. با دکتر فريبا قلمکار، متخصص پوست و دانشيار دانشگاه علوم‌پزشکي شهيد بهشتي گفت‌وگويي در همين زمينه داشته‌ايم.


سلام: چرا پوست سر آرنج يا روي زانوها سياه و پوسته‌پوسته و خشک مي‌شود؟

از بيماري‌هاي شايع آرنج و زانو، اگزما يا حساسيت است که به صورت خشکي پوست، پوسته‌ريزي و خارش بروز مي‌کند.

سلامت: چه مسايلي احتمال بروز اين حالت را بيشتر مي‌کند؟

گذاشتن آرنج روي ميز و کارهايي که باعث سايش پوست مي‌شود. در افرادي که زمينه خشکي و حساسيت پوستي دارند، سر آرنج‌ها معمولا تغيير رنگ مي‌دهد و خشک و پوسته‌پوسته مي‌شود.

سلامت: براي درمان چه مي‌توانيم بکنيم؟

استفاده از کرم‌هاي «کراتوليتيک» مفيد است. اين کرم‌ها لايه‌ شاخي را نازک و از ضخيم‌شدن و تيرگي پوست اين ناحيه پيشگيري مي‌کنند. کرم‌هايي مثل «اوره» 5 تا 10 درصد هم براي بهبود اين وضعيت مفيد هستند. بعد از بهبود، استفاده از کرم‌هاي نرم و مرطوب‌کننده براي پيشگيري از عود مجدد توصيه مي‌شود. در مواقعي که دليل خشکي و پوسته‌ريزي اگزماست، مي‌توان از کرم‌هاي استروييدي ملايم استفاده کرد اما بهتر است در اين شرايط به پزشک مراجعه کنيد.

سلامت: آيا کيسه کشيدن در حمام هم مفيد است؟

بله، کيسه نيز به نحوي عمل کراتوليتيکي انجام مي‌دهد و با حذف پوسته‌ها و نازک کردن لايه شاخي به بهبود وضعيت موجود کمک مي‌کند. البته بايد اين موضوع را درنظرگرفت که کيسه در عين از بين بردن پوسته‌ها، باعث خشکي پوست هم مي‌شود و آن را به افرادي که اگزما دارند، توصيه نمي‌کنيم.

سلامت: آيا خشکي و تغيير رنگ و زبرشدن پوست سر زانو يا قوزک پا هم به همين دلايل است؟

بله، سايش در اين نواحي مي‌تواند باعث خشکي و پوسته‌پوسته شدن پوست شود. قوزک پا بيشتر پينه مي‌بندد و پوست آن ضخيم مي‌شود و اين امر به‌خصوص در افرادي که چهارزانو مي‌نشينند، شايع‌تر است.

سلامت: گاهي در برخي افراد پنجه‌ها هم پينه مي‌بندد، دليل آن هم فرسايش است؟

بله، در افرادي که مشکلات مفصلي دارند و بلند شدن به راحتي برايشان امکانپذير نيست، شاهد اين مساله هستيم. معمولا اين افراد با گذاشتن 4 انگشت روي زمين، سعي مي‌کنند بلند شوند در نتيجه پشت پنجه و پوست روي برجستگي‌هاي استخواني‌شان ضخيم مي‌شود و پينه مي‌بندد.

سلامت: براي پيشگيري يا درمان چه مي‌توان کرد؟

بهترين کار، پيشگيري از سايش است. کساني که در برخاستن مشکل دارند بايد هنگام برخاستن بالشتکي نرم زير دست خود بگذارند يا اگر چهارزانو مي‌نشينند، بالشتکي نرم زيرشان بگذارند تا ميزان سايش به حداقل برسد. استفاده از کرم‌هاي کراتوليتيک يا ترکيبات اوره 5 تا 10 درصد براي درمان توصيه مي‌شود.

سلامت: چرا در برخي افراد پوست پاشنه پا ترک مي‌خورد و پوسته‌پوسته مي‌شود؟

نپوشيدن جوراب وقتي پا درون کفش است و خشکي هوا در فصل زمستان مي‌تواند باعث ضخامت لايه شاخي شود. در اين صورت لايه شاخي ضخيم، ترک‌دار و پوسته‌پوسته مي‌شود. دليل اين موضوع مي‌تواند خشکي ساده يا انواع اگزما، پسوريازيس يا برخي بيماري‌هاي کراتيدرما که زمينه خانوادگي دارند، باشد.

سلامت: براي درمان چه بايد کرد؟

مي‌توان از ترکيب‌هاي سايش‌دار، اوره همراه با کرم‌هاي مرطوب‌کننده و چرب‌کننده و صابون‌هاي ملايم استفاده کرد.

سلامت: آيا استفاده از سنگ‌پا توصيه مي‌شود؟

بله، استفاده از سنگ‌‌پا به شرطي که در حد ملايم باشد، مي‌تواند لايه شاخي را کاهش دهد ولي بعد از استفاده از آن حتما بايد پوست کف پا را چرب کرد.

سلامت: گاهي نواحي‌اي مثل زير بغل يا کشاله ران هم تغيير رنگ مي‌دهند و سياه مي‌شوند. آيا اين موضوع هم طبيعي است؟

تمام نواحي بدن که در معرض سايش با هم هستند مثل زير بغل، زير سينه، کشاله ران و... ممکن است تيره شوند. اين مشکل به‌خصوص در افرادي که مبتلا به بيماري‌ درماتيت اتوپيک، درماتيت سبوروئيک و بيماري‌هاي قارچي هستند بيشتر رخ مي‌دهد. البته در صورتي که تغيير رنگ غيرطبيعي و پوست مخملي شود، فرد بايد حتما به پزشک متخصص مراجعه کند.

سلامت: براي پيشگيري از تغيير رنگ نواحي در معرض سايش چه بايد کرد؟

پوست در نواحي چين‌ها نازک است. استفاده از کراتولوتيک‌هاي ملايم مناسب است اما به هر حال بهتر است قبل از مصرف هر نوع دارويي فرد به متخصص پوست و مو مراجعه کند.


هفته نامه سلامت