بررسي علل اختلالات گفتاري دركودكان‌
قفل زبان كودكتان را بگشاييد
جام جم آنلاين: گاهي دير حرف زدن يا لكنت زبان كودكان حسابي موجب نگراني خانواده‌ها مي‌شود. وجود تكرار، مكث، كشيدن صداها، لغات و بخشي از كلمه هنگام صحبت كردن از مشكلات گفتاري برخي كودكان است كه البته راه درمان دارد.
آرميتي خضري، آسيب‌شناس گفتار و زبان در گفتگو با «جام‌جم» در اين خصوص مي‌گويد: اگر لكنت از نوع شديد باشد علاوه بر حالات ذكر شده با حركات اضافي بدن (فشار، تكان دادن دست و پا يا بر هم زدن چشم‌ها و...) همراه مي‌شود كه به دليل پيچيدگي و متنوع بودن اين اشكال، محققان را برآن داشته براي آشكار ساختن عللي براي بروز روش‌هايي براي درمان آن دست به تحقيقات گسترده‌اي بزنند.

مثلا روانپزشكان علت پيدايش لكنت را يك عكس‌العمل يا تظاهر آشكار حالات و فشار روحي مي‌دانند كه در گفتار سليس و روان، طرف غالب مغز (راست يا چپ)‌ فرمان داده و نقش اصلي را به عهده دارد ولي هرگاه تداخلي در امر فرمان دادن به وجود بيايد و دو نيم‌كره با هم دستوري را صادر كنند، لكنت بروز مي‌كند.
اين آسيب‌شناس گفتار و زبان با بيان اين‌كه متخصصين شنوايي، دليل لكنت را ناشي از دير رسيدن صداي لكنتي به گوش خود دانسته و اين عارضه را به سبب اختلال تاخير زماني، نه عارضه جسمي و عضوي گوش مي‌دانند يادآور مي‌شود: درصد ابتلا به لكنت زبان در پسرها بيشتر از دخترهاست.

پيدايش لكنت زبان‌

شروع لكنت زبان در كودكان پيش از مدرسه و بين سنين 2 تا 5 سالگي يعني درست زماني كه رشته گفتار و زبان در حال تكامل است، اتفاق مي‌افتد.

به گفته خضري، اغلب اين اختلال به دنبال يك اتفاق سوء بروز مي‌كند (ترسيدن از حيوان، تنبيه شدن از طرف والدين و...) و گاهي نيز به طور نامحسوسي آشكار مي‌شود به گونه‌اي كه بيمار و والدين آغاز آن را به خاطر نمي‌آورند.

اين آسيب‌‌شناس گفتار و زبان اظهار مي‌كند: دوره 2 تا 5 سالگي به زمان نارواني طبيعي گفتار (لكنت كاذب)‌ معروف است كه بسياري از كودكان براحتي آن را پشت‌سر مي‌گذارند.

درمان لكنت در كودكان به‌طور غيرمستقيم و با مشورت والدين و نزديكان كودك لكنتي انجام مي‌شود.

اين آسيب‌شناس گفتار در ادامه عنوان مي‌كند: از آنجا كه كودكان از لحاظ اجتماعي هنوز با ناراحتي‌هاي حاصله از لكنت مواجه نشده‌اند، عوامل عاطفي به ميزان زيادي روي آنها اثر گذاشته و معمولا رفتار اجتنابي ندارند و از طرفي چون يادگيري كودكان نسبت به بزرگ‌ترها بيشتر است، درمان بهتر و زودتر به نتيجه مطلوب خود مي‌رسد.

به گفته وي با توجه به اين كه مراكز مربوط به گفتار ديرتر از ساير مراكز بدن به رشد و تكامل مي‌رسد بايد فرصت جبران به كودك داده شود و سعي شود عواملي كه منجر به تشديد اختلاف كودك مي‌شود به حداقل ممكن كاهش يابد (اضطراب، ترس، تنبيه و...).

همچنين والدين مي‌بايست به جاي توجه مستقيم به طرز صحبت كودك به محتواي گفتار او دقت كنند و هرگز وي را با ساير كودكان مقايسه نكنند.

معمولا دخترها زودتر از پسرها صحبت مي‌كنند، حال اگر فرزند دوم خانواده پسر بود نبايد توقع داشته باشيم همانند فرزند اول خانواده كه دختر است صحبت كند.

خضري با اشاره به اين كه والدين بايد از توجه كم و زياد به كودك بپرهيزند، مي‌افزايد؛ افراط در هر يك از موارد سبب عدم و يا از هم پاشيدگي تكلم طبيعي كودك مي‌شود، وي در ادامه مي‌گويد: به هيچ وجه كودك را وادار به ارتباط برقرار كردن با ديگران ننماييد، براي مثال به جاي اين كه از عباراتي مانند (با تو صحبت مي‌كنند)‌، (جواب بده)‌ و... استفاده كنيد به كودك اجازه دهيد خود پاسخ سوال ديگران را بدهد و در اين باره تصميم بگيرد.

گفتني است والدين بايد درباره نياز كودك به محبت، احساس امنيت و احساس تعلق، آگاهي توجه كافي داشته باشد و با استفاده از نكات مثبت و حسن ويژگي‌هاي موجود در كودك، سعي در بالا بردن اعتماد به نفس كودك كنند همانند تقويت فعاليت‌هايي نظير شنا، نقاشي، موسيقي و... . اين آسيب‌شناس گفتار و زبان با اشاره به اين كه وقتي كودك دچار هرگونه اشكال گفتاري از جمله لكنت مي‌شود، والدين بايد از هرگونه عكس العمل نسبت به او اجتناب ورزند (احساس ترحم، اضطراب، خشم، خنديدن و مسخره كردن)‌ يادآور مي‌شود؛ خستگي، عدم سلامت عمومي و تغذيه غلط سبب تشديد مشكل كودك مي‌شود لذا سعي در از بين بردن اين عوامل كنيد ولي هيچگاه سعي نكنيد كودك از اين طريق به خواسته‌هايش برسد.

محققان بر اين باورند كه بايد انتخاب نوشتن با هر دو دست را به عهده خود كودك گذاشت و هيچگاه دست راست و چپ را به كودك تحميل نكرد، همچنين به دفعات ديده شده است افرد لكنتي در شعر خواندن و هنگام كاستن سرعت صحبت خود كمتر دچار لكنت مي‌شوند بنابراين صحبت كردن با ريتم و ضرب در بهبود كودك بي‌تاثير نخواهد بود به گفته خضري از آنجا كه مشكل كودكان لكنتي در جمع بيشتر است لذا به جاي بازي‌هاي انفرادي، كودك را بايد تشويق به بازي‌هاي گروهي كلامي كرد. وي در پايان ضمن اظهار اين كه شخصيت دادن به كودك بسيار كارساز است ، خاطرنشان مي‌كند: نقش معلم نيز در درمان لكنت بسيار مهم است.

معلمين بايد سعي كنند كودك را در فعاليت‌هاي اجتماعي شركت دهند و بين او و ديگران تبعيضي قائل نشوند. گفتني است شايد هر كدام ازموارد فوق نكته مهم و ارزشمندي نباشند ولي هسته‌اي است در دامن روان كودك كه شايد منجر به لكنتي شدن يك فرد شود.