مردان ، به چه قیمتی می توانند جوان بمانند؟


***( مقاله زیر به هیچ عنوان نمی تواند جای مشاوره با پزشک را بگیرد و بیشتر جنبه آگاهی و تحقیقی دارد . هنوز تاثیر و اثر کلی تستوسترون بر بدن در مدت طولانی و به مقدار زیاد مشخص نیست )
انواع تستوسترون درمانی
چندین نوع تستوسترون درمانی وجود دارد. انتخاب شکل خاصی از درمان بستگی به سلیقه و ترجیح بیمار، عوارض جانبی و هزینه درمان دارد. انواع تستوسترون درمانی از این قرارند:
- تزریق: تزریقات عضلانی تستوسترون (Delatestryl، DepoTestosterone) بی خطر و موثرند. تزریقات تقریباً هر دو هفته یک بار تکرار می شوند و ممکن است در بین تزریقات شاهد نوساناتی در علائم نیز باشید. سایر اعضای خانواده می توانند نحوه تزریق را یاد گرفته و آن را در خانه انجام دهند.
- چسب پوستی: شب ها، چسبی را که حاوی تستوسترون (Androderm) است، بر پشت، شکم، قسمت بالای بازوها یا ران ها قرار می دهند. محل های چسباندن به صورت نوبتی در طی یک هفته تعویض می شوند تا واکنش های پوستی به وجود نیایند.
- ژل: ژل تستوسترون (AndroGel، Testim) بر روی پوست، نواحی تحتانی شکم، فوقانی بازوها یا شانه ها مالیده می شود. به نظر می رسد، استفاده از ژل با واکنش های پوستی کمتری همراه است. لازم است تا چندین ساعت پس از انجام این کار، از استحمام خودداری ورزید، تا جذب از پوست به مقدار کافی صورت گیرد. لیکن باید توجه داشته باشید که در تماس های پوستی، احتمالاً، دارو وارد بدن طرف مقابل خواهد شد.
- آدامس و موارد مشابه (جذب از راه کام): ماده ای شبیه آدامس یا آب نبات به تدریج تستوسترون را در محل فرورفتگی کام فوقانی، در محل ملاقات لثه با لب فوقانی، آزاد می کند. این فرآورده خیلی زود به لثه چسبیده و در معرض ترشحات بزاق قرار می گیرد. بدین ترتیب، تستوسترون مستقیماً وارد جریان خون می شود. عوارض جانبی آن عبارتند از: تحریک و درد کام، مزه تلخ دهان و سردرد. در مطالعه ای که اخیراً صورت گرفته، نشان داده شده، با این شیوه، تستوسترون با دوز ثابت تری به بدن می رسد.
- دهان: تستوسترون خوراکی (Android، Testred، Virilon) برای استفاده درازمدت توصیه نمی شود. تستوسترونی که به این شیوه مورد استفاده قرار می گیرد، ممکن است موجب افزایش نامطلوب سطح کلسترول خون شده، یا فرد را در خطر تشکیل لخته های خونی و مشکلات قلبی و کبدی قرار دهد.
وظایف تستوسترون در بدن بسیار امیدوار کننده است – افزایش توده عضلانی، تقویت حافظه و تمرکز ذهنی، افزایش میل جنسی و انرژی بیشتر. اگر در شرف پیرشدن هستید، ممکن است این داروی دردتان باشد. ولی، بدانیدکه منافع تستوسترون، هنوز قطعی و روشن نیستند.
سال هاست که از تستوسترون برای درمان مردانی که سطح تستوسترون خون شان پایین است- به اصطلاح هیپوگنادیسم- استفاده می شود، نتیجه کار نیز تاکنون موفقیت آمیز بوده است. اخیراً، مردان سالم، نیز، از تستوسترون درمانی برای افزایش سطح تستوسترون خون خویش استفاده می کنند. ولی هنوز اطلاعات ما در باره آثار حاصل از تستوسترون درمانی، به خصوص با این هدف، کامل نیست و تاکنون، مطالعات درازمدتی برای سبک و سنگین کردن منافع و مضار احتمالی این شیوه درمانی، از جمله ناباروری و مشکلات مربوط به پروستات، صورت نگرفته است.
تستوسترون درمانی، علیرغم فقدان شواهد علمی کافی، روز به روز طرفداران بیشتری پیدا می کند. در سال ۲۰۰۴ ، ۴/۲ میلیون مورد نسخه برای تزریق تستوسترون نوشته شد، که این رقم دو برابر رقم موارد نسخه شده دارو در سال ۲۰۰۰ بود. با وجود آن که تعداد نسخه های نوشته شده توسط پزشکان رو به افزایش است، ولی هنوز هیچ تصوری از آثار حاصل از مصرف هورمون به این منظور بر روی افراد – چه مرد و چه زن- نداریم.
تمام بحث و مناقشه بر سر این است که اصلاً افت تدریجی سطح تستوسترون خون، پدیده ای طبیعی است یا نتیجه بروز مشکلی در سلامتی فرد؟ سؤالی که اکثر مردم از پزشکان می کنند، این است که اصولاً لازم است این کمبود جبران شود، حال که شواهد عملی کافی وجود ندارد. پیش از آن که تسلیم این پیشنهادهای رنگارنگ و وسوسه کننده شویم، نخست ببینیم از چه چیزهایی خبر داریم و نسبت به چه چیزهایی هنوز بی اطلاعیم.
افت طبیعی تستوسترون
بدن مردان از حدود ۴۰ سالگی به تدریج تستوسترون کمتری تولید می کند. تستوسترون هورمون اصلی مردانه است که حفظ توده و قدرت عضلانی، توزیع چربی در بدن، توده استخوان ها، تولید اسپرم ها، میل جنسی و قدرت جنسی را بر عهده دارد.
بسیاری، این افت تدریجی را «یائسگی مردان» یا «آندروپوز» می خوانند، که معادلی برای واژه یائسگی در خانم هاست. ولی، به قول دکتر تاد نیپولت، متخصص غدد در مایوکلینیک واقع در روچستر، مینه سوتا، چنین مقایسه ای روا نیست. «در خانم ها، تخمک گذاری متوقف شده، تولید هورمون زنانه در فاصله زمانی نسبتاً کوتاهی به صفر می رسد. در حالی که، در مردان، این افت تولید هورمون های مردانگی بسیار به تدریج صورت می گیرد.»
به طور طبیعی، سطح تستوسترون در اکثر مردان افت می کند، ولی تا پایان عمر در حدود طبیعی باقی می ماند، و مشکل مهمی را هم موجب نمی شود. ولی، حدود دو تن از هر ده مرد ۶۰ ساله یا مسن تر، دارای سطوح تستوسترون پایین تر از طبیعی (کمبود تستوسترون) هستند.
کمبود تستوسترون می تواند آثار متعددی بر بدن داشته باشد، ازجمله:
- کاهش سطح انرژی
- کاهش توده و نیروی عضلانی
- کاهش قدرت شناخت
- تمایل و توان کمتر جنسی
- خلق افسرده
اگر چنین علائم و نشانه هایی را در خود می بینید، احتمالاً دچار کمبود تستوسترون هستید. برخی بیماری های دیگر، مانند بیماری کبدی، کم کاری تیروئید و افسردگی و داروهایی چون مهارکننده های گیرنده بتا (داروهای ضد فشارخون)، مسکن ها و برخی داروها که در درمان افسردگی یا اضطراب کاربرد دارند، نیز می توانند چنین مشکلاتی را موجب شوند. علاوه بر این، برخی از مردان سالم به عنوان بخشی از فرآیند پیری با چنین تغییراتی مواجه می شوند، که احتمالاً ناشی از افت سطح هورمون های دیگری سوای تستوسترون است.
اگر با چنین تغییراتی مواجه شدید، آن را با پزشکتان در میان بگذارید. پزشک می تواند در مورد تعیین علت احتمالی تغییرات مذکور به شما کمک کند و بهترین نحوه درمان و رفع مشکل را پیشنهاد نماید.
منافع و مضرات احتمالی
تستوسترون درمانی می تواند در مردان دچار کمبود تستوسترون، کارکرد جنسی و قدرت عضلانی را به حال اول بازگردانده، مانع از بین رفتن بافت استخوانی شده و از قلب در برابر بیماری سختی شریان ها محافظت نماید. برخی از طرفداران پروپا قرص مبارزه با پیری، ادعا می کنند افزایش سطح تستوسترون در مردان سالخورده ولی سالم منافعی نیز در بر دارد. گرچه تستوسترون بالقوه برای برخی از مردان مفید است، ولی بی خطر هم نیست. دوزهای بالای تستوسترون ممکن است موجب بروز قطع تنفس به هنگام خواب (sleep pnea)، ناباروری و تولید بیش از اندازه خون و عناصر خونی شود، که می تواند خطر سکته های مغزی را به دنبال داشته باشد.
سطوح بالای تستوسترون مشکلاتی را، نیز برای پروستات (که غده مردانه کوچکی است و بیشتر مایع داخل در منی را می سازد) به وجود می آورد. تستوسترون به طور طبیعی محرک رشد پروستات است. تجویز طولانی مدت تستوسترون می تواند موجب بزرگ شدن غده پروستات شود. به علاوه، پزشکان نگران آنند که تستوسترون نقش محرک را برای سرطان (از پیش موجود) پروستات ایفا کند. این مسأله، به ویژه، بسیار نگران کننده است، چه سرطان پروستات در مردان سالخورده شایع است و بسیاری ممکن است مبتلا به سرطانی باشند که هنوز تشخیص داده نشده است.
علاوه بر این، دانشمندان پیوندهایی نیز بین تستوسترون درمانی و سرطان پستان در مردان یافته اند. سرطان پستان، همچون سرطان پروستات، وابسته به هورمون است. از آن جا که درمان طولانی مدت با استفاده از تستوسترون می تواند موجب «بزرگ شدن پستان ها در مردان» (ژینکوماستی) شود، پزشکان نگران آنند که به این ترتیب سرطانی که از قبل وجود داشته، تحریک به رشد شود.
تمام مردان، به ویژه کسانی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان های پروستات و پستان دارند، باید از منافع و خطرات بالقوه تستوسترون درمانی آگاه باشند.
چه کسانی باید تحت تستوسترون درمانی قرار گیرند؟
مفید بودن تستوسترون درمانی برای مردانی که بیضه های شان قادر به تولید مقادیر کافی از هورمون نیستند (هیپوگنادیسم مردانه) کاملاً روشن است. چنین درمانی، در این گروه از مردان، می تواند کارکرد جنسی و نیروی عضلانی را به حال اول بازگردانده، مانع کاهش حجم استخوان ها شود.
در چند مطالعه به بررسی فواید و مضرات احتمالی هورمون درمانی برای مردان سالخورده ولی سالم پرداخته شده است، که بیشتر آنها نتایج ضد و نقیضی به دست داده اند. بسیاری پرسش ها، به ویژه وسعت و مدت آثار سودمند و خطرات احتمالی درازمدت، هنوز بدون پاسخ مانده اند.
در نوامبر ،۲۰۰۳ یکی از موسسات پزشکی به بازبینی شواهد موجود پیرامون تستوسترون درمانی پرداخت و گزارش داد که این نحوه درمان تنها برای مردانی که بدنشان تستوسترون کمتر از طبیعی تولید می کند، مفید است. به علاوه، چنین نتیجه گیری شد که آثار درازمدت مصرف تستوسترون در مردان سالم همچنان ناشناخته اند. در پایان نیز توصیه شد، تا زمانی که مطالعات بیشتری صورت نگرفته، نباید از تستوسترون برای پیشگیری یا تخفیف آثار و عواقب جسمی و روحی پیری استفاده کرد.