واکنش کارشناسان و مسوولان به سوء استفاده برخي افراد از طب سنتي
طب سنتي اسير بي قانوني است

حدود هزار سال پيش بود که ايرانيان باستان درمان بيماري را به روش طب سنتي آغاز کردند؛ طبي که اعتقادش بر اين است که بيماري در اثر نداشتن تعادل و توازن در سيستم گوارش به‌وجود مي‌آيد. طب سنتي از روش‌هاي درماني‌اي است که بنا به گفته‌هاي صاحبان اين علم، دستيابي به آن سخت است و به مطالعه‌هاي بسيار نياز دارد...

اين روش درمان در سال‌هاي اخير جايگاه ويژه‌اي در ميان مردم و پزشکان پيدا کرده است، ولي به همان اندازه که مي‌تواند تاثيري مطلوب در درمان داشته باشد، ممکن است بر اثر يک اشتباه کوچک خطرهاي جبران‌ناپذيري را براي بيمار به‌وجود آورد. وجود مراکز طب سنتي استاندارد و غيراستاندارد و اداره آن به‌وسيله افراد ماهر يا نابلد و انجام روش‌هاي درماني مجاز و غيرمجاز مي‌تواند شرايط يک بيمار را بهبود ‌دهد يا ناخوشايند کند. نظارت بر اين مراکز بر عهده وزارت بهداشت و درمان است. حال اينکه اين وزارتخانه تا چه اندازه در شناسايي مراکز مجاز طب سنتي به مردم موفق بوده و چه اقدام‌هايي در برخورد با مراکز غيرمجاز انجام داده است، سوالي است که مسوولان به آن پاسخ داده‌اند.


دکتر حسينعلي شهرياري، رييس کميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي، درباره چگونگي نظارت وزارت بهداشت بر مراکز طب سنتي در کشور به خبرنگار هفته‌نامه «سلامت» گفت: «درحال حاضر وزارت بهداشت گزارش عملکرد خود و چگونگي نظارت بر اين مراکز را به مجلس شوراي اسلامي ارائه نداده است.» شهرياري خاطرنشان کرد: « در نشستي که مسوولان وزارت بهداشت در آذرماه با اعضاي کميسيون بهداشت داشتند، قرار شد در مدت زمان يک هفته، وزارت بهداشت درباره اقدام‌هايش در زمينه طب سنتي به کميسيون بهداشت و درمان مجلس گزارش دهد که متاسفانه تا اين لحظه به وعده عمل نشده است.»


مجلس به تمام حوزه‌ها مي‌تواند وارد شود

شهرياري با بيان اين مطلب که اگر وزارت بهداشت کوتاهي کند، کميسيون بهداشت وارد عمل خواهدشد، گفت: «سلامت جامعه مهم‌ترين اصل در تمام کشورهاست ولي متاسفانه در کشور ما مسوولان و مردم کمتر به آن توجه دارند. در سال‌هاي اخير، مردم از طب سنتي استقبال مي‌كنند اما وجود مراکز غيربهداشتي و فعاليت افراد کم‌تجربه مشکلات فراواني براي متقاضيان به‌وجود آورده است که اين مساله نشان مي‌دهد سنتي با بي‌قانوني روبرو شده است.» شهرياري درباره ورود مجلس به عملکرد وزارت بهداشت و درمان تصريح کرد: «اگر وزارت بهداشت به اين صنف کم‌توجه يا بي‌توجه باشد، کميسيون بهداشت مي‌تواند وارد عمل شود و با خاطيان برخورد قانوني كند.» شهرياري همچنين همکاري ناجا و وزارت بهداشت را در برخورد با مراکز غيرمجاز طب سنتي موثر دانست و گفت: «ناجا بايد همکاري‌هاي بيشتري با وزارت بهداشت و درمان در مورد پلمپ و تعطيلي مراکز غيراستاندارد داشته باشد زيرا اين کار به‌تنهايي از عهده وزارت بهداشت خارج است.»


ساماندهي مراکز عرضه‌دهنده خدمات طب سنتي و داروهاي طبيعي

دکتر سيدمهدي ميرغضنفري، دبير انجمن تحقيقات طب سنتي، يکي از دلايل وجود مراکز غيراستاندارد را نبود قانون قاطع مي‌داند و در اين رابطه تصريح مي‌كند: «در حال حاضر وزارت بهداشت و درمان آيين‌نامه جامع و کاملي درخصوص مراکز طب سنتي استاندارد و غيراستاندارد در دست تدوين دارد ولي هنوز نهايي و ابلاغ نشده است.» ميرغضنفري در ادامه خاطرنشان کرد: «براي نخستين بار در كشور دانشكده طب سنتي در دانشگاه علوم‌پزشكي تهران تاسيس شد که با جذب دانشجوي تخصصي از ميان پزشکان عمومي‌اي که در آزمون سراسري پذيرفته شده بودند، کار خود را آغاز کرد. دانشجويان اين رشته سال آينده فارغ‌التحصيل مي‌شوند و مي‌توانند فعاليت خود را به صورت قانوني آغاز کنند.»


مشکل از کجاست؟

دبير انجمن تحقيقات طب سنتي درخصوص استاندارد يا غيراستاندارد بودن مراکز طب سنتي فعال در کشور گفت: «برخي افراد با طب سنتي آشنايي دارند و باوجود اينکه مدرک رسمي ندارند و پزشک هم نيستند، بر اساس تجربه‌‌هايشان، مشغول طبابت و حتي در دانشکده طب سنتي مشغول تدريس هستند و عملکرد بسيار بالا و موفقي دارند. بسياري ديگر نيز با گذراندن دوره‌هاي طب سنتي، مشغول به فعاليت?اند که نه مي‌توان آنها را به کار غيرقانوني متهم کرد و نه مي‌توان گفت که مجوز رسمي دارند. در حال حاضر، طب سنتي و صنف عطار جامعه گرفتار بي‌قانوني شده‌اند و تا زماني که وزارت بهداشت و درمان آيين‌نامه طبابت را به مراکز بهداشتي و درماني ابلاغ نکند، با اين معضل روبرو خواهيم بود.» دکتر ميرغضنفري، درباره برخورد وزارت بهداشت با مراکز غيراستاندارد طب سنتي، گفت: «وزارت بهداشت در حال حاضر بسيار قاطعانه با مراکزي که بدون مجوز و تجربه مشغول طبابت به شيوه سنتي هستند، برخورد مي‌کند و گاهي تر و خشک در روند بازرسي با هم مي‌سوزند.» بنا به گفته‌هاي دبيرانجمن تحقيقات طب سنتي، شفاف نبودن ارتباط و نقش وزارت بازرگاني و وزارت بهداشت در مورد عطاري‌ها، باعث شده است که مشکلاتي در اين حيطه در کشور به‌وجود بيايد که اميدواريم هر چه سريع‌تر برطرف شود. دبير انجمن تحقيقات طب سنتي به افرادي که به فعاليت در علم طب سنتي علاقه دارند، گفت: «طب سنتي يک تخصص است و برخي افراد با اين رشته آشنايي دارند و باوجود اينکه مدرک رسمي ندارند، در اين حوزه فعاليت مي‌کنند. پيشنهاد من به پزشکان عمومي و کساني که تمايل دارند در اين رشته فعاليت کنند، اين است که با مراجعه به دانشکده‌ها و مراکز معتبر آموزش طب سنتي، در کلاس‌ها و دوره‌هاي اين مراکز شرکت كنند و آموزش‌هاي لازم را ببينند و فقط در زمينه‌اي كه در آن دوره و آموزش ديده‌اند، فعاليت کنند.»


کلينيک‌هاي رسمي دانشکده طب سنتي، بهترين مراکز درمان

ميرغضنفري کلينيک‌هاي رسمي دانشکده‌هاي طب سنتي را بهترين مکان براي درمان دانست و خاطرنشان کرد: «در حال حاضر تا زماني که تاييديه طبابت از سوي وزارت بهداشت و درمان ابلاغ شود و دانشجويان طب سنتي فارغ‌التحصيل شوند، افراد مي‌توانند به کلينيک‌هاي رسمي دانشکده طب سنتي مراجعه كنند و آنجا تحت درمان قرار گيرند زيرا شناخت مراکز استاندارد کار ساده‌اي نيست و به‌راحتي نمي‌توان مراکز معتبر را شناسايي کرد.»


قانون را نمي‌توان دور زد

حسين محمدجعفري، مدرس و دارنده يکي از مراکز درماني طب سنتي، معتقد است اگر بيمار به مراکز گمنام و ناشناخته مراجعه كند نه‌تنها درمان نخواهد شد بلکه ممکن است با مشکلات روحي و بيماري‌هاي تازه‌اي روبرو شود. محمدجعفري در گفت‌وگو با خبرنگار هفته‌نامه سلامت با بيان اين مطلب که بسياري از بيماري‌ها و درمان آنها هنوز ناشناخته هستند، خاطرنشان کرد: «طب سنتي و طب نوين هر دو براي برگرداندن سلامت در خدمت بشر است. زماني که بيمار سرگردان و نااميد از علم روز به علم ديروز، يعني طب سنتي اسلامي روي مي‌آورد، پس بايد به اين علم بها و ارزشي خاص داد و اين سنت را حفظ کرد، طب سنتي همان روش درماني‌اي است که ابوعلي‌سينا قرن‌ها پيش از آن براي مداواي بيماران استفاده مي‌کرد و شايسته است «کتاب قانون» که حاصل سال‌ها تلاش اين پزشک حاذق است، به زبان ساده برگردانده شود و در اختيار جامعه قرار گيرد.» محمدجعفري در ادامه گفت: «در حال حاضر افرادي وجود دارند که با گذراندن دوره‌هاي کوتاه‌مدت و صدور کارت ويزيت، ادعا مي‌كنند مي‌توانند تمام بيماري‌هاي دستگاه گوارش و سرطان‌ها را با روش طب سنتي درمان کنند ولي اين ادعا کذب است. افرادي که به طب سنتي مسلط هستند، بايد دوره‌هاي گوناگوني را بگذرانند.