توجه داروسازان ايراني به طبيعت

جام جم آنلاين: استفاده از گياهان دارويي يكي از روش‌هاي موثر براي درمان بيماري‌ها از گذشته‌هاي دور بوده است.

هرچند امروزه بيشتر مردم هنگام بيماري به داروهاي شيميايي روي مي‌آورند و برخي پزشكان نيز اصولا اعتقادي به خواص درماني گياهان دارويي ندارند يا اين‌كه در مورد آن اظهار ترديد مي‌كنند، اما برخي ديگر از محققان به اين امر اهتمام ويژه‌اي دارند و تحقيقات گسترده‌اي پيرامون آن انجام مي‌دهند.

محققان مركز رشد واحدهاي فناوري فرآورده‌هاي دارويي دانشگاه علوم پزشكي تبريز از جمله پژوهشگراني هستند كه بتازگي موفق به توليد لوسيون گياهي براي حفاظت از گزش پشه‌ها و مبارزه با حشرات شده‌اند.

مريم مظلومي، كارشناس علوم آزمايشگاهي و مجري اين طرح گفت: اصولا حشرات براي بقاي نسل‌شان و تخم‌ريزي، جذب گردش خون انسان يا حيوان مي‌شوند. گزش اين حشرات باعث سوزش، خارش، حساسيت و موجب انتقال بسياري از بيماري‌ها مانند مالاريا به انسان مي‌شود.

وي اظهار كرد: هم‌اكنون طبق مطالعات به عمل آمده، 20 نوع گونه گياهي در دور كردن حشرات موثر است كه ما براي تهيه اين لوسيون از عصاره و اسانس پنج نوع گياه استفاده كرده‌ايم.

وي هزينه توليد اين طرح از ابتدا تا مرحله صنعتي شدن را 50 ميليون تومان اعلام و تاكيد كرد: آزمايش‌هاي به عمل آمده روي انسان و حيوان نشان داده كه اين لوسيون گياهي تاثير مثبتي مانند قطع سيكل بيماري‌هايي مانند مالاريا، سالك و لشمانيوز داشته است.

به گفته وي، اين لوسيون گياهي براي اولين بار در كشور ساخته شده و در نمونه مشابه خارجي آن علاوه بر گران بودن، از ماده سرطان‌زاي «ديت» استفاده شده است كه عوارض جانبي فراواني را نيز به همراه دارد. در صورتي كه اين لوسيون، گياهي بوده و فاقد هرگونه عوارض جانبي است و محدوديتي براي هيچ گروه سني حتي خردسالان ندارد.

وي افزود: همچنين يكي ديگر از تفاوت‌هاي اين لوسيون با نمونه خارجي‌اش اين است كه وقتي نمونه خارجي استفاده مي‌شود از خود بوي نامساعدي ساتع مي‌كند، در صورتي كه لوسيون ساخت ما كاملا گياهي بوده و علاوه بر دارا بودن بوي مطبوع، به‌عنوان محصولي نرم‌كننده نيز مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.

وي اظهار كرد: هم‌اكنون مجوز ساخت اين محصول حاوي نرم‌كننده با اسانس‌هاي مختلف از جمله ليمو، سيب و ميخك از سوي وزارت بهداشت صادر شده و اميد مي‌رود بزودي به بازار عرضه شود. پيش‌بيني مي‌شود اين فرآورده گياهي در آينده‌اي نزديك به صورت اسپري هم به توليد برسد، اما كاروان پژوهشگران حوزه گياهان دارويي ايران در اينجا متوقف نمي‌شود.

تحقيقات فراوان در اين زمينه و تلاش براي به‌روزكردن دانش و توانمندي ايراني در بهره‌گيري از طبيعت براي درمان، دستاوردهاي فراوان ديگري نيز به همراه داشته است. براي مثال مهديه حسيني از ديگر پژوهشگران ايراني توانسته با استفاده از عصاره چند گياه دارويي بومي ايراني و آغشته كردن اين عصاره‌ها با پدهاي بهداشتي، پانسمان بيولوژيكي زخم توليد كند كه ضمن ضد‌عفوني كردن زخم، باعث بهبود و التيام زودهنگام زخم نيز مي‌شود.

اين كارشناس ارشد گياهان دارويي براي ساخت اين پانسمان، 30 موش نر را به سه گروه ده تايي تقسيم‌بندي كرد كه تنها روي يك گروه از اين موش‌ها اين عصاره مورد آزمايش قرار گرفت و براي دو گروه ديگر از روش‌هاي متداول استفاده شد.

نتايج اين آزمايش‌ها نشان داد زخم موش‌هايي كه به اين شيوه درمان شده‌اند، خيلي‌زودتر از ساير موش‌ها بهبود يافت.

تحقيقات اخير پژوهشگران ايراني براي ساخت داروها و محصولات درماني ضمن ارج نهادن به ميراث گرانبهاي طب سنتي كه سابقه ديرينه‌اي در اين مرزوبوم دارد، نشان مي‌دهد كه ايران در آستانه انقلابي نو در عرصه پزشكي طبيعت‌گراست.

فرزانه صدقي - جام​جم