عطری برای جان ها


این روزها صحبت گل و گلاب در هر جمعی سر زبان هاست ....


بازار مصرف ادکلن های رنگارنگ با دهها مدل رایحه جورواجور هر روز گرم تر از دیروز می شود.تولید کنندگان ادکلن های صنعتی روزی نیست که به دنبال قالب و بسته بندی جدید و عطری متفاوت برای جذب هر چه بیشتر مشتریان نباشند . اما آیا تا حالا از خود پرسیده اید که چرا انسان ها در نقاط مختلف دنیا با ذائقه های متفاوت هیچ گاه برای تماشای کارخانه های تولیدی ادکلن ها قدم رنجه نکرده و علاقه ای نشان نداده اند ؟
رقابت نابرابر با تولیدات میلیاردی ادکلن های خوش آب و رنگ در انحصار گلاب ناب ایرانی است . عطری بهشتی که بی هیچ پیرایه و رنگ و لعابی ، خالص و باصفا مجلس آرای محافل نورانی و با معنویت است .
این روزها فصل گلاب گیران در کاشان فرا رسیده است . کاروان های متعدد از نقاط مختلف کشور برای تماشای تولید این محصول طبیعی به این شهر سفر می کنند .فصل گلاب گیران در حال تبدیل به یک جشن ملی است؛ جشنی که شمیم گل های محمدی را زینت دل عاشقان طبیعت و یکرنگی و صداقت می نماید .
● اثرات مفید گلاب در سلامتی بدن
گلاب(rose water) از تقطیر گل محمدی (rosadamascena) به دست می آید که از نظر عطر در میان سایر گل ها ممتاز است و خواص درمانی فراوانی دارد.
گل محمدی از خانواده گل سرخ با گل برگ هایی به رنگ صورتی است. این گل ها در خرداد ماه ظاهر می شوند و در همین ماه است که گلاب گیری انجام می پذیرد. گل محمدی رایحه خوشی دارد و گلاب نیز همین رایحه خوش را در خود تثبیت می کند.
براساس مدارک جدید، ایرانیان اولین قومی بودند که از «گل سرخ»، اسانس و گلاب را به روش تقطیر به دست آوردند و سپس این فن را به سایر نقاط دنیا انتقال دادند. «ابن سینا» دانشمند بزرگ ایرانی، تحقیقات وسیعی در مورد استخراج اسانس ها به روش تقطیر داشته است.
نام گلاب با فرهنگ سنتی و باورهای مذهبی مردم نیز درآمیخته است. گلاب، خاص ایران است و جالب آن که فقط در شهر کاشان به عمل می آید. پرورش گل محمدی با تاریخ «قمصر» عجین شده است. هر چند امروزه گلاب گیری از «قمصر» به «نیاسر» یکی از بخش های دیگر کاشان گسترش پیدا کرده، ولی گلاب قمصر در نوع خود همچنان بی رقیب مانده است.
گلاب کاشان در پیشینه ادبیات ایران نیز رسوخ کرده و جایگاه ویژه ای داشته است، به طوری که شعرا برای تلطیف اشعار خود از نام گلاب با آمیزه ای از معشوق خود نام می برده اند.
گلاب با آیین های مذهبی همخوانی دیرینه ای دارد. به طور نمونه، حدود یک قرن است که گلاب قمصر بر سر و روی دسته های سینه زنی ایام سوگواری اباعبدالله الحسین(ع) پاشیده می شود. همچنین هر ساله کعبه را پس از پرده برداری، با گلاب ایران شست وشو میدهند.
کعبه را گفتم که این عطر دل انگیز از کجاست
هاتفی گفتا که بی شک از گلاب قمصر است
از تقطیر مجدد گلاب، فرآورده ای به دست می آید که به آن « گلاب دو آتشه » می گویند. اگر مجدداً گلاب دو آتشه را تقطیر کنند، گلاب غلیظی از نظر اسانس به دست می آید که فوق العاده معطر بوده و در حقیقت گلاب ناب و خالص است. در طب سنتی، گلاب به عنوان گرمی شناخته می شد که ph خون را به سمت قلیایی می برد.
در گذشته گلاب در طب سنتی مصارف درمانی بسیاری داشته است. به عنوان مثال، دندان درد را با چکاندن چند قطره گلاب روی دندان پوسیده تسکین می بخشیدند.
● اثرات مفید گلاب بر پوست بدن
یکی از مهم ترین کاربردهای گلاب، برای مواظبت از پوست است. گلاب برای انواع پوست ها، به خصوص پوست های خشک و حساس مناسب است. یکی از موارد استفاده گلاب برای پاک کردن پوست می باشد و می توان به جای محصولات شیمیایی پاک کننده، از آن استفاده کرد. استفاده دیگر آن برای طراوت و تازگی پوست است؛ بدین گونه که پس از هر بار استحمام که منافذ پوست بازتر هستند، گلاب را به پوست صورت بمالید. در این حالت اسانس موجود درگلاب به سرعت جذب پوست می شود که با توجه به اثرات آن در افزایش جریان خون، باعث شادابی پوست می شود. البته استفاده مداوم از این روش می تواند این اثرات مطلوب را ایجاد کند.
گلاب حتی برای رفع جوش های بدن نیز موثر است. برای این کار مقداری گلاب را با جوش شیرین مخلوط کنید تا خمیر نرمی به دست آید. سپس این خمیر را مدت یک ساعت یا تمام شب ( موقع خواب ) روی جوش های خود قرار دهید . گلاب به دلیل داشتن خاصیت ضدعفونی کننده و هیدراته (آبدار) کردن، برای پوست سر و مو مفید است. برای این کار، با استفاده از یک قطره چکان، گلاب را روی پوست سر خود بریزید.
● سایر خواص درمانی گلاب
- با توجه به اثرات قابض اسانس رز، گلاب برای زنانی که دچار کاهش میل جنسی هستند مناسب است. استفاده از این خاصیت در قدیم توسط رومیان بسیار متداول بوده است.
- به دلیل داشتن خاصیت ضد عفونی کننده و ضدمیکروبی، برای شست وشوی چشم مناسب است؛ البته گلابی که بدین منظور استفاده می شود، باید عاری از آلودگی ها و به اصطلاح استریل باشد. برای رفع خستگی و درد چشم نیز می توانید مقداری گلاب به پشت پلک های خود بمالید.
با توجه به گران بودن اسانس رز، متاسفانه بسیاری از محصولات آرایشی و بهداشتی، حاوی اسانس مصنوعی رز هستند که خواص اسانس طبیعی را ندارند. همچنین اسانس های طبیعی که از گونه های متفرقه و غیراصلی رز تهیه می شوند نیز ممکن است خواص نام برده را نداشته یا به طور ضعیف دارای این خواص باشند.
- گلاب برای بیماری های گوارشی مانند نفخ، دل به هم خوردگی و اسهال مزمن مفید است.
- گلاب در رفع دردهای روماتیسمی نیز موثر است.
- از بُخور آن می توان برای درمان گلودرد و بیماری های تنفسی استفاده کرد.
- گلاب ، قلب و معده را تقویت و اضطراب را از دل دور می کند.
-برای معالجه اشخاص گرمازده، بهترین راه خورانیدن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که تولید قی کرده و صفرا را خارج کند.
- گلاب، بهترین نوشیدنی برای کسانی است که دچار خونریزی سینه و گلو هستند.
- گلاب، ناراحتی سینه را از بین می برد و از ابتلا به بیهوشی جلوگیری می کند.
- نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می برد و بدن را تقویت می کند.
- بوییدن گلاب برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.
- نوشیدن و بوییدن گلاب سردرد را برطرف می کند، مخصوصاً سردردی که در اثر استنشاق هوای آلوده یا شنیدن سر و صدا باشد.


فاطمه رنجبر ملکشاه - نیره ولدخانی


روزنامه جوان