تعريف :

این پدیده وقتی ايجاد می شود که بافتهای نرمی نظیر عضلات به نحوی کوتاه می شوند ،که در نتيجه آن از حرکت مفاصل به ميزان طبيعی جلوگيری می گردد. در افراد دارای ضايعه نخاعی، که عضلات دچار حالت فلجی شده اند و قادر به حرکت در جهت خاص خود نيستند، خطر کوتاه شدن غير طبيعی عضله بيشتر است . اين مسئله مخصوصا" وقتی ايجاد می شود که مفاصل طی يک دوره زمانی طولانی مدت ، در يک وضعيت ثابت باقی بمانند.

پيشگيری بهترين روش کنترل است.

چه اقداماتی بايدانجام داد.

1.

حرکت دادن غير فعال مفاصل بطور روزانه

حرکت دادن روزانه مفصل، برای حفظ ميزان توانائی آن بسيار مهم است. چنانچه فرد پاراپلژی باشد، بايستی بدون کمک به ديگران اين حرکات را انجام دهد. اما شخص کوادری پلژی ممکن است ،به کمک ديگران نیاز داشته باشد. در اين رابطه متخصص مربوطه، دستورالعملهائی را ارائه داده و مراقب وی نيز لازم است که روشهای صحيح را آموزش ببيند. همچنین در صورت لزوم دستورالعمل ها ی مربوطه را کتبا" دريافت خواهند کرد.

دستورالعمل هائی که اجرای آن ها می تواند مفيد باشد:

- هيچگاه نبايد به مفصلی که در حالت گرفتگی قرار دارد، فشار وارد کرد.

- همواره فشار برروی مفاصل و اندامهای حرکتی بايستی به آرامی اعمال شود ،تا از آسيب مفاصل، زردپی ها يا عضلات جلوگيری شود - اکیدا"باید از وارد کردن فشار خودداری گردد.

- مفاصل بايستی به آرامی حرکت داده شوند، تا از بروز اسپاسم جلوگيری بعمل آید.

B . طرز استقرار بدن :

استقرار صحيح بدن در موقع خواب و روی صندلی چرخدار بسيار مهم است.

فرد بايد روزانه بمدت 20 دقيقه ( يا يک روز در ميان ) جهت کشش عضلات پا و تنه بر روی شکم دراز بکشد.

درزمان ایجاد وضعيت مناسب ،بهتراست جهت نگهداری پاها کفش پوشيده شود.

بايد اطمينان داشت که پاها در موقع نشستن بطور مناسبی بر روی سکوی صندلی چرخدار قرار گرفته باشد - هيچگاه نبايستی نوک انگشتان پا، به شکل رو به پائين ، بر روی کف قرار داده شود.

چنانچه لازم باشد می توان از اسپلينت ها استفاده کرد ( جهت اطلاع از جزئيات آنها به بخش اسپلينت مراجعه نمائيد ) .


شايعترين عللی که منجر به بروز "کوتاهی غير طبيعی عضله" می شوند، عبارتند از:

* استقرار نامناسب بدن در تخت يا عدم قرارگيری صحيح برروی صندلی چرخدار.
* حرکت دادن نامناسب مفاصل يا نقص در حرکات .
* گرفتگی عضله.
* ضربات موضعی که باعث تورم می شوند.
* تشخيص اين چهار عامل از ساير عوامل مربوط به توليد کوتاهی غير طبيعی عضله مشکل است.

انتخاب روش درمان درموقع ايجاد کوتاهی غير طبيعی عضله:

1- مشاوره با متخصصين درمانی ( محلی، بيمارستان ، مراکز نخاعی )

2- حرکات غير فعال و تمرينات ورزشی فعال توصيه شده است.

3-استفاده از اسپلينت ها .





****

منبع : كتاب " راهنماي آسيب نخاعي - بخش " کوتاه شدن غیرطبیعی عضله درافراد دارای آسیب نخاعی" " -ترجمه :مهندس عباس كاشي - انتشار : سايت مركز ضايعات نخاعي -آدی ماه 1385

منبع : كتاب "راهنماي آسيب نخاعي "Handbook of Spinal Cord Injuriy

ناشر: QSCIS