جستجو در سایت توسط گوگل

نمایش نتایج 1 تا 4 از 4 مجموع

موضوع: پوکی استخوان و ضايعه نخاعی

  1. #1
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض پوکی استخوان و ضايعه نخاعی

    استئوپروزيس يا پوکی استخوان، شرايطی است که در آن تراکم بافت استخوانی ( يابه عبارتی تراکم مواد معدنی استخوان ) کاهش پيدا می کند. اصطلاح " استئو " به معنی استخوان و " پروزيس " به معنی اسفنج است و درواقع داخل استخوان های مبتلا به استئوپروز دقيقا" به شکل یک اسفنج ديده می شود.

    استئوپروزيس همزمان با افزايش سن تقريبا"در تمام افراد بوجود می آيد. ما از این جهت در مورد پوکی استخوان احساس نگرانی می کنيم ،که استخوانهای مبتلا به استئوپروز ضعيفتر و شکننده می شوند
    ( به علت اينکه دراستئوپروز حفره های استخوانی بزرگتر از حد طبيعی هستند )، در نتيجه برای شکستن مستعدتر می گردند.

    عواملی که برای پوکی استخوان، عامل خطر محسوب می شوند. عبارتند از :

    · نشستن بیش ازحدو عدم تحرک در جريان زندگی روزانه

    · لاغر بودن

    · سوء تغذيه

    · ديابت

    · مصرف سيگار

    · کم بودن ميزان ويتامين D و کلسيم در رژيم غذائی

    · داشتن پوست روشن يا موهای بور

    · مصرف بيش از حد کافئين

    علاوه بر اين موارد، خود ضايعه نخاعی نیز يک عامل خطر برای پوکی استخوان به حساب می آيد. ما می دانيم که بلافاصله بعد از آسيب نخاعی، و با گذشت زمان توده استخوانی، تجزيه و يا از درون استخوان دفع می شوند. يعنی در واقع کلسيمی که ابتدا درون استخوان ها بوده مجددا"تجزيه شده و يا به داخل خون برمی گردد و بعد از آن از طريق ادرار دفع می شود.

    با وجود اينکه ما نمی توانيم کاهش تراکم استخوانی را در طول ماهها از طريق عکسبرداری با اشعه ايکس مشاهده کنيم، ولی می دانيم که اين پديده اتفاق می افتد . ما می توانيم مقدار کلسيم و يا ساير ترکيبات شيميائی تجزيه شده که وارد خون می گردند را بعد از مدت کوتاهی پس از آسيب نخاعی اندازه گيری نمائيم. اين کاهش توده استخوانی طی 3 الی 12 ماه اول بعد از ضايعه نخاعی به بیشترین حدخودمی رسد،ولی حتی بعد از آن هم تا چندين سال ادامه پيدا می کند. اين مسئله بدين معنی است که اگر کسی ضايعه نخاعی داشته باشد صرف نظر از سن او، به احتمال خيلی زياد، درجاتی از پوکی استخوان را دارد.

    خوشبختانه، تنها بخاطر استئوپروز، شما دچار شکستگی استخوان نخواهيد شد. بطوری که فقط در حدود 6% از افراد نخاعی دچار شکستگی های حاصل از پوکی استخوانها می شوند. اين مقدار ممکن است زياد به نظر برسد ولی از نظر آماری،احتمالات طوری هستند که همواره به نفع شما خواهدبود.

    پوکی استخوان معمولا"باعث شکستن استخوانهای پاها می شود و اکثرشکستگی ها نیزدر اطراف زانوها و اغلب هم خيلی راحت و حتی تقريبا" بدون هيچ علتی اتفاق می افتند. بسياری از افراد شکستگی استخوان های خود را،در حين انجام برخی از حرکات ( نظير حرکات کششی )یا بعد از افتادن های بسيار کوچک و يا حتی بدنبال يک اسپاسم ناجور گزارش کرده اند.

    با وجود اينکه ما کاملا" علل پوکی استخوان را نمی شناسیم، ولی می دانيم که فعاليت بدنی برروی آن نقش اساسی دارد. وقتی که شما تمرينات ورزشی انجام می دهيد، ماهيچه های روی استخوانها حرکت می کنند. اين مسئله باعث می گردد که استخوانها قويتر شوند. بعد از ضايعه نخاعی، بعضی از عضلات بدن به دليل فلج شدن ديگر قادر نيستند که بطور مناسب نقش خود را انجام دهند و به همين دليل،نمی توانند برروی استخوانها کشش پيدا کنند و آنها را قوی نگه دارند. بنابراين، به احتمال خيلی زياد کاهش توده استخوانی در مناطقی که مبتلا به فلج شده اند، به وجود می آيد. برای مثال اگر شما مبتلا به پاراپلژی باشيد استخوانهای دستان شما قويتر از استخوانهای پاهايتان خواهند بود. حتی استخوانهای ستون فقرات نیز قويتر هستند،بطوری که وضعيت بدن شما را در حالت نشسته حفظ می کنند. چنانچه ضايعه شما، تتراپلژی ( يا کوآدری پلژی ) باشد، به احتمال قوی کاهش توده استخوانی در پاهای شما وجود خواهد داشت. همچنين احتمالا" اين کاهش تراکم استخوانی در دستان و ستون فقرات شما نيز وجود دارد.

    متاسفانه، ما هنوز قادر نيستيم استئوپروزيس را درمان کنيم و با وجود اينکه در مورد روشهای درمانی و داروهای پيشگيری کننده از وقوع پوکی استخوان فعاليتهای زيادی انجام شده ولی درمانهای مناسبی برای برگشت توده استخوانی به حالت اوليه ای که قبلا" داشته، پيدا نشده است. با این حال بهترين توصيه هايی که برای پيشگيری از افت فزاينده توده استخوانی ارائه شده اند و شما نیز می توانيد متناسب با توان خود آنها را انجام دهيد،به قرار زيرند:

    · مصرف سيگار را متوقف کنيد.

    · مصرف نوشیدنیهای کافئين دار را خيلی محدود نمائيد.

    · به انجام حرکات بدنی بصورت فعاليتهای جسمی و يا تمرينات ورزشی بپردازيد.

    · اگر شما زن هستيد و در مرحله بعد از يائسگی قرار داريد جهت استفاده از مکمل های استروژن با پزشک خود مشورت نمائيد.

    · يک رژيم غذائی مناسب حاوی مقدارکلسيم توصيه شده (ازجمله فرآورده های لبنی نظير شير و پنير و يا غذاهايی مثل حبوبات) و ويتامين D ( که در تخم مرغ يافت می شوند و يا به شکل مصرف مکمل های و يتامين ) مصرف نمائيد.

    · ويتامين D مورد نياز بدن را با قرار گرفتن در محيط بيرون و در معرض نور خورشيد و يا از طريق منابعی مختلف که در رژيم غذائی مانند ويتامين D موجود در شير ، ماهی های چرب و روغن ماهی و سبزيجات برگداروجوددارند، تامين کنيد.

    جهت بررسی ميزان پوکی استخوان، پزشکتان می تواند برای شما عکسبرداری های خاص اشعه ايکس نظير DEXA يا CAT اسکن درخواست نمايد. چنانچه در مورد استئوپروز خود نگران هستيد، می توانيد بوسيله پزشکتان عوامل خطرناکی را که در بالا ذکر شد را مورد توجه قرار دهيد و اقدامات موردنیاز جهت کاهش عوامل خطر راانجام دهید. اگر درصدد استفاده از هر روش درمانی جديد هستيد و يا می خواهيد فعاليتهای جسمی و يا برنامه های ورزشی خود مخصوصا" آن دسته از فعاليتهائی که با ايستادن و راه رفتن مرتبط هستند را انجام دهيد، حتما" قبل از شروع کار با پزشکتان مشورت نمائيد.

    ****

    منبع:مقاله " پوکی استخوان و ضايعه نخاعی " – مترجم:مهندس عباس کاشي(ohealth2007@yahoo.com) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - مهرماه 1387 -برگرفته از :مجموعه مقالات ارتقای سطح سلامتی و پيشگيری از عوارض از طريق فعاليتهای ورزشیسایت: http://www.spinalcord.org
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  2. #2
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض

    استئوپروز يا همان پوکی استخوان شايعترين بيماری متابوليک استخوان در جهان بوده و يکی از بزرگترين مشکلات سيستم بهداشتی در جهان محسوب می شود و در حال حاضر حدود 10 ميليون نفر در آمريکا مبتلا به اين بيماری بوده و حدود 18 ميليون نفر نيز استئوپنی دارند و در سال حدود 3/1 ميليون شکستگی ناشی از اين بيماری گزارش می شود. هزينه های مستقيم و غير مستقيم اين بيماری سالانه بالغ بر 14 ميليارد دلار تخمين زده می شود که بيشتر اين هزينه ها مربوط به شکستگی های گردن استخوان ران می باشد و حدود 12 تا 20 درصد از شکستگی های گردن استخوان ران منجر به مرگ می گردد.

    طبق تعريف سازمان بهداشت جهانی اگر تراکم استخوان بيش از 5/2 واحد استاندارد زير پيک توده استخوانی در يک فرد جوان و نرمال 25 تا 30 سال باشد. فرد مبتلا به پوکی استخوان است. بر اين اساس اگر در Tscore,1BMD بين 1- تا 5/2 - باشد، فرد استئوپنيک بوده و فرد با Tscore بين 1 و 1- و بالاتر نرمال محسوب می شود.

    طبقه بندی استئوپروز :

    پوکی استخوان در واقع به عنوان يک بيماری متابوليک استخوان طبقه بندی شده و در اثر نامتعادل بودن ميزان کلسيم در بدن افراد، ايجاد می گردد. بطور کلی بيماريها و شرايط خاص چهار دستگاه بدن شامل دستگاه گوارش، ادراری ، غدد داخلی و سيستم اسکلتی، بر متابوليسم کلسيم در بدن موثر هستند و هرگونه اختلال در عملکرد آنها موجب بهم خوردن ميزان کلسيم در بدن می شود.

    استئوپروز می تواند بصورت اوليه يا ثانويه مشاهده شود. استئوپروز اوليه بعنوان استئوپروز ايديوپاتيک هم مطرح شده است زيرا هيچ مکانيسم اتيولوژيک خاصی برای آن شناخته نشده است. اين نوع از استئوپروز ممکن است بعد از يائسگی يا پست منوپوزال ( تيپ I ) و يا وابسته به سن و پيری ( تيپ II )باشد. نوع ديگر استئوپروز اوليه، نوع نادر استئوپروز ايديوپاتيک نوجوانی می باشد که علل آن هنوز ناشناخته است.

    عواملی که در ايجاد استئوپروز ثانويه دخالت دارند طيف وسيعی از بيماريها را شامل می شوند که از جمله آنها می توان اين موارد را ذکر کرد، بيماری غدد درون ريز مثل پرکاری تيروئيد و ديابت، بيماريهای گوارشی، اختلالات مغز استخوان مثل تالاسمی، بيماريهای بافت همبند، مشکلات تغذيه ای ، مشکلات کليوی، مصرف طولانی مدت داروها از جمله داروهای استروئيدی، عوامل موضعی و شيوه زندگی از قبيل بی حرکتی و عدم فعاليت، وجود ضايعات نخاعی و مصرف الکل يا سيگار.

    استئوپروز در بيماران مبتلا به آسيب طناب نخاعی:

    در آسيب های وارده به طناب نخاعی که فرد دچار بی حسی و بی حرکتی و يا کاهش حرکت و فعاليت می شود، يکی از مشکلات مبتلايان، پوکی استخوان خواهد بود. همچنين مشخص شده است که از بين رفتن توده استخوانی در نواحی که دچار نقص عصبی هستند، بسيار شديدتر می باشد هر نوع بی حرکتی، متابوليسم کلسيم را تغيير می دهد. اما تغييرات ساختمانی و فيزيولوژيکی مرتبط با SCI اين بيماران را مستعد انواع مشکلات و بيماريها مانند هيپرکلسمی، شکستگی های استخوانی، سنگهای ادراری و نارسايی کليوی می کند. بر اساس آمارهای موجود 50 تا 90 درصد بيماران دچار ضايعه نخاعی مزمن، دارای دانسيته استخوانی زير حد شکستگی بوده اند. در روزهای اوليه پس از آسيب، يعنی حدود 10 روز اول، هيپرکلسيوری ( دفع کلسيم از ادرار ) افزايش می يابد که طی يک تا شش ماه به اوج خود می رسد. اين کلسيم از جذب مجدد استخوانی بدست می آيد. مطالعات پاتولوژيک، نشان از افزايش ميزان استئوکلاستها در استخوان می دهند. که طی 16 هفته اول پس از آسيب با کاهش تشکيل استخوان و مينراليزاسيون به اوج خود می رسد. ستون فقرات که متحمل وزن بدن است از اين روند در امان می ماند و حتی با گذشت زمان خصوصا" در خانمها بهبود تراکم استخوانی ستون فقرات ديده می شود. بسياری از اقدامات مداخله گرانه به اميد پيشگيری و درمان اختلالات متابوليسم کلسيم تحت بررسی قرار گرفته است. فعاليت فيزيکی شامل استفاده از صندلی چرخدار، ايستادن با کمک Frame و Tilt table ممکن است بالانس کلسيم را در مرحله حاد آسيب، بهبود بخشد، اما هيچ اثری بر تراکم استخوانی مشاهده نشده است.

    تظاهرات بالينی :

    استئوپروز معمولا" علامتی ندارد مگر آنکه باعث شکستگی شود. از اين رو معمولا" بیماری خاموش ناميده می شود. شکستگی معمولا" بصورت شکستگی فشاری مهره يا شکستگی مچ، هيپ، دنده، لگن يا هومروس است. شکستگيهای فشاری مهره غالبا" با فشار مختصر نظير فشار حاصل از عطسه کردن، خم شدن يا بلند کردن جسم سبک ايجاد ميشوند. بخشی ميانی و تحتانی قفسه سينه و نواحی فوقانی کمر از شايعترين محلهای درگير می باشند. درد پشت معمولا" بطور حاد آغاز می شود و اغلب به سمت جلو، پهلوها انتشار می يابد و سپس به مرور ظرف چند هفته فروکش می کند. بيمارانی که دچار شکستگی های متعددی هستند که منجر به بدشکلی ستون فقرات شده است، ممکن است از يک درد مزمن پشت که با ايستادن بدتر می شود، رنج ببرند. قد اين بيماران کاهش يافته و کيفوز مشخص پشتی و لوردوز گردنی پديد می آيد.

    روشهای درمانی:

    در حال حاضر، امکان برگرداندن استئوپروز ثابت شده به حالت اول وجود ندارد. ولی مداخله سريع در اغلب بيماران مبتلا به آسيب طناب نخاعی، می تواند از روی دادن استئوپروز جلوگيری کند و اقدامات بعدی ممکن است پيشرفت آنرا متوقف سازد. در صورتيکه اين بيماری کنترل نشود، افراد مبتلا به آن دچار عوارض ناتوان کننده ای از جمله شکستگيهای گوناگون استخوانی می شوند و در کنار عوارض مستقيم اين بيماری، زيانهای ديگر همچون هزينه های بالای درمان، مشکلات خانواده در پرستاری و مراقبت از بيماران و ... گريبانگير بيمار و خانواده و نهايتا" اجتماع، خواهد شد. اين عوارض در ميان بيمارانی که بعلت ضايعات نخاعی، دچار بی حرکتی شده اند، بيشتر و شديدتر ديده می شود. برای درمان اين بيماری نياز به يک کار گروهی می باشد و راههای مختلفی از قبيل استفاده از تغذيه مناسب ( حاوی کلسيم و ويتامين D )داروها ( داروهای ضد باز جذب استخوانی شامل استروژن ها، اندروژن ها، کلسی تونين و بيفسفونات ها و يا مواد تحريک کننده استئوبلاستها شامل فلورايد و PTH )تجويز ارتزهای مناسب بخصوص برای ستون فقرات و درمانهای فيزيکال مثل فيزيوتراپی و يا بکارگيری امواج الکتريکی و مغناطيسی، انجام تمرينات و حرکات مناسب ورزشی و .... از جمله مواردی هستند که از پيشرفت استئوپروز و بروز شکستگی جلوگيری می کنند. در طی مرحله حاد فشردگی مهره ها ،بايد استفاده از مسکن ها و شل کننده های عضلانی و ماساژ و يا استراحت، اقدام به تخفيف درد کرد. دوره های فيزيوتراپی که به خوبی برنامه ريزی شده باشند. می تواند برای اکثر بيمارانی که از شکستگيهای استئوپروتيک يا تغيير شکلها ناراحت هستند، مفيد باشد. ورزشهای حمل کننده وزن ( نظير دويدن آرام يا بلند کردن وزنه ) و ورزشهای غير حمل کننده وزن ( نظير شنا ) آثار مفيدی بر روی تراکم استخوان دارند. ورزشهايی که باعث تقويت عضلات شکم و پشت می شوند. برای اکثر بيماران، مناسب هستند. بيازی به گفتن نيست که قطع الکل و تنباکو، ضروری است.

    کلسيم و ويتامين D، بيشترين موادی هستند که جهت درمان استئوپروز در حال پيشرفت ، توصيه شده اند با توجه به شايع بودن کمبود دريافت کلسيم و ويتامين Dدر سالمندان ، توصيه به مصرف 1500 ميلی گرم کلسيم المنتال و 400 تا 800 واحد بين المللی ويتامين D در روز می شود. دوز ويتامين D بسته به مواجهه بيمار با نور خورشيد و رژيم غذايی تغيير می کند. ( كه در خصوص استفاده داروها بايد با پزشك مشورت شود)



    بررسي ميزان شيوع پوكي استخوان در جانبازان ضايعه نخاعي استان اصفهان در سال 1380

    سرپرست طرح : دكتر هادي شجاعي

    روش مطالعه :

    مطالعه اخير بصورت يک مطالعه توصيفی بر اساس مدارک موجود در پرونده های جانبازان نخاعی استان اصفهان انجام شد. نوع نمونه گيری در اين مطالعه، نمونه گيری خوشه ای ( جمعيت جانبازان نخاعی استان اصفهان ) و جامعه نمونه شامل کل جانبازان نخاعی کشور می گرديد. اطلاعات جمع آوری شده شامل شرح حال، خصوصيات دموگرافيک، معاينه بالينی و نتايج تست انجام شده می گرديد. بر همين اساس، برای کليه جانبازان دارای ضايعه نخاعی استان اصفهان که فلج آنها از نوع کامل (پلژی) بوده و جهت انجام تست BMD ارجاع داده شده بودند، پرونده تشکيل گرديده و تست سنجش استخوان انجام گرفت. کسانی که فرم سنجش تراکم استخوان آنها به هر دليل ناقص بود از مطالعه کنار گذاشته شدند.

    بر اين اساس 142 نفر از جانبازان نخاعی استان اصفهان تحت تست سنجش تراکم با استفاده از سيستم جذب سنجی با استفاده از انرژی دوگانه اشعه "DEXA" X در ستون مهره های کمری يا هيپ، که روش انتخابی برای اندازه گيری تراکم مواد معدنی استخوان در اکثر بيماران است، قرار گرفتند. تستها توسط متخصصين راديولوژی بررسی شده، سپس نتايج تست و ساير اطلاعات لازم مربوط به جانباز شامل سن، جنس، وزن، وضعيت تاهل، درصد جانبازی، نوع ضايعه، سطح ضايعه، ميزان تحصيلات، ميزان فعاليت، و ورزش، شغل و ميزان اسپاستی سيتی، با کمک پرسشنامه، توسط کارشناس جمع آوری شد و مورد آناليز و تجزيه و تحليل قرار گرفت.

    نتايج :

    جانبازان شرکت کننده در اين طرح، از نظر سنی بين 25 تا 51 سال سن داشتند و درصد عمده پاسخگويان ( 78 درصد ) در سن 40-31سالگی قرار داشتند. ميانگين سن شرکت کننده 4/37 سال بود. جانبازان مراجعه کننده جهت انجام BMD ، از لحاظ وضعيت تحصيلی، بيشتر دارای مدرک ديپلم بودند ( 29%) ، 9/29% درصد مراجعان نيز تحصيلات عالی ( ليسانس، فوق ليسانس و دکترا ) داشتند، اين در حالی است که ، 4% جانبازان مراجعه کننده تحصيلات زير ديپلم را ذکر کرده بودند. اکثريت مراجعان جهت انجام BMD ، متاهل ( 6/88% ) بوده و 4/11% نيز مجرد بودند. در بين جانبازان مبتلا به قطع نخاعی مراجعه کننده جهت انجام BMD اکثريت جانبازان در سطح T1-T12 دچار ضايعه بودند ( 78% ) در سطح L1-L5 نيز 1/9% ضايعه مشاهد می گرديد. ساير ضايعات مربوط به اعصاب در سطوح - C4-C8 می شدند ( 9/12) اين جانبازان، از نظر نوع فلج 1/87% پاراپلژيک و 9/12% تتراپلژيک بودند. در مجموع همه جانبازان مراجعه کننده، ميزان فعاليت خود را کم ارزيابی نمودند ( 100% موارد ) و هيچ فردی در ميان آنان فعاليت بدنی متوسط يا بالاتر را ذکر نکرده بود. در بين افراد مورد مطالعه قرار گرفته در اين طرح 1/37% افراد دارای اسپاستی سيتی شديد، 2/24 درصد اسپاستی سيتی متوسط، 9/15% اسپاستی سيتی خفيف و 7/22% بدون اسپاستی سيتی بودند. 2/99% از جانبازان 70% جانبازی و 8/.% ( فقط يک نفر ) از ايشان 25% جانبازی داشتند.

    طبق بررسی های انجام شده در بين مراجعان جهت انجام تست BMD دانسيته استخوانی در دو محل مهره ها و هيپ مورد ارزيابی قرار گرفت. براین اساس، در بررسی روی دانسيته استخوانی در هيپ 5/81 درصد جانبازان مبتلا به استئوپروز بودند، همچنين 1/13% ايشان استئوپنی داشتند. اما در تراکم سنجی بر روی مهره ها وضعيت متفاوت بود. به اين صورت که 1/65 درصد افراد، دانسيته استخوانی نرمال داشتند، 2/18% افراد، استئوپنی داشتند و تنها 7/16 مراجعان طبق مدارک آزمايشگاهی، مبتلا به استئوپروز بودند. نتايج اين بررسی در نمودار زير قابل مشاهده است.

    بر اين اساس، دانسيته استخوان در هيپ بين 3/0 g/cm 2 تا g/cm2 2/1بود و ميانگين حدود 66/0 g/cm 2 داشت ولی در مهره های کمری دانسيته بين 5/0 g/cm تا 9/1 g/cm 2 بود و ميانگين 23/1داشت كهاز لحاظ آماری تفاوت معنی داری با ميانگين دانسيته استخوانی در هيپ داشت.

    طبق بررسی انجام شده در مهره های کمری حداکثر ريسک شکستگی، 5/64 درصد بود و ميانگين ريسک شکستگی در اين مهره ها برابر 5/2 درصد بود. در بررسی بر روی ريسک شکستگی در گردن فمور نيز حداکثر ريسک 5/73 درصد گزارش شد و ميانگين ريسک شکستگی 5/13 درصد بود و از لحاظ آماری تفاوت معنی داری بين ميانگين ريسک شکستگی در مهره ها و گردن فمور مشاهده می شد.

    در بررسی های انجام شده، مشاهده شد بين دانسيته استخوانی در هيپ و ريسک شکستگی استخوان همبستگی منفی وجود دارد بطوری که با افزايش دانسيته، ريسک شکستگی استخوان کاهش پيدا می کند. در مورد دانسيته استخوان مهره ها نيز نسبت به ريسک شکستگی، همين همبستگی منفی مشاهده می شد ولی خفيف تر از هيپ بود.

    در اين بررسی همچنين مشخص گرديد که بين دانسيته استخوانی (هم در گردن فمور و هم در استخوانهای مهره های کمری ) و زمان مجروحيت بيمار، رابطه مثبتی وجود دارد که خفيف بوده و از لحاظ آماری معنی دار نيست. همچنين مشخص شد که بين سن و ميزان پوکی استخوان در هيپ و مهره های کمری، رابطه معنی داری وجود ندارد. در بررسی های انجام شده مشخص گرديد که بين ميزان اسپاستی سيتی عضلانی و دانسيته استخوان در هيپ و مهره های کمری رابطه معنی داری وجود ندارد. همچنين مشاهده شد که بين قد و T Score هيپ و مهره های کمری، همبستگی خفيفی ديده می شود که از لحاظ آماری معنی دار نبود. بين وزن و ميزان پوکی استخوان نيز، همبستگی خفيف مثبتی وجوددارد که از لحاظ آماری معنی دار نبود.

    در اين مطالعه، مشاهده گرديد که ارتباط معنی داری بين سطح ضايعه و پوکی استخوان در مهره های کمری و گردن فمور وجود ندارد. همچنين مشخص شده که بين دانسيته استخوانی ( در هيپ و ستون مهره ها ) و وضعيت تاهل جانبازان، رابطه مثبت خفيفی وجود دارد، اما اين رابطه از لحاظ آماری معنی دار نيست. در مورد رابطه بين دانسيته استخوانی ( در هيپ و مهره ها ) و شغل جانبازان نيز رابطه منفی خفيفی مشاهده شده که از لحاظ آماری معنی دار نمی باشد. سطح تحصيلات جانبازان و ميزان فعاليت ورزشی ايشان نيز عليرغم رابطه خفيف، ارتباط معنی داری با پوکی استخوانی در هيپ و مهره ها نداشتند.

    همچنين در اين بررسی مشخص شد که بين دانسيته استخوانی در مهره های کمری با ميانگين 23/1 g/cm 2 و دانسيته استخوانی در ناحيه گردن فمور با ميانگين 366/0 g/cm 2 رابطه مثبتی وجود دارد ( r برابر 33/0 ) و از لحاظ آماری اين ارتباط معنی دار می باشد.

    بحث و نتيجه گيری:

    يکی از مشکلات شايع در آسيب های وارده به طناب نخاعی که فرد دچار بی حرکتی و بی حسی و يا کاهش حرکت و فعاليت می شود، ابتلا به پوکی استخوان می باشد. بر اساس آمارهای موجود 50 تا 90 درصد بيماران دچار ضايعه نخاعی مزمن، دارای دانسيته استخوانی، زير حد شکستگی بوده اند. همچنين طبق تحقيقاتی که در مورد ميزان شيوع پوکی استخوان در ضايعات نخاعی آمريکا صورت گرفته است. نشان داده شد. که کاهش تراکم استخوانی در اندام تحتانی افرادی که دچار ضايعه کامل نخاع بودند بسيار سريع پيشرفت می کند بطوريکه در 3 ماه اول پس از صدمه، پوکی استخوان 22 درصد و بعد از 3 تا 4 ماه پس از ضايعه حدود 5 درصد ديگر اضافه شده است و پس از 14 ماه تقریبا" 32 درصد استخوان پوک می شود. همچنين ميزان پوکی استخوان 16 ماه پس از ضايعه، اساسا" با 10 سال پس از ضايعه برابر بوده و تقريبا" 37 درصد می باشد. با توجه به نتايج بدست آمده در اين طرح، شيوع بالای استئوپروز در بين جانبازان مراجعه کننده ( 5/81 درصد ) نشان دهنده ناکافی بودن حمايتها از اين قشر فداکار می باشد و مسئوليت های زيادی را برای مسئولان بدنبال خواهد داشت. زيرا اگر چه استئوپروز قابل برگشت نيست. اما ميتوان با ارائه خدمات جانبی کافی، از ايجاد شکستگی های پرعارضه در اين افراد جلوگيری نمود و با ارائه اطلاعات کافی به جانباز و خانواده وی ريسک خطر را برای اين افراد کاهش داد. ضمنا" ابتلای افراد استئوپنيک را به استئوپروز، به تاخير انداخته يا از آن جلوگيری نمود. در اين حال ارائه خدمات لازم در زمينه مشاوره های تغذيه ای، تجويز و تهيه داروهای لازم، تجهيزات پزشکی ضروری، ارائه خدمات پرستاری و مراقبت از جانبازان و آموزش خانواده های ايشان بايد در اولويت کاری قرار گيرند.

    **

    منبع مقاله "پوکی استخوان در افراد ضايعه نخاعی " دكتر هادي شجاعي نشريه پيام آموزشي - - پژوهشكده مهندسي و علوم پزشكي جانبازان -شماره اول ارديبهشت 1385
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  3. #3
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض

    استئوپروزیس چیست؟

    پوکی استخوان یا استئوپروز شرایطی است که درآن توده استخوانی(تراکم موادمعدنی دراستخوان) کاهش می یابد. اصطلاح "استئو"به معنی استخوان و"پروزیس"به معنای اسفنج است،که فقط به شرایط داخل استخوان استئوپروزی مربوط می شود. استخوانهای طبیعی حفره های بسیارکوچکی دارند،درحالیکه استخوان های مبتلا به استئوپروز دارای حفره های خیلی بزرگتری هستند. وجوداین سوراخها باعث می شود استخوانها خیلی راحت تردچارشکستگی گردند.

    پوکی استخوان تقریبا"همراه با فرایند پیری در همه افراداتفاق می افتد.اما میان افرادسالم وبدون ناتوانی، نزدزنان به خصوص کسانی که مدتی ازدوران یائسگی آنان می گذرد،خیلی شایعتراست. ممکن است شما با استئوپروز آشنائی داشته باشید یا اینکه درمورد دوستان یا سایراعضای خانواده که مبتلا به پوکی استخوان هستند چیزهائی شنیده باشید.آیا تاکنون زنی را که در واقع به دلیل پیری کوتاه ترشده است را دیده اید؟ این مشکل می تواندبه دلیل ایجاداستئوپروزدر استخوانهای ستون فقرات اوبه وجودآمده باشد.

    استئوپروز درهمه جای بدن به وجودمی آید ومی تواندمنجربه این مسئله شودکه استخوانها به راحتی دچار شکستگی شوند. این حالت امکان دارد هنگام انجام یکسری حرکات (مانندحرکات کششی)، متعاقب افتادن های جزئی، یا حتی بعدازاسپاسم های ناجور ویا حتی ممکن است تقریبا" بدون هیچ دلیلی هم رخ دهد.

    آیا شما درمعرض خطراستئوپروزیس هستید؟

    بله همه درمعرض پوکی استخوان قراردارند! بعضی از عوامل که درایجاد آن نقش دارندازاین قرارند:

    - شیوه زندگی نشسته وبدون حرکت
    - لاغری
    - تغذیه نامناسب
    - دیابت
    - مصرف سیگار
    - کم بودن میزان ویتامین D وکلسیم دررژیم غذائی
    - روشن بودن پوست و موهای بور
    - مصرف بیش ازحد کافئین( چای وقهوه)

    علاوه براینها ،ضایعه نخاعی نیزمی تواند خطرپوکی را استخوان افزایش دهد.
    درزیر برخی ازنکات مهم درموردایجاداستئوپروزیس بعدازضایعه نخاعی ذکر شده است:

    - هم زنان "و"هم مردان نخاعی به آن مبتلا می شوند.
    - افرادنخاعی درسنین خیلی پائین تری استئوپروزیس می گیرند.
    - شکستگی استخوانهامعمولا" در استخوان های پاها واغلب دراطراف زانوها اتفاق می افتد.

    خبرخوبی که وجوددارداین است که: ابتلاشما به استئوپروز به این معنا نیست که استخوانهای شمادرآینده دچارشکستگی خواهدشد.بهتراست که بدانید تقریبا" تنها در 6 درصدازافرادنخاعی شکستگی حاصل ازاستئوپروز اتفاق می افتد. شایداین مقداربه نظرزیادبرسد،اما بااین وجود، ازلحاظ آماری این مقداراحتمال برای شمامطلوب است.

    ضایعه نخاعی چه نقشی درپوکی استخوان می تواندداشته باشد؟

    بلافاصله بعدازضایعه نخاعی،مامتوجه می شویم که درعرض چندروز ترمیم استخوان با مشکل مواجه شده وتخریب آن آغاز می گردد. یافته های دیگرنشان می دهندکه بعداز ضایعه نخاعی و در زمان جراحت، بدن بیمارشروع به دفع موادمعدنی نظیرکلسیم به درون ادرارمی کند.منشاء این کلسیم دراصل استخوان ها هستند که به داخل خون دفع شده و سپس به وسیله ادرارازبدن خارج می گردد.اگرچه ما نمی توانیم تاماههااین افت استخوانی را با اشعه ایکس اندازه گیری کنیم، اما می دانیم که این موضوع اتفاق می افتد،چراکه می توانیم با اندازه گیری کلسیم وسایرموادشیمیائی آزادشده درخون وادرارکه درطول مدت کوتاهی بعدازضایعه نخاعی اتفاق می افتد ، به این مسئله واقف شویم.این افت استخوانی در3 تا 12 ماه اول بعدازآسیب به بالاترین حدخود می رسد و تاچندسال بعدازآسیب نخاعی نیز ادامه پیدامی کند.

    مادقیقا"نمی دانیم که چه عواملی باعث می شوندکه بعدازضایعه نخاعی استخوانهااین قدرسریع دچارتخریب گردند،اما احتمالا" چندین عامل دراین موردنقش دارند. اما درهر حال یکی ازاین عوامل فعالیت بدنی است. ما می دانیم که هنگام انجام فعالیتهای جسمی، ماهیچه های بدن روی استخوانها کشیده می شوندواین موضوع درواقع کمک می کندکه استخوانها قوی تر گردند.بعدازضایعه نخاعی ،بعضی از ماهیچه های شما دیگرنمی توانند باعث کشیدگی استخوانها وتقویت آنان گردد.به همین دلیل افت تراکم استخوانی بعد از ضایعه نخاعی خیلی سریع اتفاق می افتد.احتمالا" چیزهای دیگری مانند تغییرات ایجاد شده درسیستم عصبی خودکار یا گردش خون که مرتبط باخودضایعه نخاعی هستند نیز وجوددارندکه باعث وخیم شدن استئوپروز می شوند.

    وقتی که ما به میزان تراکم استخوان افرادنخاعی توجه می کنیم،درواقع می بینیم که افت استخوانی دربخشهائی که فلج شده اندبیشتراست.برای مثال اگرشما پاراپلژی هستیدو ازویلچراستفاده می کنید،احتمالا"افت تراکم استخوانی ،بیشتر درپاهای شما رخ می دهد،نه در دستهای شما.ماهیچه های دستهای شما هنگام انجام بسیاری از فعالیتها مانندهل دادن ویلچروجابجائی ها کارمی کنند و برروی استخوانها حرکت می نموده وباعث تقویت آنان می گردد.

    حتی استخوانهای ستون فقرات به دلیل حفظ وضعیت بدن توسط یک عده یاتمامی ماهیچه های پشت شما درحال کشش هستند وحتی درموقع نشستن هم باعث کشیدگی استخوانهای مذکورمی شوند.

    اگرشما تتراپلژی هستید(ممکن است بیشتربااصطلاح کوادری پلژی آشناباشید)احتمالا" تراکم استخوانی خودرادرپاها،دستها وهمچنین ستون فقرات ازدست خواهیدداد.

    به چه صورت بایدبدانم که استئوپروزدارم؟

    اگرمبتلابه ضایعه نخاعی هستید،شما استئوپروز خواهیدداشت.دریک دوره زمانی کوتاه بعدازآسیب نخاعی ،بدن شما به سرعت کلسیم موجوددراستخوانها رابه داخل خون وادرار دفع می کند. این مسئله موقعی می تواندتشخیص داده شودکه آزمایش خون وادرارانجام گیرد.
    بعدازمدتی و برای بقیه عمر لازم است که برای تشخیص استئوپروز از روشهای جدید عکسبرداری با اشعه ایکس مانند DEXA یا CAT اسکن استفاده کنید.

    به چه صورت باید با پزشک خودمشورت کنم؟

    ابتدا عوامل خطری که دربالا ذکرشدرا مرورکرده و باتوجه به ضایعه نخاعی خوددرمورد جاهائی ازبدنتان که احتمال می دهیدبیشتردرمعرض پوکی استخوان قرارداشته باشند، فکرکنید. سپس درباره پیشگیری ازادامه استئوپروز با پزشک خودمشورت کنید. چنانچه درنظردارید برخی ازروشهای درمانی جدید،فعالیتهای بدنی وبرنامه های ورزشی وبه خصوص برنامه های که شامل ایستادن یا قدم زدن هستندراآغازکنید،ابتدابا پزشک خود در موردپوکی استخوان صحبت نمائید.

    همچنین می توانیددرموردتحقیقاتی که برروی برخی ازروشهای درمانی وداروهای جدید پیشگیری کننده ازپوکی استخوان درحال انجام هستند،با پزشک خودصحبت کنید.

    چگونه می توانم خطرپوکی استخوان راکاهش دهم؟

    ابتدا اطمینان حاصل کنید که قبل از شروع هرگونه درمانی باپزشک خودبررسی های لازم راانجام داده اید ،چرا قطعا" نمی خواهیدکه درطول سالها تنها یکبار بایستید یا ورزش کنیدو بعدازآن هفته ها یا حتی ماهها در بستر درجستجوی یک مهره شکسته شده درپشت خود باشید.
    تاکنون ما درمانهای مناسبی برای کاهش تراکم استخوان ها که ازمدتها بعدازضایعه نخاعی وجودداشته است، پیدانکرده ایم. متاسفانه شما احتمالا"نمی توانیداستئوپروز را درمان کنید.توافق عمومی براین است که شما نمی توانیدموادمعدنی خارج شده از استخوان را بازگردانید. بهترین توصیه این است که هرکاری درتوان شما است برای پیشگیری ازافت تراکم استخوانی انجام دهید.شما می توانید:

    - مصرف سیگاررامتوقف کنید.
    - مصرف نوشیدنی های کافئین مانندقهوه وچای رامحدودنمائید.
    - با انجام فعالیتهای بدنی و یا ورزش تحرک داشته باشید.
    - اگرزنی هستیدکه به سن پائسگی رسیده اید، درمورداستفاده از مکملهای استروژن با پزشک خود مشورت کنید.
    - رژیم غذائی متعادل وسالم مصرف نمائید،بطوری که مقادیرتوصیه شده کلسیم (درفراورده های لبنی مانندشیروپنیر وغذاهای دریائی و حبوبات)و ویتامین D (در تخم مرغ یا ازطریق استفاده ازمکملهای ویتامین)راجذب کنید.
    - بیرون رفته و خودرادرمعرض آفتاب قراردهید! آیا می دانید وقتی که آفتاب به شما می خورددرپوست شما ویتامین D ساخته می شود؟ سایرمنابع ویتامین D شامل شیرغنی شده،ماهیهای چرب وروغن ماهی و سبزیجات بابرگهای سبزهستند.

    به خاطرداشته باشیدکه اگرچه استئوپروزوضایعه نخاعی یک واقعیت زندگی محسوب می شوند،امادراکثرافرادنخاعی، استخوانها دچارشکستگی نمی شوند. هزاران نفر با وجود استئوپروز مرحله پیری را بدون شکستگی استخوان گذرانده اند. احتمالات بر مطلوب بودن اوضاع دلالت دارند و راههای زیادی برای کاهش خطروجوددارد!!!.


    چندنکته مهمی که باید درنظرداشته باشید:


    1- اگرشماضایعه نخاعی دارید،افت تراکم استخوانی (استئوپروز)راسریعترازافراد ی که ضایعه نخاعی ندارند، تجربه خواهیدکرد.
    2- بااستئوپروزیس استخوان های شما متخلخل وشکننده ترمی شوند.این استخوانها به آسانی دچارشکستگی می گردندولی درمجموع بااین وجودهم احتمال شکستگی خیلی کم است.
    3- استخوان هائی که بعدازضایعه نخاعی دچارپوکی می شوند،بازسازی نخواهدشد. ولی بعدازضایعه نخاعی می توان با انجام کارهای زیادی ازافزایش افت تراکم استخوانی پیشگیری کرد.

    ****


    منبع: مقاله " پوکی استخوان وضایعه نخاعی" - -مترجم: مهندس عباس كاشي - (ohealth2007@yahoo.com) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - شهریور ماه 1388 - برگرفته از سایت: http://www.sci-health.org
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

  4. #4
    دکتر نادر آفلاین است مدیر کل انجمن ها
    تاریخ عضویت
    Nov 2004
    موقعیت
    آمریکا
    ارسالها
    38,906

    پیشفرض

    مقدمه :

    تحقيقات نشان می دهد که ميزان مواد معدنی استخوان ، هنگام بی حرکتی های طولانی مدت و استراحت در رختخواب کاهش می يابد. بعلت اينکه در افراد با ضايعه نخاع ، پاها حرکت ندارد ، طبيعی است که اين کاهش مواد تشکيل دهنده استخوان و بتدريج پوکی استخوان در آنها ( زير سطح ضايعه ) اتفاق بيفتد.

    شکستگی های خودبخودی :

    استخوان دچار پوکی ، استخوانی نازک و سست است . بنابراين به سادگی می شکند.

    شکستگی می تواند در نتيجه آسيب های جزئی استثنايی اتفاق بيفتد ، بنابراين به آنها شکستگی خودبخودی می گويند. مثلا" در يک بيمار با ضايعه نخاع ممکن است استخوان ران در هنگام لباس پوشيدن يا چرخش در رختخواب بشکند و يا افراد ديگر خانواده ( بچه ها ) هنگام حرکت در سطح منزل به پای وی برخورد کنند و باعث شکستگی اندام شوند.

    پرستاران ، بهياران و فيزيوتراپيست ها نيز هنگام فعاليت های درمانی بر روی افراد نخاعی بايد بشدت مراقب باشند چون يک حرکت قوی هنگام تمرين درمانی ممکن است منجر به شکستگی شود. چون فرد حس ندارد ممکن است از اينکه يکی از استخوانها دچار شکستگی شده است، اطلاع نداشته باشد تا هنگامی که ناحيه متورم شود يا فرد احساس ناخوشی کند و يا دچار تب شود. پرستاران ، همياران و مراقبان بايد پاها را برای هر گونه تورم بازرسی کنند و اگر چيز غير طبيعی يافتند فورا" به پزشک خبر دهند.

    درمان پوکی استخوان در افراد با ضايعه نخاعی :

    بيمار بايد بطور مکرر گردانيده شود تا به گردش خون وی کمک شود ، يک رژيم غذايی پر انرژی به وی داده شود. هنگامی که بيمار در تخت است حرکات پاسيو به اعضای بی حس و حرکت داده شود و تمرينات مقاومتی جهت بازوها ( توسط فيزيوتراپيست ) داده شود تا گردش خون را افزايش داده و عضلات بالا تنه و بازوها و دستها را تقويت نمايد.

    ایستادن

    يکی از مهمترين تمريناتی که می بايست در برنامه حرکت درمانی يک فرد نخاعی قرار گيرد ايستادن است . ايستادن با توجه به وضعيت فرد روشهای متفاوتی دارد. يکی از اين روشها استفاده از ويلچر ايستا می باشد .

    ايستايی نه تنها بر روی دستگاههای مختلف بيمار با ضايعه نخاع تاثيرات بسيار مثبتی دارد. بلکه تا حدود زيادی استقلال از دست رفته فرد جانباز را به او بازگردانيده و امکان دسترسی به مکانهايی که فرد در حالت ايستاده می تواند به آنها دست يابد را ميسر نمود و حالت خوشايند رودررويی يا چشم در چشمی با ديگران را مجددا" برای آنها ايجاد می کند.

    اثرات مهم و مفيدی که ايستادن روی سيستمهای مختلف بدن بر جای می گذارد عبارتند از :

    1.

    کاهش اسپاسم و کنترل درد
    2.

    جلوگيری از کوتاه شدن عضلات و محدوديت حرکتی درمفصل
    3.

    پيشگيری از پيشرفت پوکی استخوان و جلوگيری از شکستگی های خودبخودی
    4.

    پيشگيری از تشکيل سنگ دستگاه ادراری
    5.

    بهبود گردش خون و پيشگيری از زخم بستر
    6.

    بهبود در ناژ ( زهکشی ) سيستم کليوی ، بهبود و افزايش فعاليت های دستگاه گوارش
    7.

    افزايش تحمل جسمی - روانی بيمار برای کنترل عوارض ناشی از بيماری

    پوکی استخوان در بيماران با ضايعه نخاعی منجر به شکستگی های خودبخودی می شود ، ميزان اين مسئله 20 تا 30% است . آمار شکستگی 10 سال پس از ضايعه افزايش می يابد. ميزان پوکی استخوان 10 سال پس از ضايعه تقريبا" 37% می گردد.

    درمان پوکی استخوان در بيماران نخاعی با بيماران عادی تفاوت دارد زيرا در بيماران عادی ويتامين ، منابع کلسيم و ... تجزيه می شود ولی در بيماران نخاعی مهمترين درمان فعاليت و تحمل وزن روی پاها می باشد.

    تحمل وزن روی پاها ( ايستادن ) با بريس در پارالل و يا توسط صندلی ايستا حتی اگر هفته ای سه بار و هر بار بمدت نيم ساعت باشد از پوکی بيشتر استخوانها ( ناشی از بالا رفتن سن ) جلوگيری می کند. تحقيقات نشان می دهد که حرکت درمانی حتی اگر فرد ديگری برای بيمار انجام دهد و نيز آب درمانی می تواند تا حدود زيادی از پيشرفت پوکی استخوان جلوگيری کند. شکستگی های خودبخودی بيشتر در دو استخوان ران و ساق اتفاق می افتد.

    اگر اين شکستگی ها با جابجايی باشد بهتر است با جراحی باز و ثابت نمودن داخلی درمان شوند زيرا درمان غير جراحی در اين استخوانها احتمال جوش نخوردن دارد. ( در استخوان ران 31% و در استخوان ساق 50% ) .

    ****

    منبع : مقاله "پوکی استخوان و شکستگيهای خودبخودی " -تهيه كننده : پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان -معاونت بهداشت و درمان
    عضو تحریریه علمی ایران سلامت

Thread Information

Users Browsing this Thread

There are currently 1 users browsing this thread. (0 members and 1 guests)

قوانین ارسال

  • نمی توانید موضوع جدید ارسال کنید
  • نمی توانید به موضوعات پاسخ دهید
  • نمی توانید فایل پیوست ضمیمه کنید
  • نمی توانید نوشته خود را ویرایش کنید
  •  
تبلیغات متنی
گیفت کارت
تبلیغات در ایران سلامت