ورزش و فعاليت بدنی، روش خوبی برای اکثر افراد نخاعی جهت بهبود سلامتی کامل بدن و توانائی آنان در فعاليتهای روزمره محسوب می شود. با اين وجود، شما بايد قبل از شروع يا تغييردادن تمرينات و برنامه های ورزشی تان، اول با پزشک خود صحبت کنيد. اکثر پزشکان ورزش را بعنوان راهی برای حفظ و تامين سلامتی توصيه می کنند و معمولا" پيشنهاد می کنند که مردم روز خود را با 10 دقيقه تمرين سبک شروع کنند. سپس به آهستگی زمان تمرين و میزان مصرف انرژی را افزايش داده، تا جايی که ورزش کردن در جهت تامين کامل سلامتی شما موثر واقع شود.


C1-C4 افراددارای ضایعه


انجام حرکات ورزشی برای بسياری از افراد نخاعی که در سطح بالا ضايعه دارند، مشکل است. انواع ورزشهايی که این افراد می توانند انجام دهند ،بخاطر فقدان قوه حرکتی محدود است. ولی اگر شما ازاین دسته افراد هستید، گزينه هايی داريد. تمريناتی وجود دارند که ممکن است بتوانيد خودتان آنها را انجام دهيد وهمچنین بعضی از تمرينات هستند که ديگران می توانند به شما کمک کنند.
تمرينات تنفسی می توانند منافع بسيار زيادی برای سلامتی برخی از افرادی که دارای ضايعه بين c4 c1, هستند داشته باشد. شما مي توانيد اجرای يکسری از 4 حرکت تنفسی ( که در زير ذکر شده ) را بصورت دوبار در صبح ودوبار در شب آغاز کنيد.بنابراین از اين طريق می توانيد به تقويت دستگاه تنفسی تان کمک زيادی نمائيد. شما می توانيد ظرفيت و ميزان اتساع ريه های خودتان را افزايش دهيد که در نتيجه قادر خواهيد بود انجام تنفس عميق را برای خودتان آسانتر کنيد. بعلاوه می توانيد خطر مشکلات و عوارض تنفسی نظير پنومونی ( عفونت ريه ) را کاهش دهيد.
1. يک دم عميق بکشيد و آنرا بمدت 5 ثانيه نگهداريد سپس به آرامی نفس خود را بيرون دهيد.
2. يک دم عميق سريع بکشيد، به نحوی که تا آنجا که می توانيد هوا را داخل ريه هايتان واردکرده و سپس به همان سرعت هوا را از ريه هايتان خارج کنيد.
3. يک نفس عميق بکشيد و آن را نگه داريد.... يک نفس ديگر کشيده و آنرا نگه داريد... و قبل از اينکه به آرامی نفستان را بيرون دهيد اگر می توانيد يک نفس ديگر هم بکشيد.
4. يک دم عميق بکشيد و سپس تا آنجا که می توانيد طی يک بازدم سريع و طولانی هوا را بطورکامل از ريه هايتان خارج نمائيد.
تمرينات شانه و گردن نیزمی توانندمیزان استقامت و تحمل شمارا بهبودبخشند. در اين مورد می توانيداین تمرینات را با بالابردن شانه هايتان به تعداد 10 بار در صبح و 10 بار در شب شروع کنيد. اگر کسی را برای کمک کردن داريد، می توانيد از او بخواهيد سر و شانه هايتان را نگه دارد تا حرکات شما با مقاومت کمتری انجام شود. همچنين مراقبين شما می توانند با يکسری از حرکات ورزشی ( تحت عنوان ROM ) به شما کمک نمايند. اگربتوانيد دستها و پاهای خودتان را بالاتر از سطح قلب بلند کنيد حرکات ROM در اجرای تمرينات به شما کمک می کنند. اين حرکات ميزان ضربان قلب شما را افزايش می دهند زيرا باعث می شوند حرکت جريان خون بر خلاف جاذبه زمين و در نتيجه سخت تر انجام گيرد.


C4 - C5 افراددارای ضایعه


علاوه بر تمرينات تنفسی و شانه، افراد دارای آسيب پائين تر از C4 مي توانند در زمينه های ديگری نیزورزش کنند. در اين حالت شما ممکن است برای انجام يکسری ورزشها نياز به کمک داشته باشيد ولی تعدادبسیارزیادی از آنها را خودتان می توانيد انجام دهيد. برای مثال شما می توانيد از باندهای کشی ( که به آسانی در بسياری از فروشگاههای محلی قابل تهيه هستند ) برای ورزش دادن عضلات 2 سر بازو استفاده کنيد. همچنين مي توانيد هنگامی که روی ويلچرتان نشسته ايد عضلات ناحيه شانه (تيغه های شانه ) را ورزش دهيد.


C6 - C8 افراددارای ضایعه


افرادی که دارای آسيب پائين تر از ناحيه C8 هستند، بهتر است که در يک باشگاه ورزشی تمرين نمايند. در اين شرايط با استفاده از دستکش های مخصوص می توانيد شانه ها، عضلات 2 سر، 3 سر خود را بااستفاده از يکسری دستگاهها وتجهيزات ورزشی تمرين دهيد.
چنانچه انگشتان يا شست شما دارای حرکت است، ممکن است بتوانيد بدون دستکش مخصوص نيز از تجهيزات استفاده کنيد.درنتیجه اين تمرينات مي توانند باعث تقويت انگشتان و شست شما شود. اگر دسترسی به باشگاه نداريد می توانيد مشابه اين تمرينات را در خانه انجام دهيد و یبه شکلهای مختلف در فعاليتهای بدنی مشارکت کنيد.


افراد پاراپلژی


اگر شما پاراپلژی داريد،به احتمال قوی قادرخواهید بود، اکثر تمرينات حرکتی، کششی و تقويت کننده بدن را بدون کمک ديگران انجام دهيد. شما چه از تجهيزات استفاده کنيد،چه به شکلهای ديگر در فعاليت های بدنی شرکت داشته باشيد، بايددرمجموع فکر خود را به حفظ قوا و انعطاف بدنی متمرکز نمائيد.


نتيجه گيری :


شما هميشه بايد در موقع انجام هر نوع فعاليت بدنی، ايمن باشيد. ورزش می تواند برای بهبود سلامتی شما مفيد باشد ،ولی از سوی ديگر چنانچه در شرايطی انجام شود که ايمنی نداشته باشید می تواند منجر به بروز مشکلات بهداشتی گردد. اگر هنگام ورزش درد داشته باشيد بايستی فورا" آن را متوقف کرده و به پزشک مراجعه نمائيد. درد می تواند نشانه ای از وجود يک مشکل جدی باشد. از طرف ديگر ، ورزش شما بايستی طوری باشدکه از فوايد سلامتی حاصل از آن سالها لذت ببريد.



****


منبع:مقاله: " ورزش بعد از ضايعه نخاعی "-مترجم:مهندس عباس كاشي (ohealth2007@yahoo.com)- انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - خرداد 1387برگرفته از:
Pushin' On Newsletter, Vol 21[1], Winter, 2003. By Phil Klebine