قدمت استفاده از آب جهت درمان به زمانهای گذشته بر می گردد. در آن زمان جهت به دست آوردن آرامش و رفع خستگی يا برای درمان برخی از بيماريهای خود از آب درمانی استفاده می كرده اند . در هنگام قرار گرفتن يك جسم در آب به اندازه وزن حجم آبی كه جابجا می شود. از وزن جسم كاسته می شود. از ويژگی فوق ( كاهش يافتن وزن اندام در آب ) می توان جهت اهداف درمانی استفاده نمود. بنابراين از اثرات مستقيم آب درمانی می توان به اين موارد اشاره نمود :


عضو يا اعضايی كه به خاطر نداشتن عصب و عضله در خشكی حركت ندارند به دليل سبك شدن بدن در آب،
اين اعضاء توسط عضلاتی كه اعصاب دارند به حركت در می آيند.
جريان خون عضو فلج زياد شده و تغذيه آن بهتر می شود
از تحليل رفتن عضلات نيمه فلج جلوگيری می شود

از اثرات مستقيم آب درمانی ايجاد روحيه نشاط و شادابی و سرزندگی و جلوگيری از عوارضی همچون خمودگی ، گوشه نشينی و ركود است كه منجر به افسردگی ها و ناراحتی های روحی و روانی می گردد.
اسپاسم يكی از معضلات بيماران نخاعی است آب تا حد بسيار زيادی اسپاسم را كم می كند به خصوص اگر اين آب گرم باشد .

اثرات گرما نيز به حركت در آب اضافه شده و تاثير بسزايی در كاهش اسپاسم می گذارد.
افزايش گردش خون و گرم شدن نواحی دردناك روی دريچه درد در شاخ نخاع اثر گذاشته و از شدت درد می كاهد. حركت در آب و آب درمانی اثرات غير مستقيم بسياری دارد كه می توان به آن موارد اشاره كرد :


از بين بردن محدوديت حركتی در مفاصلی كه عضلات فلج و يا نيمه فلج دارند.
جلوگيری از پوكی استخوان

از ديگر فوايد غير مستقيم حركت در آب برای كسانی كه مشكل حركتی دارند و يا دچار ضايعه نخاعی هستند و يا قطع عضو هستند (به خصوص در افرادی كه صدمه نخاع ديده اند ) عدم تغيير در ستون فقرات می باشد. در افراد دچار ضايعه نخاع به علت عدم استفاده بيش از حد از ويلچر و نشستن دراز مدت در آن، انحنايی بصورت جانبی در ستون فقرات ايجاد می شود ( اسكليوز ) كه اين معضل با حركت درمانی در آب حل می شود. زيرا در آب ستون فقرات به حالت كشيده در می آيد و حركت دست ها در آب به تقويت عضلات ناحيه پشت كمك كرده و از ايجاد اسكليوز جلوگيری می نمايد.

اين ورزش با ايجاد افزايش گردش خون در ناحيه كليه ها و مثانه از رسوب مواد معدنی به شكل سنگ در كليه ها و مجاری ادرار جلوگيری نموده و تخليه بهتر مثانه را سبب می شود.

حركت در آب ، حجم تنفسی ريه را بالا برده ، از تجمع ترشحات و خلط در ريه و ايجاد عفونت در آن جلوگيری كرده و با تنفس بهتر، سلامت بيشتر ريه ها را تضمين می نمايد . لازم به تذكر است كه آب به دليل برخی خواص فيزيكی نظير چسبندگی ، شناوری ، فشار و غلظت (ويسكوزيته ) اثرات بسيار مفيدی در انجام حركات ورزشی دارد و از اين خواص در دستگاه های هيدروتراپی استفاده می شود. در هيدروتراپی عمومی معمولا" از استخر يا وان های پروانه ای شكل استفاده می گردد. در حالی كه در هيدروتراپی موضعی از وانهای كوچك و يا وان گردابی استفاده می شود. برخی از دستگاه های آب درمانی به گونه ای طراحی شده اند كه می توانند آب را با فشار زياد به اندام ها بپاشند و يا حالت گردابی در آب ايجاد نمايند . در اين حال علاوه بر استفاده از اثرات حرارتی آب ، از اثرات ميكانيكی آن نيز بهره برد. حالت گردابی آب همچون ماساژ عمل می كند و از طريق تحريك اعصاب حسی سبب تسكين دردهای موضعی و بهبود گردش خون می شود . در آب درمانی دمای آب ،مدت استفاده از آب و تعداد جلسات درمانی ، متناسب با شدت بيماری و شرايط جسمی و روانی بيمار تنظيم می شود. پس از صحبت در باره آب درمانی به شيوه مدرن بهتر است به درمان به وسيله آب های معدنی نيز اشاره شود. استفاده از آب های معدنی طرفداران زيادی در سراسر جهان پيدا كرده است. در ايران نيز به دليل وجود چشمه های فراوان آب گرم بسياری از بيماران از اين گونه حمام ها برای درمان دردهای خود استفاده می كنند.


بطور خلاصه می توان گفت كه آب درمانی و يا حركت در آب و جنب و جوش در آب می تواند فوايد زير را داشته باشد :

جلوگيری از تحليل رفتن عضلات
رفع محدوديت حركتی و يا پيشگيری از آن
جلوگيری از پوكی استخوان
پيشگيری از ايجاد انحراف در ستون فقرات
ايجاد روحيه نشاط و شادابی
پيشگيری از رسوب سنگ در كليه ها و مجاری ادرار
كاركرد بهتر كليه ها
افزايش حجم تنفسی و كاركرد بهتر ريه ها
كاهش اسپاسم
كاهش درد
افزايش حركت روده ها و جلوگيری از يبوست
تقويت عضلات
ايجاد روحيه اعتماد به نفس و ايجاد روحيه قدرتمندی برای انجام كارهای روزه مره بخصوص در افراد نخاعی
ارتقاء بهداشت پوست و مو و جلوگيری از ايجاد زخم فشاری .

****

منبع : مقاله " فوايد آب درماني براي معلولين " برگرفته از سايت جامعه معلولين اصفهان-انتشار : http://iranscubadiver.com