مقدمه و هدف :

جانبازان ضايعه نخاعی از مشکلات مختلفی رنج می برند و لذا رعایت بهداشت برای آنان از اهميت فراوانی بر خوردار است. ايمن سازی يکی از اقداماتی است که می تواند به آنان نمايد تا از ابتلا به بعضی بيماريها در امان بمانند.

جانبازان دچار ضايعه نخاعی به علت شرايط خاصی که دارند در معرض خطر مشکلات فراوانی از جمله موارد زير قرار دارند:

1.

مشکلات مربوط به دستگاه ادراری و تناسلی نظير بی اختياری ادراری، عفونت ادراری ، هيدرونفروز، ريفلاکس ادراری، سنگهای ادراری، ديورتيکول مجاری ادراری، فيستول، عوارض ناشی از درمانهای مربوط به ناتوانی جنسی مانند تزريق پاپاورين
2.

مشکلات مربوط به دستگاه گوارش: نظير اولسرهای گوارشی
3.

زخم فشاری
4.

مشکلات مربوط به دستگاه عصبی: درد واسپاسم که به دنبال خود تزريقات را در پی دارند.
5.

مشکلات مربوط به دستگاه عضلانی استخوانی نظير شکستگيهای خودبخودی، دفورميتی ها و مشکلات خاص اندامها که نيازمند جراحی می باشند.
6.

عوارض ناشی از ترکشهای مستقيم نظير رزکسيون، اسپلنکتومی و ...
7.

مشکلات مربوط به دستگاه ريوی: کاهش اتساع حجم قفسه سينه، کاهش حجم تنفسی ، فقدان و فلج عضلات قفسه سينه که زمينه ساز عفونتهای مزمن ريوی می شوند.

با توجه به احتمال وقوع عوارض مختلف فوق می توان پيش بينی کرد که اين گروه از جانبازان در معرض خطر جراحی، ترزيقات مکرر، زخم فشاری، بيماريهای مزمن و بستری شدن در مراکز توانبخشی و ديگر مراکز درمانی می باشند لذا به همين دلايل، معاونت بهداشت و درمان با همکاری مرکز مديريت بيماريهای وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی طرح ايمن سازی جانبازان را تدوين نمود و مقرر گرديده است که واکسنهای مورد استفاده در برنامه ايمن سازی کشور نظير هپاتيت، کزاز و مننژيت مننگوکوکی توسط مراکز بهداشت در سطح کشور بصورت رايگان به جانبازان دچار ضايعه نخاعی تزريق شود و واکسنهای اختصاصی نظير آنفلوآنزا، پنوموک توسط معاونت بهداشت و درمان تامين اعتبار شده و با همکاری هلال احمر خريداری و توسط مراکز تابعه به جانبازان تزريق شود ( جانبازان دچار ضايعه نخاعی که اسپلنکتومی شده باشند و يا ناقل ويروس نقص ايمنی اکتسابی باشند بايد پنوموکوک را دريافت کنند ). ضمنا" کليه جانبازانی که در محيطهای جمعی نظير مراکز توانبخشی بسر می برند بايد واکسن مننژيت را دريافت نمايند. همچنين در اين طرح تذکر داده شده است که جانبازان قبل از دريافت هرگونه واکسن بايد تحت مشاوره متخصص عفونی قرار گيرند و در صورت تاييد متخصص، واکسن مورد نياز را تزريق نمايند.



****

منبع : مقاله " ضرورت ايمن سازی در جانبازان ضايعه نخاعی " - حميد ميرزاآقايي -دومين کنگره ضايعات نخاعی ايران 7-6 اسفند ماه 1381 - دانشگاه شاهد- دانشکده پزشکی