هدف فیزیوتراپی در طولانی مدت این است که بیمارنحوه کنترل یا کاهش علائم مشکلات موجود را یاد گرفته وروش های پیشگیری ازبروزدرد وجلوگیری ازعود آنها را درآینده فرابگیرند. سایراهداف نیزبراساس مشکلات خاص بیمار ، مثل عدم توانائی برای خوابیدن درطول شب بدون درد، مشکلات ایستادن یا راه رفتن برای انجام فعالیتهای روزمره یا تمرینات ، نشستن برای یک مدت زمانی طولانی، یا چرخاندن سرهنگام رانندگی به اندازه کافی تعیین می گردد .

اهداف خاصی نیزدرراستای افزایش قوای بدنی یا انعطاف پذیری قسمت های دردناک وجوددارند که به منظورتسهیل اهداف عملی فیزیوتراپی موردتوجه قرارمی گیرند.

چند مثال از یکسری تمرینات پایه


همانطورکه قبلا"ذکرشد، فیزیوتراپ براساس مشکلات خاص افراد، تمرینات ویژه ای را برای گردن وپشت آنان انتخاب کرده وبراساس آزمایشات انجام شده نقاط ضعف را تعیین می کند. همچنین تمرینات داده شده باید به دقت تحت نظرقراربگیرند تا اطمینان حاصل گردد که به شکل صحیح انجام شوند، تا نتایج مورد نظر ، قبل ازاینکه جزوبرنامه منزل شوند، به آسانی بدست آید. برای مثال هرتمرینی برای هرنوع درد پشت یا گردن مناسب نیست.

تمرینات فیزیوتراپی مخصوص پشت معمولا" برروی بهبود وضعیت انعطاف پذیری و قدرت عمومی بدن تمرکز دارد.برای مثال تقویت بخش های پائین شکم اغلب یکی ازاهداف تقویت بهترقسمت های پائینی پشت محسوب می گردد.

برای اینکار:

1) تقویت شکم معمولا" با خوابیدن روی پشت و خم کردن زانوها آغاز می گردد.
2) زانوها را کاملا" خم نموده وآنها رابه سمت قسمت پائینی شکم بکشید . دراین مورد فکرکنید که ناف و ماهیچه های زیرآن را به سمت ستون فقرات خود بکشید.
3) دراین تمرین نبایستی تنفس نگه داشته شود. شمارش تا 10 با صدای بلند ، وسفت نمودن قسمتهای پائین شکم درموقع گفتن شماره 3 می تواند تنفس طبیعی را آسان نماید.

استفاده ازبریس های شکمی ، به دلیل کمک به ثابت ماندن و محافظت ستون فقرات از اقدامات پایه ای برای سایر تمرینات محسوب می شود. به محض اینکه در استفاده ازبریس تبحرپیدا شود، تمرین مذکوربخصوص از نظرافزایش مقاومت وبالابردن دستها ویا پاها می تواند بوسیله فیزیوتراپ پیشرفت خوبی داشته باشد، واین در حالی است که ضمن اینکه عضلات شکمی محکم بسته می شوند ،ستون فقرات نیزدر وضعیتهای مختلف در حالت خوبی قراردارند.

تمرینات تقویت پشت می تواند با خوابیدن روی پشت ،وقراردادن یک بالش زیرباسن یا بدون استفاده ازآن انجام شود. بدین ترتیب که بسته به توانائی فرد، او می تواند هردو دست خودرا شبیه حالت پروازسوپرمن درسمت بالای سر خود قرارداده و بدون بالا بردن شانه ها ،درهرباریکی ازدستهای خودرابلند کند. این حالت را به تدریج باید با بلندشدن روی پا ( جداکردن ناحیه ران یا کل پا ازروی زمین) توسعه داده و درنهایت با بالا بردن بدن روی یک دست و پای مخالف درهر بارتکمیل نمود.

تمرینات کششی می توانند با خوابیدن روی شکم و درحالی که ران ها روی زمین قرار دارند و اجرای پريس به سمت بالا انجام شود. یااینکه بسته به وضعیت خاص درد ، ممکن است برای شخص این طورتجویز شودکه به پشت خوابیده و زانوهای خودرا به سمت بالا وروی قفسه سینه خود بکشاند.

تمرینات گردن معمولا" نه تنها براساس دامنه حرکتی، بلکه بر مبنای تمرینات خاص کشش گردن وبخصوص تقویت ماهیچه های آن انجام می گیرد. یکی ازمثالهای مربوط به تمرینات گردن، تمرین انقباض گردنی نامیده می شود:
برای انجام این تمرین صاف نشسته و سطح چانه را درنظرگرفته وبه آرامی چانه را به سمت داخل بکشید، به طوری که انگارپشت یک دیواریا درخت مخفی شده اید. سرشما نبایستی به سمت بالا وپائین ضربه بزند. پشت گردن شما بایستی احساس کشش کند. بالاترین نقطه بدن شما باید قسمت بالای پشت یا سرشما باشد. این حالت یک تمرین اصلاح وضعیت گردن بوده و درطول روز مثلا" هنگام کاربا رایانه اجرامی شود. اکثر افراد تمایل دارند که هنگام قرارگرفتن درحالت روبه جلوی سر،دروضعیت نشسته قرارداشته باشند.

یکی دیگرازتمرینات گردن،حرکت قسمت فوقانی گردن است که باعث کشیدگی ماهیچه های پایه جمجمه ،اصطلاحا" بنام ماهیچه های پس سری می گردد. برا ی انجام این تمرین صاف نشسته ( بخشهای بالا و پشت سرشما بالاترین نقطه هستند) وسرخودرا به اندازه نیم اینچ (25/1 سانتیمتر) به سمت بالا وپائین حرکت دهید. با حرکت به سمت پائین بایددرپایه جمجمه احساس کشش شود.

درنهایت یکی از تمرینات واقعا" مناسب ، بالا کشیدن استخوان سینه است. دراین تمرین دروضعیت نشسته ناحیه سینه خود را به اندازه دواینچ ( حدود 5 سانتی متر) بالا ببرید. همزمان با بالا بردن سینه به آرامی قسمت پائین تیغه شانه را فشرده کنید. گاهی اوقات بهتراست که کراواتی را تا بالای دومین یا سومین دکمه پیراهن تجسم کنید که مستقیما" به سمت بالا و سقف کشیده می شود. انجام این حرکت یعنی تناوب بالا کشیدن قفسه سینه و گودکردن تیغه شانه ، حالتی راایجاد می کندکه به اصلاح وضعیت بدن و تقویت عضلات ذوزنقه ای پائین تر کمک کرده وباعث می شودفرددر وضعیت نشسسته درحالت مناسبی قرارگیرد.

نتیجه گیری

فیزیوتراپی، اولین و مقدمترین موضوعی است که می تواندبه آموزش مسائل مربوط به بهبود سلامت گردن وپشت و هرآنچه که بتواندبرروی درد تاثیرگذار باشد و هرکاری که بتوان در این زمینه ها انجام داد ،کمک کند. شناخت و درک عوامل موثربرروی درد اولین مرحله تاثیرگذار برروی کنترل آن محسوب می شود . آگاهی ازوضعیت ها و پیگیری تمرینات مناسب ، کلیدبهبودی و پیشگیری ازمشکلات آینده محسوب می گردند.



****


منبع: مقاله"اهداف فیزیوتراپی وتمرینات پایه " – ترجمه : مهندس عباس كاشي- (ohealth2007@yahoo.com) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي - فروردین ماه 1389 - برگرفته از سایت ://www.spineuniverse.com :http