نوع جدیدی ازاتونومیک دیس رفلکسی

اکثرافرادمبتلابه آسیب های نخاعی درمعرض خطراتونومیک دیس رفلکسی ((AD قراردارند،چراکه معمولا" بعدازضایعه ایجادشده در نخاع ،جریانهای عصبی که ازنخاع عبورمی کنند،دچار اختلال می شود.باوجوداینکه بیشتر اشخاص دارای ضایعات بالاترازسطح T6 درمعرض AD هستند،اما تحقیقاتی که اخیرا"انجام شده است،دلالت براین دارندکه این مشکل در افرادی که مبتلابه ضایعات پائین ترازسطوح سینه ای هستند،نیز اتفاق می افتد،اما میزان وقوع آن به ندرت است.

اتونومیک دیس رفلکسی به عنوان یک واکنش انعکاسی مطرح است که دراثر برخی از تحریکات ایجادشده در پائین سطح ضایعه اتفاق می افتد.درواقع بدن با تنگ کردن عروق خونی که منجربه افزایش فشارخون می شود، به این واکنش پاسخ می دهد.بطورکلی موقع گرفتن فشارخون،دوعدد درنظرگرفته می شود:عددبالا وعددپائین .عددبالافشار سيستوليك است که درAD افزایش آن یک علامت مهم محسوب می گردد.عددپائین نیزنشان دهنده فشاردیاستولیک است.معمولا"برای فشارخون انسان یک حدی تعیین شده که همیشه بایدمقدارآن ثابت باشد. دراکثرافرادی که بیشتردرمعرض AD هستند، فشارسیستولیک بین 90 تا 110 میلی مترجیوه است.علامت AD دراین افراد افزایش 20 تا 40 میلی مترجیوه درفشارسیستولیک است.بالارفتن فشارسیستولیک وافزایش آن از حد150 به اندازه ای خطرناک می گرددکه اگرسریع کنترل نگردد،می تواندباعث سکته،حملات تشنجی،یا حتی مرگ فردشود

بطورکلی AD علاوه برافزایش ناگهانی فشارخون دارای علائم و مجموعه نشانه هائی است که احتمال بروزآنها وجوددارد.که مهمترین آنها ازاین قرارند:

- سردردضربانی

- تاری دید و لکه بینی

- گرفتگی بینی

- برافروختگی صورت

- ایجادلکه های قرمزروی سینه

- عرق کردن قسمت های بالاترازضایعه

- دانه دانه شدن پوست( مثل مواقعی که احساس سرما می شود)

- سردومرطوب شدن پوست

- تهوع

- احساس اضطراب

درصورتی که هریک ازعلائم مذکوررا تجربه نمودید،لازم است که یک سری ازکارها را سریع انجام دهید. درابتدا بایددروضعیت نشسته قرارگیرید.دوم به دنبال عامل تحریک گشته وآن رابرطرف کنید. احتمالا"بیشترین عواملی که باعث بروزاین مشکل می شوند،پرشدن بیش ازحدمثانه وتجمع مدفوع هستند،ولی تحریک ممکن است دراثرچیزهای ساده ای مانند لباس تنگ ایجادشود.اغلب اوقات فشارخون با حذف عامل تحریک پائین می آید.اما اگرعامل پیدانشدیااینکه علائم ادامه پیداکرد، بلافاصله به مراکزدرمانی اورژانس مراجعه کنید.

متاسفانه اکثرتکنسین های اورژانس وحتی بسیاری ازپزشکان با AD ، خطرات و نحوه درمان آن آشنا نسیتند. درزیرنمونه کارتی ارائه شده که برروی آن علائم خطر و توصیه های ضروری درج شده اند. شماهم می توانیداین کارت رابعد از پرینت بریده و همیشه همراه خودداشته باشید.هروقت شما مبتلا به AD می شوید،می توانید این کارت رابه پرسنل اورژانس ارائه دهیدو حتما" اصرار داشته باشید که به آن توجه نمایند.



توجه :درصورتی که یک فردنخاعی هستید ودرمعرض اتونومیک دیس رفلکسی قراردارید محل دور خطوط را بریده و آن را به صورت کارت درآورید و همیشه آن را همراه خودنگه داریدتا درمواقع بروزحمله AD آن رابه مسئولین اورژانس ارائه نمائید.




روی کارت



کارت هشدارپزشکی درمورداتونومیک دسی رفلکسی(AD)



اتونومیک دیس رفلکسی حالتی است که می تواندزندگی افراد مبتلا به ضایعات نخاعی وعمدتا"افراد نخاعی با ضایعه بالاترازT6 را تهدیدکند،اما ممکن است بعضی مواقع درافرادبا ضایعه سطوح پائین تر و همزمان دربرخی شرایط خاص مانند وضع حمل وزایمان نیز رخ دهد.AD واکنشی است که طی آن اعصاب حسی سالم پائین سطح ضایعه دراثر یک عامل مضر تحریک شده و اعصاب سمپاتیک را واداربه واکنش بیش ازحدنموده و درنتیجه باعث افزایش فشارخون(BP) می گردد. دراین صورت ممکن است فشارسیستولیک از20 تا 40 میلی مترجیوه افزایش پیداکند.( معمولا" دامنه فشارخون افرادنخاعی 90 تا 110 میلی مترجیوه است ). واکنش بیش ازحد اعصاب پاراسمپاتیک ازطریق اعصاب مغزی(واگ) می تواندباعث برادیکاردی (کاهش ضربان قلب)شود ولی نمی تواندانقباض شدیدعروق راجبران نماید.به همین دلیل معمولا" دراین بیماران برادیکاردی، فشارخون بالا (سیستولیک > 150( ، حملات تشنجی، سکته، مشاهده شود،و یا حتی اگرعامل تحریک برداشته نشود ممکن است منجربه مرگ بیمارگردد.بطورکلی با حذف عامل تحریک ، فشارخون سریعا" پائین می آید.

علائم ونشانه های عمومی AD

- کندشدن ضربان قلب - برافروخته شدن پوست نواحی بالای ضایعه

- افزایش فشارخون - عرق کردن قسمتهای بالای سطح ضایعه

- تاری دید - ترس واضطراب

- اسپاسم برونشها - سردردهای ضربانی

- احتقان بینی - احساس سرما بدون تب







پشت کارت



تدابیرضروری درمورد AD :

1- برای انجام معاینه، بیماررا دروضعیت نشسته و صاف قرارداده و عامل تحریک پائین سطح ضایعه را حذف کنید.هر3 دقیقه یکبار فشارخون هردودست را کنترل کنید.درمواردشدید می توانیداز یک بی حس کننده موضعی درمحل تحریک (مثل ژلهای حاوی 2درصد لیدوکائین)استفاده کنید.کلیه قسمتهای موثردر تحریک رامعاینه کنید.مثانه را ازنظراحتباس ادراروعفونت کنترل نمائید. لوله سوندهای کاندومی یا دائمی راازلحاظ انسداد بررسی کنید.سوندرا جابجا یا تحریک کنیدتا ازبازبودن آن مطمئن شوید. برا ی کنترل عفونت ادراری سونداژ نموده و ادراررا برای آزمایش روتین وکشت ارسال نمائید.5 هرگونه انباشتگی مدفوع راکنترل وبرطرف کنید(ممکن است خیلی زیادباشد) این کاررا5 دقیقه بعداز بی حس کردن انجام دهید.پوست ازنظرتحریک معاینه کرده و لباسهای تنگ و فشرده واشیاء داخل جیب را خارج نموده و وضعيت خراشیدگی ها ،گزش نیش حشرات،رشد ناخن انگشتان پاهاو زخم وازاین قبیل مواردرا مورد بررسي قرار داده و برطرف نماييد .وضعیت نشستن روی ویلچررا مورد بازبینی قراردهید.

-2- درصورتی که موفق به شناسائی عامل تحریک نشدید، فشارخون بالارادرمان کنید. همزمان بابروزعلائم ازداروهای ضدفشارکه سریع و درمدت کوتاه عمل می کنند استفاده کنید.به عنوان مثال ژل نیتروگلیسیرین را به میزان 0.5 تا 1 اینچ (حدود 1 تا 2.5 سانتیمتر) هردوساعت یکبار درمحل بالای سطح ضایعه به کارببرید. چنانچه فشارخون سیستولیک بعداز 10 دقیقه درحد بالاتراز 150 باقی بماند، میزان آن را تا 2 اینچ (حدود5 سانتیمتر) افزایش دهید.با کاربردمجددآن وثابت شدن فشارخون ژل راپاک کنید.کپسول Nifedipine : 10 میلی گرمی می تواند فورا" فشارخون را کاهش دهد،ودرصورت لزوم 20 تا 30 دقیقه بعدمی توان آن رامجددا" استفاده نمود.ازقرصهای زیرزبانی که می توانندباعث کاهش ناگهانی فشارخون شوند،پرهیزکنید. داروهای ضدفشارخون بایستی حتما" تحت نظارت دقیق استفاده شوند

3- حداقل 2 ساعت پس ازبرطرف شدن AD کاملا"مراقب علائم وفشارخون باشید.چنانچه عوامل تحریک شناسائی وبرطرف نگردید ویا اینکه AD کاملا"درمان نشد،بایدبیماربستری گردد.توجه:برای بررسی بیشتر وپیگیریها با پزشک خصوصی بیمارمشورت نمايید.






ازسوی دیگرتحقیقات اخیرنشان می دهندکه ممکن است بدون اینکه هیچکدام ازعلائم ونشانه هایAD دیده شوند،فشارخون فردمبتلاافزایش قابل ملاحظه ای پیداکند. این وضعیت اصطلاحا"" اتونومیک دیس رفلکسی خاموش" نامیده می شود. تحقیقات اندکی که دراین زمینه انجام شده،نشان می دهدکه حتی افراددرمعرض خطرAD نیز درمعرض AD خاموش قراردارند.که بنظرمی رسدوقوع آن درهنگام اجرای برنامه های عادی اجابت مزاج و تخلیه ادرارشایع باشد. باوجوداینکه AD خاموش ممکن است با انجام سایر فعالیتها نیز رخ دهد،اما توصیه شده که برای تعیین ضرورت اقدامات پیشگیری یا درمانی تحقیقات بیشتری انجام شود.



****


منبع:مقاله " اتونومیک دیس رفلکسی خاموش -نوع جدیدی ازاتونومیک دیس رفلکسی " – ترجمه : مهندس عباس كاشي- (ohealth2007@yahoo.com) - انتشار : مركز ضايعات نخاعي جانبازان - آبان ماه 1388 برگرفته از نشریه : نشریه Pushin' On.