بهروز ميرزايي/پاسخي به يکي از پرسش‌‌هاي رايج بعد از شيمي‌درماني
چگونه با ريزش مو کنار بياييم؟

يکي از اولين تصويرهايي که از شيمي‌درماني در ذهنمان مي‌آيد؛ تصوير کساني است که موهاي خود را از دست داده‌اند. اين تصوير مي‌تواند آزاردهنده و ناراحت‌کننده باشد...

چه براي بيمار و چه براي اطرافيانش اما نااميدي و ناراحتي چاره نيست و مي‌توان با استفاده از برخي روش‌هاي درماني و استفاده از وسايل جانبي اين دوران را با اميدواري بيشتر گذراند.


در بيشتر افراد 10 تا 14 روز بعد از شروع شيمي‌درماني، ريزش موها شروع مي‌شود زيرا فوليکول‌هاي مو آسيب مي‌بينند و پوست سر به شدت حساس مي‌شود. بيشتر اوقات از دست دادن موهاي سر از نظر عاطفي بسيار آسيب‌زننده است، مخصوصا در خانم‌ها. اما چگونه مي‌توان با از دست دادن موها که هم از نظر روحي و هم از نظر فيزيکي به ما آسيب مي‌زنند، کنار آمد؟

چگونگي کنار آمدن، مديريت و حل اين مشکل کاملا به تصميم شخصي شما ربط دارد.


کوتاه کردن مو و اعلان جنگ

بعضي‌ها در دوران ريزش، موهايشان را مي‌زنند. خيلي از خانم‌ها ترجيح مي‌دهند به جاي اينکه استرس ناشي از ريختن موهايشان را تحمل کنند خودشان موهايشان را کوتاه کنند و بعد از اين کار در ميان جمع خانواده مي‌روند تا عکس‌العمل آنها را در برابر شجاعت خود ببينند. آنها از اين کار انرژي مي‌گيرند و احساس مي‌کنند آنها هستند که با سرطان مقابله مي‌کنند و آن را عقب مي‌زنند، نه اينکه سرطان آنها را به عقب براند.


رنگ‌کردن به شرط و شروط

به علت چندرنگ شدن موها، بيشتر افراد ترجيح مي‌دهند آنها را رنگ کنند ولي قبل از انجام هر عمل شيميايي‌اي روي موها، بايد با متخصص تومورشناسي و پوست مشورت کرد.


چطور ريزش مو را در دوران شيمي‌درماني کاهش دهيم؟

ريزش موها به صورت تکه‌اي يا کچلي کامل، از آثار جانبي شيمي‌درماني است و به نوع، اندازه و ميزان شيمي‌درماني بستگي دارد. گرچه فقط موهاي سر نمي‌ريزد و موهاي تمام بدن از دست مي‌روند ولي فقط ريزش موهاي سر است که در افراد سرطاني، مخصوصا خانم‌ها، باعث استرس و ترس مي‌شود، اما خوشبختانه راه‌هاي درماني متفاوتي وجود دارد که مي‌توان ريزش موها را با آنها به حداقل رساند، ولي بايد قبل از هر چيز بدانيد که هيچ‌کدام از آنها صددرصد موثر نيستند. البته صددرصدي نبودن اين درمان‌ها نبايد مانع تلاش شما براي حفظ موهايتان شود.


ماينوکسيديل و تاخير در ريزش مو

تحقيقي در سال 1996 نشان داد ماينوکسيديل گرچه نمي‌تواند از ريزش موهاي خانم‌هايي که تحت شيمي‌درماني براي درمان سرطان‌پستان هستند جلوگيري کند، ولي ريزش موها را به تاخير مي‌اندازد و بازگشت موها را سريع‌تر مي‌کند. استفاده از ماينوکسيديل روي پوست سر، رشد مجدد موها را افزايش مي‌دهد. اين دارو ارزان است و تاثير آن روي رشد موها ثابت شده است ولي استفاده آن به پوست سر آسيب مي‌رساند و باعث خارش آن مي‌شود. اگر بيماري‌ قلبي داريد، حتما قبل از استفاده از آن با پزشک متخصص قلب مشورت کنيد چرا که اين دارو ممکن است باعث افزايش تپش قلب يا کاهش فشارخون شود.


کاهش درجه حرارت پوست سر با کلاه ژله‌اي

با توجه به نوع و دوز شيمي‌درماني‌اي که دريافت مي‌کنيد، پوشيدن کلاه ژله‌اي يخ‌زده يا گذاشتن کيسه يخ روي سر در طول شيمي‌درماني به کاهش ريزش موها کمک مي‌کند. علت آن را مي‌توان اين‌گونه توضيح داد: «سرد کردن و خنک‌کردن پوست سر هنگام دريافت وريدي شيمي‌درماني، باعث تنگ شدن مويرگ‌هاي سر و پايين آمدن فشارخون در سر مي‌شود و خون کمتري به فوليکول‌هاي مو مي‌رسد. با اين روند مي‌توان ميزان داروي شيمي‌درماني که از طريق خون به فوليکول‌هاي مو مي‌رسند، کاهش داد تا کمتر آسيب ببينند و ريزش مو کاهش ‌يابد.» البته بايد بدانيد گذاشتن کلاه ژله‌اي يا کيسه يخ روي سر کار آساني نيست و تحمل و صبر زيادي مي‌طلبد. البته اگر خواستيد اين روش را امتحان کنيد، حتما با پزشک معالجتان مشورت کنيد زيرا مي‌تواند در برخي افراد خطرآفرين باشد و ريسک متاستاز را بالا ببرد.

چگونه از موهاي تازه رشد کرده بعد از شيمي‌درماني مراقبت کنيم؟

اگر در طول شيمي‌درماني موهاي خود را از دست داده‌ايد نگران نباشيد زيرا اين امکان وجود دارد که
2 تا 3 هفته بعد از اتمام دوره شيمي‌درماني، موهايتان دوباره رشد ‌کنند. البته جنس و حجم موهايي که تازه‌ مي‌رويند با موهاي قبل متفاوت است. معمولا با توجه به نوع شيمي‌درماني، در طول 6 ماه تا 1 سال بعد از اتمام دوره شيمي‌درماني، موهاي سر دوباره مي‌رويند. اگر موهايتان پس از اين مدت رشد نکردند، اين موضوع را با پزشکتان در ميان بگذاريد زيرا علت آن مي‌تواند کمبود زينک (روي)، آهن يا مشکلات غده تيروييد و استرس باشد. در اين صورت مشکل با تجويز قرص‌هاي آهن و زينک يا برطرف‌کردن مشکلات تيروييد يا داروهاي آنتي‌اکسيدان قابل حل است. موهاي تازه روييده هم از نظر رنگ و هم از نظر جنس با موهاي قبلي متفاوت هستند؛ آنها معمولا خاکستري، نازک و شکننده‌اند. حتي ممکن است وزوزي‌تر از موهايي باشند که قبلا داشته‌ايد. کوتاه کردن قسمت‌هاي وزوزي و شکننده مو مي‌تواند به بهتر شدن وضعيت موها کمک کند.

منبع: Health

هفته نامه سلامت