در حالي كه هر سال مردم يك هفته مانده به عيد نوروز شروع به خريدن ماهي قرمز مي‌كردند، امسال بسياري از خانواده‌ها به خاطر ترس از بيمار شدن، احتياط كرده و جاي ماهي قرمز در سفره هفت سينشان خالي بود. اما چرا امسال؟
در بسياري از روزنامه‌هايي كه در شب عيد منتشر شدند اين خبر چاپ شده بود كه ماهي قرمز احتمال ابتلاي افراد را به سل پوستي افزايش مي‌دهد. و اما سل پوستي: اين بيماري با كاشته شدن عامل بيماري سل به نام باكتريوم توبركلوزيس در پوست ايجاد مي‌شود. در ابتداي بيماري، بر روي پوست زخم‌هايي ايجاد مي‌شود كه دير ترميم مي‌شوند و اين علامت يكي از نشانه‌هاي تشخيص است.
البته نبايد با ديدن هر زخمي كه دير خوب مي‌شود به ابتلا به اين بيماري شك كرد زيرا امكان سرطان پوست و يا بسياري بيماري‌هاي پوستي ديگر وجود دارد. پس تشخيص اين بيماري به عهده پزشك متخصص بوده و اغلب با نمونه‌برداري از بافت، تشخيص قطعي داده مي‌شود.
راه انتقال اين بيماري از طريق خون است (مثلاً اگر زخمي بر روي پوست باشد و عامل بيماري زا از اين طريق وارد بدن شود)، با تمام اينها اين بيماري قابل درمان بوده و طول درمان به 6 ماه نيز مي‌كشد.
سل پوستي از طريق هيچ نوع ماهي نمي‌تواند انتقال پيدا كند. اما ديده شده است كه از طريق ماهي‌هاي آكواريومي عامل بيماري‌زايي از خانواده باكتريوم‌ها به نام باكتريوم مارينوم موجب بروز زخم‌هايي مي‌شود كه آنها نيز در طولاني مدت برطرف مي‌شوند و از آنجايي كه اين عفونت با آنتي‌بيوتيك‌هايي كه در بيماري سل تجويز مي‌شوند، شباهت بسيار داشته، اين بيماري با سل پوستي اشتباه گرفته مي‌شود. البته انتقال اين عامل بيماري‌زا نيز زماني رخ مي‌دهد كه فرد تعويض‌كننده آب ماهي بر روي پوستش زخمي دارد و با تماس زخم با آبي كه اين ماهي ها در آن هستند، بيماري حادث مي شود.
با وجود عفونت پوستي كه ماهي هاي آكواريومي ايجاد مي‌كنند، ماهي‌هاي قرمز حتي اين عفونت را هم به وجود نمي‌آورند. اما سالمونلوز از جمله بيماري هاي قابل انتقال با ماهي قرمز به انسان بوده كه با علائم اسهال و استفراغ همراه است. به اين ترتيب، اگر فردي آبي را كه ماهي آلوده در آن است، بخورد مثلاً دست وي به اين آب آغشته شده و فرد فورا آن را در دهان خود كند و يا چشم خود را بخاراند، امكان بروز اين بيماري نيز وجود دارد. اين بيماري نيز خطرناك نبوده و قابل درمان است اما ابتلا به آن چندان شايع نيست و قرار نيست هر كسي كه يك ماهي قرمز خريد به اين بيماري مبتلا شود. ضمنا مي‌توان با يك دستكش پلاستيكي در هنگام تعويض آب ماهي تمامي اين مشكلات را حل كرد.

هفته نامه سلامت