شکستگی‌ قوزک پا که معمولا بعد از پیچ خوردن پا اتفاق می‌افتد، مجموعه مختلفی از صدمات با سطوح مختلف پیچیدگی و شدت است. شکستگی و در رفتگی قوزک مچ پا اکثراً در اثر ضربه غیر مستقیم ایجاد می شود. بیمار ممکن است ضمن راه رفتن و یا پریدن به پایین دچار آسیب شکستگی قوزک مچ پا شود.
علت شکستگی قوزک پا
شکستن قوزک پا علل مختلفی می تواند داشته باشد که عمدتاً در چهار دسته زیر قرار می گیرد:
• پیچ خوردن یا چرخیدن مچ پا
• افتادن روی مچ پا
• لیز خوردن یا افتادن حین راه رفتن یا دویدن
• تصادف کردن

علائم
علائم شکستگی قوزک مچ پا شامل موارد زیر است
• درد شدید بلافاصله پس از پیچ خوردن یا زمین خوردن پا
• شنیدن صدای ترکیدگی در زمان آسیب دیدگی
• ورم مچ پا
• التهاب یا درد مچ پا
• ناتوانی و به سختی تحمل کردن وزن مچ پا در حین ایستادن و راه رفتن به علت درد مچ پا
• کبود شدن قسمت آسیب دیده
• دردی که با فعالیت افزایش پیدا می کند و با استراحت بهبود پیدا می کند.
• ناتوانی در پوشیدن کفش به دلیل ورم و درد
برخی شکستگی مچ پا را با در رفتگی مچ پا اشتباه میگیرند که علائم در رفتگی مچ پا عبارتند از:
• مشاهده ورم در ناحیه سطحی مفصل به همراه درد
• تغییر کردن رنگ پوست اطراف مفصل
• تغییر یافتن شکل مفصل
• حرکت دادن مشکل مچ پا
• احساس درد در زمانی که مفصل مچ پا را حرکت می دهیم.
تشخیص شکستگی مچ پا
پزشکان برای تشخیص نوع شکستگی مچ پا و تجویز درمان مناسب، معمولاً از روش های رادیوگرافی (ساده و تحت استرس) و سی تی اسکن و ام آر آی استفاده می کنند.
درمان شکستگی قوزک پا
بسته به نوع شکستگی درمان های زیر ممکن است برای ترمیم شکستگی قوزک پا مورد استفاده قرار گیرد:
ترمیم شکستگی قوزک مچ پا در صورتیکه بدون جابجایی باشد میتوان با گچ گرفتن انجام می شود اما در مواردی که قوزک پا جابجا شده باشد یا آنکه قطعات شکسته جابجا شده باشد، باید جراحی انجام شود.
برای جوش خوردن با توجه به علت شکستگی مچ پا به حداقل شش هفته زمان نیاز دارد.
عمل جراحی برای درمان شکستگی قوزک پا
این عمل معمولا بصورت جااندازی باز و استفاده از پیچ و پین انجام می شود. پس از عمل جراحی، از مچ تا ساق پای بیمار به مدت چند روز در یک آتل کوتاه گذاشته میشود تا درد و تورم مچ و کف پا کاهش یابد و پس از چند روز آتل خارج شده و بیمار می توان مچ پای خود را حرکت دهد. در این زمان وی میتواند با کمک عصا راه برود ولی نباید در حین ایستادن و راه رفتن کف پای خود را بر روی زمین فشار داده و نباید وزن خود را بر روی پای آسیب دیده بیندازد.
در طی چند هفته بعد از عمل اگر پای آسیب دیده به مدت زیادی آویزان باشد، باعث ورم کردن پا می شود.
آیا بعد از عمل جراحی نیازی به گچ گرفتن است؟
خیر زیرا باعث محدود شدن حرکات مچ پای بیمار شده و تأثیر مثبتی ندارد. به علاوه فشار گچ به پای ورم کرده احساس سوزش و گزگز در انگشتان پای بیمار ایجاد می کند که این احساس به دلیل کاهش جریان خون در اندام تحت فشار و اختلال عصبی است. در صورت مشاهده این موارد باید گچ به سرعت باز شود.
پس از گذشت حدود یک ماه و نیم پزشک معالج از قوزک مچ پای بیمار رادیوگرافی به عمل میاورد. در صورتیکه در عکس رادیوگرافی جوش خوردگی شکستگی قوزک مچ پا دیده شود به بیمار اجازه داده میشود که در حین ایستادن و راه رفتن پای خود را بر روی زمین فشار دهد. بیمار تا یکی دو هفته دیگر همچنان با عصا راه میرود ولی بتدریج آن را کنار میگذارد.
اگر قبل از اینکه شکستگی قوزک مچ پا بطور کامل جوش بخورد بیمار با پای شکسته بدون عصا راه برود مچ پای وی دردناک شده و ممکن است شکستگی وی جابجا شود.
دکتر رضا نادری فوق تخصص مچ پا