استفاده از روشنايي طبيعي يا همان نور روز ارتباط زيادي با معماري ساختمان دارد و پس از ساخت آن، ممكن است بگوييم كار زيادي از دست ما بر نمي‏آيد. اما به ياد داشته باشيد که اگر هر كسي تنها 50 درصد از روشنايي منزلش را با نور طبيعي روزتأمين كند، اثر مثبتي بر ميزان مصرف انرژي در كشور باقي خواهد گذاشت. تا پيش از توليد برق و اختراع لامپ، معماري ساختمان‏ها طوري بود كه از نور خورشيد براي روشن كردن داخل آن نهايت استفاده را مي‏بردند. شايد بتوان از معابد عظيم كارناك كه چهار هزار سال پيش در مصر ساخته شده‏اند، از شاهكارهاي تأمين روشنايي داخل آن با نور روز نام برد، به طوري كه شايد با بهترين نورپردازي‏هاي مصنوعي نيز نتوان چنين روشنايي مطلوبي در اين معابد تأمين كرد.
کارشناسان بهداشت مي‏گويند يكي از مهم‏ترين عوامل در حفظ سلامت انسان،‏ نور خورشيد است. علاوه بر سلامت جسماني، علت بروز برخي اختلالات رواني مانند افسردگي نيز مي‏تواند كمبود نور خورشيد باشد. در كشورهاي سردسير با زمستان‏هاي طولاني، افسردگي از اختلالات شايع در ميان مردم است. كمبود نورخورشيد به كاهش ويتامين d در بدن و نيز برخي هورمون‏ها كه با نور خورشيد در ارتباط‌اند منجر خواهد شد. علاوه بر اين، همان‌طور كه نور خورشيد ممکن است مشكلاتي براي پوست ايجاد کند، بسياري از امراض پوستي را نيز درمان مي‌كند.
تحقيقات بسياري نشان داده است كساني كه براي ساعت‏هاي طولاني از روشنايي طبيعي بي بهره باشند، دچار نوعي احساس ناآشنايي و بي‌خبري نسبت به محيط اطراف خود مي‏شوند.
استفاده از نور طبيعي در خانه
خيلي از ما به نور مصنوعي عادت كرده‌ايم و به همين دليل كمتر به سراغ پنجره‏ها مي‏رويم و پرده‏هاي آن را كنار مي‏زنيم تا نور روز وارد خانه شود. اغلب ما زماني به ياد پنجره‏هاي خانه‌مان مي‏افتيم كه احساس مي‏كنيم هواي داخل اتاق يا پذيرايي سنگين شده و يا بخواهيم بيرون را تماشا كنيم. بيشتر مردم از اينكه داخل منزل‎شان به‌وسيله ديگران ديده شود، ناراحت مي‏شوند كه اين امر، با توجه به فرهنگ و ديدگاه‏هاي مذهبي ما موضوعي طبيعي است. به همين دليل كمتر پرده‏هاي اتاق‏ها يا پذيرايي را كنار مي‏زنند. اما بهتر است به اين مطلب اشاره شود که در هنگام روز اگر پرده تور و نازكي جلوي شيشه‏ها قرار گرفته باشد، داخل خانه ديده نمي‌شود و با كنار زدن پرده‏هاي ضخيم و تنها استفاده كردن از پرده نازك، نور بيشتري وارد محيط خانه مي‏شود. اين نور علاوه بر تأمين مقدار زيادي از روشنايي، مي‏تواند موجب ضدعفوني كردن، خشك كردن رطوبت داخل خانه و به طور كلي سلامت بيشتر شما و خانواده‌تان شود.
شيشه‏هاي رفلكس، زيبا اما نامناسب
كاربرد شيشه‏هاي رفلكس در پنجره ساختمان‏هاي مسكوني، يكي ديگر از اشتباهات معماري امروز است. اين شيشه‏ها كه حتي كاربرد آن در همه جاي ساختمان‏هاي اداري اشتباه است، با اشتباهي بزرگ‌تر وارد ساختمان‏هاي مسكوني نيز شده است. در حقيقت، استفاده از اين شيشه‏ها براي پنجره مكان‏هايي كه به روشنايي مطلوبي نياز دارند، صحيح نيست. اين شيشه‏ها جلوي ورود مقدار زيادي از نور خورشيد را مي‏گيرند و مصرف آنها زماني درست است كه بخواهيم يك مكان در طول روز از بيرون ديده نشود اما بتوان از داخل بيرون را تماشا كرد.
از روشنايي مصنوعي تا افسردگي
اجازه بدهيد لامپ‏ها فقط شب‏ها روشن باشند. شما با اين كار، گذشته از صرفه جويي در مصرف برق و هزينه‏هاي مربوط به آن، به سلامت خود و افراد خانواده‏تان كمك زيادي مي‏كنيد. تحقيقات نشان مي‏دهند که كساني كه به‌طور مرتب زير لامپ‏هاي فلوئورسنت قرار مي‌گيرند، دچار خستگي، افسردگي و بي‌قراري مي‏شوند. به همين علت توصيه مي‏شود كمتر زير نورهاي مصنوعي قرار بگيريد و به خصوص شب‏ها هنگام خواب چراغ‏ها را خاموش كنيد و در روشنايي مصنوعي لامپ‏نخوابيد.
لامپ‌هاي فلوئورسنت و ميگرن
«انجمن اقدام عليه ميگرن» در بريتانيا اعلام كرد، شمار زيادي از بيماران عضو يا مراجعه‌كننده به اين موسسه معتقدند که استفاده از لامپ‌هاي فلورسنت سبب افزايش سردردهاي شديد و ميگرني آنان شده است.
اين انجمن از دولت انگلستان خواسته است تا بر اساس گزارش تهيه شده از سوي اين موسسه، تصميم براي گسترش فروش لامپ‌هاي فلورسنت و ممنوعيت فروش لامپ‌هاي معمولي را به تاخير اندازد. پيش از اين نيز برخي موسسات علمي‏و خيريه بيماري صرع در بريتانيا از احتمال افزايش خطر ابتلا به اين بيماري يا شدت گرفتن مشكل مبتلايان در صورت قرار گرفتن در معرض تابش نور لامپ‌هاي كم مصرف فلورسنت خبر داده بودند.

هفته نامه سلامت