دکتر منوچهر نخجواني فوق‌تخصص بيماري‌هاي غدداستاد دانشگاه علوم پزشکي دانشگاه تهران
کم‌حافظه‌ايد؟ شايد از تيروئيدتان باشد!

تيروييد از جمله غدد بدن است که در تمام طول عمر فعال است و با ترشح هورمون تيروييد، اعمال حياتي مهمي را در درون بدن کنترل مي‌کند....

به طور مسلم، اختلال در توليد اين هورمون ايجاد علايم و عوارض متعددي را در بدن سبب خواهد شد. آنچه درباره عملکرد غده تيروييد و همچنين اختلالات مربوط به ترشح هورمون‌هاي آن اهميت دارد، اين مساله است که عوارض بيماري‌هاي تيروييد در سنين گوناگون، متفاوت است و در هر سن، علايم مخصوص همان سن بروز مي‌کند. همچنين اين اختلالات هورموني ممکن است در هر سني از بدو تولد تا دوران کهولت در افراد بروز مي‌کند و به علت اعمال بسيار مهم و حياتي هورمون تيروييد در بدن افراد، تشخيص به موقع بيماري تيروييد از عوارض خطرناک اين بيماري‌ها در بدن جلوگيري خواهد کرد.
به‌طور معمول، افزايش سن در افراد با بيماري‌ها و علايم جسمي خاصي همراه است که اغلب افراد به آنها آگاهي دارند. بسياري از سالمندان نيز حالات گوناگون و علايمي را که در ذهن و جسم احساس مي‌کنند، به سن بالاي خود مربوط مي‌دانند و با اين توجيه که اين علايم به دوران کهولت اختصاص دارد و اغلب درماني ندارد، به آن نشانه‌ها توجه نمي‌کنند. براي مثال، اگر يک فرد سالمند به کاهش تمرکز و يا کم‌حافظگي مبتلا شود، آن را با افزايش سن خود توجيه مي‌کند. حتي در صورت بروز تپش قلب و درد قفسه سينه، بيماري‌ قلب اولين گزينه مورد توجه شخص و اطرافيان اوست. تمام اين مسايل که افزايش سن مي‌تواند موجب آن شود، در يک نگاه اجمالي منطقي به نظر مي‌رسد اما لازم به تذکر است که بسياري از علايم بيماري‌ها در دوران سالمندي با دوران ميانسالي و جواني متفاوت است و نبايد همه آنها را با افزايش سن توجيه کرد. به طور مثال، بيماري‌هاي تيروييد از جمله بيماري‌هايي هستند که بايد در دوران سالمندي مورد توجه قرار بگيرد زيرا درباره اثر کم‌کاري يا پرکاري تيروييد روي عملکرد شناختي سالمندان مدارک کافي گزارش شده است. در سالمندان، اختلالات غده تيروييد به شکل غيرمعمول ظاهر مي‌شود. براي مثال، پرکاري تيروييد با حالت‌هاي بي‌خوابي، فراموشي و کاهش تمرکز حواس همراه است. کم‌کاري آن نيز به شکل کندي حرکات جسمي و ذهني تظاهر مي‌يابد. ضعيف شدن حافظه، کاهش تمرکز و ضعيف شدن قدرت شناخت در افراد بروز مي‌کند. برخي از سالمندان مبتلا به پرکاري تيروييد، اغلب از دردهاي قلبي و تپش قلب شکايت مي‌کنند غافل از اينکه اين علايم به علت اختلال در غده تيروييد فرد بروز مي‌کند و تا زماني که اين مشکل درمان نشود، علايم بيماري از بين نخواهد رفت. همچنين نبايد علايم مربوط به کم‌حافظگي و تمرکز نداشتن فرد سالمند را هميشه با کهولت سن توجيه کرد. بسيار ديده شده است که درمان کم‌کاري تيروييد در بيماران سالخورده موجب به وجود آمدن شرايط بهتر ذهني در بيمار شده است. بنابراين توصيه مي‌کنم اگر به مشکلات حافظه دچار شده‌ايد، از پزشک‌تان بخواهيد بررسي تيروييد را هم مدنظر قرار دهد.

هفته نامه سلامت