آزمون سرطان

سرطان بيماري کم‌وبيش شناخته‌شده‌اي است که به ويژه، طي دهه اخير پژوهش‌هاي بسياري در رابطه با انواع، دلايل بروز، عوامل دخيل و نوع درمان آن انجام شده است. در بيشتر پژوهش‌ها از سيگار، الکل، آلودگي هوا و تغذيه نادرست به عنوان عوامل اصلي دخيل در سرطان نام برده‌اند اما در تصور عامه، باورهاي درست و نادرست فراواني در رابطه با سرطان وجود دارد. اين نوشته، نگاهي مي‌اندازد به 11 مورد از همين باورهاي رايج.....


1 آمار ابتلا به سرطان رو به‌ افزايش است؟

بله، درست است. از سال 1980 ميلادي تاکنون تقريبا روند افزايش ابتلا به سرطان در مردان 35 درصد و در زنان 43 درصد بوده و اين رقم رابطه مستقيمي با روند رو به افزايش جمعيت و اميد به زندگي داشته است. اما در کنار افزايش ميزان ابتلا به سرطان نبايد فراموش کرد که در زمينه درمان نيز پيشرفت‌هايي انجام شده و از هر دو نفري که به سرطان مبتلا مي‌شوند، يک نفر درمان خواهد شد.




2 ريشه ابتلا به سرطان، استرس و افسردگي است؟

نه، اشتباه است. تاکنون تحقيقات بسياري در مورد رابطه بين استرس و سرطان (به ويژه ابتلا به سرطان پستان پس از طلاق يا مرگ همسر در زنان) انجام شده اما هيچ‌يک نتوانسته‌اند رابطه مستقيمي را بين اين دو ثابت کنند. محققان مي‌گويند افسردگي مي‌تواند مسبب کاهش تحرک، خواب، تغذيه بد يا تمايل به مصرف دخانيات باشد و اين عوامل به طور غيرمستقيم مي‌توانند زمينه‌ساز ابتلا به سرطان شوند.




3 سرطان يک بيماري ارثي است؟

نه، اشتباه است. از آنجا که سرطان بيماري شايعي است ممکن است چند نفر در يک خانواده به آن مبتلا شوند اما اين به آن معني نيست که سرطان يک بيماري وراثتي است. اگر يکي از اعضاي خانواده به اين بيماري دچار شده است نبايد فکر کنيد که احتمال ابتلاي شما نيز بسيار بالاست. البته فراموش نکنيد در ابتلا به برخي سرطان‌ها ژن‌ها نقش مهمي ايفا مي‌کنند؛ مثلا در سرطان پستان و سرطان کولون.




4 نمک احتمال ابتلا به سرطان را افزايش مي‌دهد؟

بله، درست است؛ به ويژه در رابطه با ابتلا به سرطان معده. تحقيقات نشان داده است که مصرف غذاهاي کنسروي، نمک‌سود، دودي (به ويژه، ماهي دودي) مي‌تواند سبب تخريب بافت معده شده و احتمال ابتلا به سرطان را افزايش دهد. در ضمن، مصرف نمک زياد سبب ايجاد ترکيباتي به نام نيتروزآمين مي‌شود که در بروز سرطان نقشي اساسي بازي مي‌کنند. کاهش مصرف نمک بهترين راه براي حفظ سلامت است.




5 آلودگي هوا عامل سرطان است؟

نه، اشتباه است. اگرچه برخي از آلاينده‌ها مثل ذرات معلق توليد شده از موتورهاي ديزلي مي‌توانند احتمال ابتلا به سرطان را افزايش دهند ولي دليل اصلي ابتلا به سرطان نيستند. شايد بتوان گفت نوع حرفه و آلاينده‌هاي اتمسفر تنها مسبب بروز کمتر از 2درصد سرطان‌ها در جهان‌اند. سيگار شايد دليل اول باشد و 33 درصد موارد مرگ‌ومير در اثر آن در مردان و 10 درصد در زنان را به خود اختصاص داده است. الکل در درجه دوم قرار دارد و 7 تا 10 درصد سرطان‌ها به دليل مصرف آن است.




6 ويروس‌ها مي‌توانند عامل ابتلا به سرطان باشند؟

بله، درست است. سرطان دهانه رحم در اثر آلوده شدن به ويروس پاپيلوما ويروس انسان ايجاد مي‌شود و براي پيشگيري از آن، واکسني وجود دارد که از 14 سالگي تا 23 سالگي، تزريق آن پيشنهاد مي‌شود. اين ويروس از طريق رابطه جنسي وارد بدن مي‌شود. ويروس‌هاي هپاتيت b و c هم مي‌توانند عامل ابتلا به سرطان کبد باشند و احتمال رشد تومورها را افزايش ‌دهند. حداقل انجام 30 دقيقه ورزش سبک در طول روز (مثل پياده‌روي) مي‌تواند تا حد زيادي جلوي ابتلا به سرطان را بگيرد.




7 براي پيشگيري از سرطان پوست بهترين کار، استفاده از ضدآفتاب است؟

نه، اشتباه است. حتي spf بالا هم نمي‌تواند جلوي تمامي پرتو‌هاي مضر آفتاب را بگيرد. بهترين کار پوشاندن بدن به کمک لباس‌هاي آستين بلند و گذاشتن کلاه است و در ضمن توصيه مي‌شود بين ساعات 12 تا 16 در معرض نور مستقيم آفتاب قرار نگيريد. محافظت از پوست، به ويژه در دوران کودکي، اهميت بسياري دارد.




8 آفت‌کش‌ها سرطان‌زا هستند؟

بله، درست است. سموم استفاده شده در کشاورزي مي‌توانند عامل ابتلا به سرطان کليه و پانکراس باشند. محققان مي‌گويند اگرچه ميزاني از آفت‌کش‌ها در مواد غذايي (به ويژه ميوه و سبزي‌ها) وجود دارد اما مصرف 5 واحد ميوه در روز مسلما فوايد بيشتري از ضررهاي آن دارد.




9 بتاکاروتن مي‌تواند جلوي ابتلا به سرطان را بگيرد؟

نه، اشتباه است. سال‌ها به نظر مي‌رسيد اين آنتي‌اکسيدان‌ که در ميوه و سبزيجات وجود دارد مي‌تواند جلوي ابتلا به سرطان ريه را بگيرد اما تحقيقات فراوان اين موضوع را به اثبات نرسانده است. در سال 2005 ميلادي، تحقيقي نشان داد مصرف مرتب بتاکاروتن به صورت قرص مي‌تواند احتمال ابتلا به سرطان ريه را در سيگاري‌ها يا کساني که سيگار را ترک کرده‌اند، افزايش دهد.



10 اضافه وزن احتمال ابتلا به سرطان را بالا مي‌برد؟بله، درست است. نگه داشتن وزن در حد متعادل بهترين راه براي پيشگيري از ابتلا به سرطان است. در واقع، چاقي عاملي براي ابتلا به سرطان دهانه رحم، پستان و آندومتر بعد از يائسگي، پروستات، کليه و کولون است. دليل آن هم بروز التهاب مداوم و اختلال در ترشحات هورموني است.



11 سويا احتمال ابتلا به سرطان پستان را کم مي‌کند؟بله، درست است. تاکنون تحقيقات بسياري نشان داده است که مصرف مرتب غذاهايي با پايه سويا مي‌تواند تا حد زيادي خطر بروز سرطان پستان را کاهش دهد اما زنان مبتلا به سرطان بايد از مصرف اين نوع مواد غذايي خودداري کنند چون اثر عکس خواهند داشت. درواقع سويا يکي از نادر مواد غذايي حاوي گروهي از پلي فنول‌ها به نام ايزوفلاون‌ها است. يکي از ويژگي‌هاي ايزوفلاون‌ها شباهت آنها به استروژن، هورمون جنسي زنانه است. وقتي ميزان اين هورمون خيلي بالا مي‌رود تحريک‌کننده رشد غدد سينه است که احتمال ابتلا به سرطان را افزايش مي‌دهد، اما چون ايزوفلاون‌ها شبيه اين هورمون هستند جلوي فعاليت هورمون در سلول‌هاي سينه را گرفته و احتمال ابتلا را کاهش مي‌دهند.