بي گمان آسيب پذير ترين گروه انساني پس از بلا ياي طبيعي کو دکان هستندکه مي بايد به صورت ويژه به ‏آنها پرداخته شود.
فراموش نکنيم که کودکان زير پنج سال قادر نيستند هويت فردي خود را بيان و يا پس از ‏چند سال ياد آوري نمايند، به راحتي دستور بزرگترها را گوش مي کنند و قادر به محافظت از خودشان ‏نيستند.‏
تحقيقات نشان ميدهد که تمام کودکان در چند هفته اول پس از حادثه دچار مشکلات خواب و ترس از تاريکي ‏و تنهايي و افکار مزاحم هستند و بيشتر آنها افکار تکرار شونده نسبت به حادثه دارند و بيش از 60% کود ‏کان دچار اختلال رفتاري هستند.‏

*کودکان به طور ويژه ممکن است در مواجهه با بلا يا آسيب پذيرتر باشند زيرا:‏
*واکنشهاي کودکان در سنين مختلف در مواجهه با بحران متفاوت است از جمله:‏
الف- کود کان پيش از د بستان ( 5- 1 سال)‏
ب- کودکان د بستاني (11-6 سال)‏
ج- نوجواني ( 18 -12 سال)‏
*راههايي که والدين مي توانند جهت تطابق کودک با بحران ايجاد شده به کار ببرند شامل :‏




کودکان به طور ويژه ممکن است در مواجهه با بلا يا آسيب پذيرتر باشند زيرا:‏

‏1.‏ آنها هيچگونه تجربه اي درباره انواع بحران ندارند
‏2.‏ آنها نگراني و ترس والد ين را ديده و درک مي کنند.‏
‏3.‏ آنها براي درک وضعيت قبلي و افتراق بين وضع موجود و وقايع اتفاق افتاده براي خود و ديگران ‏داراي مهارتهاي کافي نيستند.‏

واکنشهاي کودکان در سنين مختلف در مواجهه با بحران متفاوت است از جمله:‏

الف- کود کان پيش از د بستان ( 5- 1 سال)‏
بچه هاي کوچک به دنيا از منظر چشم بزرگترهاي قابل اعتماد خود نگاه مي کنند. لذا هر گونه تغيير در ‏رفتار و نگرش والدين مي تواند منجر به آشفتگي عاطفي کودک گردد. در اين سن کودکان فاقد مهارتهاي ‏کلامي و مفهومي براي درک مسائل انتزاعي همچون مقابله با استرسهاي ناگهاني هستند و براي کسب ‏آرامش به والدين خود پناه ميبرند.
تحقيقات نشان داده که واکنشهاي اين گروه سني بيشتر متکي بر چگونگي ‏رفتار و مقابله خانواده با حادثه دارد.
واکنشهاي اين گروه از کودکان به صورت : مکيد ن شست- وابستگي ‏به والدين – ترس از تاريکي – ترس از تنهايي – دردشکم- تيک- اضطراب- تحريک پذيري و اختلال در ‏صحبت کردن بروز مي نمايد.‏
‏ ‏
ب- کودکان د بستاني (11-6 سال)‏
اين گروه سني قابليت شناختي رشد يافته اي جهت درک خطرات دارند و بيشتر قادر به درک وقايع مي باشند.
‏کودکان در اين سن طيف کاملي از هيجانهاي انساني را تجربه و درک مي کنند اما ممکن است لغات يا کلماتي ‏را براي اظهار تجارب خود نداشته باشند .
کودکان در اين سن نياز شديدي به درک آنچه اتفاق افتاده است و ‏اقدامات لازم جهت مقابله با آن در آينده دارند.‏
واکنشهاي اين گروه از کودکان به صورت : افت تحصيلي – رفتار پرخاشگري در خانه و مدرسه – ‏رفتارهاي بدون تفکر – سردرد – بي اشتهايي- مشکلات خواب و کابوس شبانه- بروز رفتارهاي کودکانه و ‏اجتناب از رفتن به مدرسه بروز نمايد.‏

ج- نوجواني ( 18 -12 سال)‏
اين گروه سني نياز شديدي به احساس کفايت و شايستگي در د نياي اطراف خود بويژه در خانواده و در بين ‏دوستان خود دارند .
استرس فاجعه براي آنها بيشتر به صورت علائم روان تني ظاهر ميشود.
حتي ممکن ‏است نوجوانان براي مقابله با استرس و ناراحتي خود به مواد مخد ر پناه ببرند و مشکلاتي در مدرسه و ‏يااجتماع ايجاد نمايند.
واکنشهاي اين گروه به صورت : افت تحصيلي – طغيان و سرکشي در خانه يا مدرسه ‏کاهش رفتارهاي مسئولانه – کاهش سطح انرژي و رفتارهاي بزهکارانه بروز مينمايد . ‏

راههايي که والدين مي توانند جهت تطابق کودک با بحران ايجاد شده به کار ببرند شامل :‏

‏1.‏ به کودک درباره آنچه اتفاق افتاده اطلاعات واقعي بدهيد.‏

‏2.‏ در مورد اينکه چگونه تيمهاي پزشکي و گروه امداد و نجات در مواقع بحران به او و خانواده اش ‏کمک خواهند کرد توضيح دهيد.‏

‏3.‏ با نگاه کردن بر روي نقشه در مورد نوع حادثه و محل وقوع آن به کودک توضيح دهيد

‏4. کودکان را از جزئيات حادثه دور نگهداريم اين کار را از طرق زير مي توان انجام داد:‏
‏ الف : مدت زماني که ممکن است کودک حادثه را از تلويزيون تماشا کند محدود کنيم‏
‏ ب : مدت زماني که خانواده درباره بحران صحبت مي کنند محدود شود
‏ ج : برنامه معمولي اعضاء خانواده از جمله زمان خواب و رفتن به مدرسه در اثر حادثه نبايد تغيير کند بلکه بايد طي يک برنامه ريزي عادي ادامه داشته باشد.‏

‏5. وقتي کودک درباره ترس و نگراني خود صحبت مي کند به او گوش دهيد

‏6. نگراني کودک را بشناسيد و از او براي حل مشکلاتش حمايت کنيد

‏7. احساس کودک را بشناسيد و به او اجازه دهيد تا آن را براحتي بيان کند ‏

‏ 8. به کودک اجازه دهيد تا مشکل خود را به هر روشي که به نظر خودش بهتر است حل نمايد از جمله ‏خوابيدن با چراغ روشن و يا به همراه يک اسباب بازي‏

‏ 9. درباره اخبار و وقايع پيشداوري نکنيد

‏ 10. از جداييهاي غير ضروري اجتناب کنيد

‏ 11. در کنار بستر کودک تا زمان به خواب رفتن او حضور داشته باشيد

‏ 12. انتظارات خود را از کودک بطور موقت در خانه و مدرسه تعد يل نماييد ‏

‏ 13. کودک را با فعاليتهاي روزمره خانه مشغول کنيد

‏ 14. به کودک در مورد بلاياي طبيعي و علت آنها توضيح دهيد

‏ 15. به کودک توجه و ملاحظه بيشتري نشان دهيد

‏ 16. کودک را براي صحبت کردن درباره فاجعه با همسالان خود تشويق کنيد

‏ 17. کودک را به انجام فعاليتهاي جسماني مثل ورزش و کار تشويق کنيد ‏

‏ 18. کودک را جهت شروع فعاليتهاي اجتماعي – تفريحي و رقابت تشويق کنيد‏

‏ 19. بعضي از اعمال را بصورت خانوادگي انجام دهيد بطور مثال يک نماز دسته جمعي بخوانيد و يا با ‏ هم يک نامه بنويسيد و در آن نگراني هاي خود را بيان کنيد.‏