روش لاماز سال‌ها است که در سرتاسر دنیا به عنوان یکی از بهترین کمک‌ها به زنان باردار، برای تطبیق با دوران بارداری و زایمان و همچنین دوران پس از زایمان شناخته شده است. این روش شامل گروهی از تمرینات تنفسی خاص بوده که به زنان کمک می‌کند تا بتوانند به خوبی با دردهای زایمان همراهی و سازش داشته باشند.
لاماز بر این اصل استوار است که آگاهی و آموزش باعث غلبه بر ترس می‌شود، بنابراین طبیعت و شرایط واقعی دردهای زایمان را به زوجین می‌آموزد. آنها می‌آموزند که تکنیک‌های سبک‌سازی بدن چه بوده و در هنگام دردهای زایمان چگونه باید عمل کنند. تکنیک‌های شل‌سازی بدن تنها روشی هستند که با استفاده از آنها می‌توان دردها و انقباضات عضلانی را بی‌اثر ساخت.
اصل دوم لاماز، منحرف کردن فکر مادر از دردهای زایمان است. زمانی که فرد روی یک چیز خاص تمرکز کند همانند نحوه تنفس یا نگاه بر یک نقطه، انتقال سیگنال‌های درد از محل ایجاد درد مسدود می‌شود. لاماز یک تکنیک عملی است و تحت نظارت یک مدرس، یاد گرفته می‌شود. کلاس‌های آن معمولاً از ابتدای ماه هشتم بارداری آغاز می‌شود و یادگیری آن نیاز به تمرین و توجه دارد.
● تکنیک‌های تنفسی:
تنفس‌های مخصوص لاماز دارای ۳ ریتم و حالت است:
۱) تنفس آرام
۲) تنفس متغیر
۳) تنفس با الگوی خاص
▪ تنفس آهسته و آرام طی مرحله اول دردهای زایمانی
انقباضات و دردهای زایمانی اغلب همانند یک موج توصیف می‌شوند زیرا آنها به آرامی شروع می‌شوند، شدت می‌یابند، به اوج می‌رسند و سپس فروکش می‌کنند. قبل از شروع تنفس آهسته و آرام باید روی یک نقطه خاص مانند یک عکس، منظره‌ای زیبا و یا تصویر یک کودک تمرکز کنید و برای شروع، یک دم و بازدم عمیقی انجام داده و طی دقایق انقباض رحمی به آرامی و با عمق بیشتر نفس بکشید و نفس را از راه بینی وارد بدن ساخته و از راه دهان خارج سازید. ماساژ ملایم شکم و کمر توسط همراهان بسیار موثر است. تنفس باید آرام باشد بنابراین بین دو بار تنفس یک فاصله زمانی بدهید تا بتوانید زودتر به وضعیت شل و سبک‌سازی بدن برسید. با این ریتم تنفس، در هر دقیقه ۶ تا ۹ بار دم و بازدم خواهید داشت.
▪ تنفس با ریتم متغیر، جهت فاز فعال زایمان:
به دنبال پیشرفت زایمان، انقباضات طولانی‌تر و نزدیک‌تر (کوتاه‌تر از نظر فاصله زمانی) می‌شوند. تنفس مورد نظر در طول این نوع انقباضات یک تنفس متغیر بوده که در اصل یک تنفس سطحی و تند شونده است. با شروع انقباض یک نفس عمیق کشیده و آن را بیرون بدهید. با افزایش انقباض و درد، دم و بازدم از راه دهان انجام شود و وقتی که انقباض به اوج خود رسید دهان را باز کنید، سر را به عقب خم کرده و زبان را در زیر دندان‌های فک فوقانی قرار دهید و در همین حالت به سرعت و به‌طور سطحی نفس بکشید. با کاهش میزان انقباض، دوباره تنفس عمیق سینه‌ای را انجام دهید.
▪ تنفس خاص:
طی مرحله زایمانی، دهانه رحم به‌طور کامل باز شده و بچه برای خروج از رحم آماده است. شدت انقباضات بیشتر شده و فواصل آن بسیار کوتاه‌تر است. نوع تنفس در این مرحله سریع، سطحی و سبک است و باید طی انقباض، نفس را با فشار از راه دهان بیرون بدهید. در آخرین مرحله زایمان باید تنها طی انقباضات تلاش کنید و زور بزنید و بعد از پایان انقباض استراحت کنید.
▪ تکنیک‌های شل‌سازی عصبی – عضلانی بدن:
کلیه این تمرینات باید روزانه دو نوبت انجام شود. بهتر است نوبت دوم عصرها باشد و همراه همسر خود این تکنیک‌ها را انجام دهید. در یک وضعیت راحت بخوابید و گودی‌های بدن را توسط یک بالش پر کنید.
برای نوبت اول، اندام‌های مختلف بدن، کف پا، ساق پا، ران، باسن، دست‌ها، بازوها، شانه‌ها و صورت را به صورت بخش‌بخش، منقبض و منبسط کنید.
در نوبت دوم، عضلات یک عضو منقبض و بقیه اعضا شل نگاه داشته شوند مثلاً بازوی چپ را منقبض و در همین حالت، بازوی راست و هر دوپا را شل نگه دارید.
بهتر است بدانید اگر در طول دردهای زایمانی هیچ مشکلی برای شما ایجاد نشود، لاماز می‌تواند به شما کمک کند تا بتوانید با تجربه درد کمتر، یک زایمان طبیعی داشته باشید و اگر هم زایمان آنچنان که شما امیدوار بودید پیشرفتی نکرد باز هم لاماز کمک‌تان کرده است که با کلیه مشکلات موجود در زمان زایمان و نحوه مقابله با آنان از قبل آشنا شوید.


الهه متولی
مریم صابونی
کارشناسان مامایی


روزنامه تهران امروز