به گفته دكتر محمد فرهادي، رئيس انجمن علمي خواب ايران، خواب حالت فعالي از زندگي انسان است كه اين حالت نيز بايد به سلامت طي شود و به همين دليل، در سال‌هاي اخير موضوع خواب مورد توجه قرار گرفته و اطلاعات بسياري درباره آن به دست آمده است.

با شكل‌گيري مراكز اختلالات خواب در اواسط دهه 80 ميلادي، فيزيولوژي انسان در خواب مورد بررسي قرار گرفت و بسياري از اختلالات خواب شناخته شد. براساس تقسيم‌بندي بين‌المللي انجام شده در سال 2005، هشت گروه مختلف از بيماري‌ها و اختلالات خواب شناخته شده‌اند. همچنين در اين مطالعات محققان دريافته‌اند كه 160 بيماري با خواب مرتبط هستند.

طب خواب نيز يك طب بين‌رشته‌اي است كه تخصص‌هاي مختلفي مانند گوش و حلق و بيني، فك و صورت، بيماري‌هاي ريه، داخلي، گوارش، قلب و عروق، بيماري‌هاي اعصاب، روانپزشكي و حتي دندانپزشكي را شامل مي‌شود. علت بين رشته‌اي بودن طب خواب اين است كه چنين بيماري‌هايي گروه‌هاي سني مختلفي را تهديد مي‌كند و فرد از بدو تولد تا كهنسالي مي‌تواند مشكل خواب داشته باشد.

علم خواب، علم جديدي است كه قدمت آن در دنيا حدود 20 سال است. در كشور ما نيز از 15 سال پيش اين رشته پزشكي مورد توجه قرار گرفته است كه در نتيجه آن آزمايشگاه‌هاي تشخيصي و درماني خواب از 5 سال پيش در كشور راه‌اندازي شده است.

همچنين انجمن علمي پزشكي خواب ايران نيز فعاليت خود را از 3 سال پيش با مشاركت تخصص‌هاي مختلف آغاز كرده است. يكي از مهم‌ترين نكاتي كه در رعايت بهداشت خواب بايد مورد توجه قرار گيرد، هماهنگي با ساعت زيستي بدن است، زيرا چرخه‌هاي خواب و بيداري هر فرد توسط ساعت زيستي بدن او تنظيم مي‌شود.بسياري از فرآيندهاي بدن مانند ترشح هورمون‌ها با يك دوره فيزيولوژيكي 24 ساعته تنظيم مي‌شوند كه شرط لازم براي داشتن خواب خوب شبانه هماهنگي با اين ساعت زيستي است.

بهداشت خواب شامل ايجاد تغييرات كوچكي در شيوه زندگي افراد است كه مي‌تواند اثرات بسيار چشمگيري در بهبود خواب داشته باشد.

به گفته فرهادي، بيش از 23 درصد حوادث شغلي و ترافيكي ناشي از اختلالات خواب است. همچنين بيش از 50 درصد مقاومت به داروها نيز ريشه در اين گروه از اختلالات و بيماري‌ها دارد. اگرچه اختلالات خواب نقش مهمي در ابتلا به بسياري از بيماري‌هاي خطرناك دارد، اما نوعي بيماري است كه قابل درمان، كنترل و پيشگيري است.

متاسفانه از ميزان شيوع و بروز اختلالات خواب در كشور آمار دقيقي وجود ندارد. اما در كشور امريكا بر اساس بررسي‌هاي انجام شده، 70 ميليون نفر از اختلالات خواب و بخصوص بي‌خوابي رنج مي‌برند.

بسياري از پزشكان و متخصصان نيز بر اين باورند كه گروهي از بيماران ديابتي مقاوم به درمان دچار نوعي اختلال خواب هستند كه اين بيماري سبب ايجاد مقاومت دارويي در آنها شده است.

با توجه به آنچه گفته شد، مي‌توان نتيجه گرفت اگرچه اختلالات خواب اغلب در مقايسه با ديگر بيماري‌ها كمتر مورد توجه قرار گرفته و درباره درمان آن تصميم مناسبي اتخاذ مي‌شود، اما بايد اين گروه از بيماري‌ها در مراحل اوليه تحت درمان قرار گيرند تا مانع از بروز مشكلات و بيماري‌هاي ديگري كه مرتبط با اختلالات خواب هستند، بشويم.