ترجمه: زهرا عباسپور تميجانى

• مواد روانگردان چگونه رانندگى شما را با اشكال مواجه مى كنند؟
زمانى كه شما رانندگى مى كنيد، دست ها، چشمان و پاهاى شما وسيله نقليه را كنترل مى كنند و مغز شما دستان، چشم ها و پاهاى شما را تحت فرمان دارد.



براى رانندگى امن و بى خطر بايد هوشيار، آگاه و توانا در اتخاذ تصميمات فورى در پاسخ به محيطى باشيد كه دائماً در حال تغيير است.
مواد روانگردان كاركرد طبيعى مغز و بدن را مختل نموده و حتى توانايى باتجربه ترين و ماهرترين رانندگان را تحت تاثير قرار مى دهند. در حالى كه دارو هاى مختلف به اشكال متفاوتى رانندگى شما را تحت تاثير قرار مى دهند، هر دارويى كه شما را كند كرده، به شتاب واداشته و يا بينايى شما را تغيير دهد، مى تواند توانايى شما را در رانندگى مختل نمايد كه اين امر عواقب فاجعه بارى در پى دارد.

• الكل و ساير دارو هاى كند كننده
الكل هوشيارى را كند نموده و تطابق حركتى را كاهش مى دهد. كسانى كه پس از مصرف الكل رانندگى مى كنند نمى توانند با سرعت لازم واكنش نشان دهند. بينايى آنها تحت تاثير قرار گرفته، مى توانند دچار تارى ديد و يا دوبينى شوند. الكل درك عمق را تغيير مى دهد و تخمين دورى يا نزديكى ساير وسايل نقليه، عابران و اشيا را دشوار مى سازد. از آنجايى كه الكل قدرت قضاوت را تحت تاثير قرار مى دهد، فردى كه پس از نوشيدن رانندگى مى كند ممكن است به شكل اغراق آميزى احساس اعتماد به نفس نموده و نداند كه توانايى وى در رانندگى مختل شده است. رانندگى آنها اغلب بدون احتياط و بى پروا است، مارپيچ مى روند، سبقت مى گيرند و از جاده منحرف مى شوند و اغلب تصادف به بار مى آورند.
الكل دارويى كند كننده است يعنى مغز و بدن شما را كند مى كند. ساير دارو هاى كندساز مانند برخى از دارو هاى تجويز شده تسكين دهنده به همان طريقى كه الكل عمل مى كند توانايى فرد را در رانندگى بدون خطر تحت تاثير قرار مى دهند. هر دارويى كه سبب خواب آلودگى مى شود مانند داروى سرفه، سرماخوردگى يا آلرژى نيز مى تواند توانايى فرد را در رانندگى مختل كند.
تلفيق الكل با يك داروى كندساز ديگر آثار شديد تر و خطرناك ترى از مصرف يك دارو به تنهايى دارد.
در زمان مصرف دارو هاى تجويز شده به وسيله پزشك يا دارو هايى كه بدون نسخه به فروش مى رسند، عاقلانه است كه قبل از رانندگى كردن با پزشك يا دارو سازتان مشورت كنيد.



• دارو هاى محرك
دارو هاى محرك نظير كافئين، آمفتامين ها و كوكائين مى توانند هوشيارى را افزايش دهند، اما اين بدان معنا نيست كه اين دارو ها مهارت هاى رانندگى را بالا مى برند. راننده خسته اى كه قهوه مى نوشد تا بيدار بماند و بتواند رانندگى كند بايد بداند كه اثر تحريك كننده قهوه به زودى از بين مى رود و تنها دارو براى رفع خستگى كنار كشيدن از جاده و خوابيدن است. به نظر نمى رسد كه آمفتامين ها در دوز هاى تجويز شده به وسيله پزشك بتوانند مهارت هاى رانندگى فرد را تحت تاثير قرار دهند، اما مطمئناً با بالابردن اعتماد به نفس فرد به شكلى اغراق آميز مى توانند خطر را در زمان رانندگى بالا ببرند.
دوز هاى بالاتر آمفتامين ها منجر به بروز خصوصيات تهاجمى و خصمانه مى شوند.
مصرف كنندگان كوكائين نيز مى توانند دچار اعتماد به نفس بى جا در زمان رانندگى شوند. اما مصرف كوكائين بر بينايى تاثير كرده و تارى ديد، برق زدن و توهمات بينايى را سبب مى شود. مصرف كنندگان كوكائين همچنين ممكن است صدا هايى را بشنوند كه وجود خارجى ندارند مانند صداى زنگ و يا بوهايى را استشمام كنند كه وجود ندارد مانند بوى دود يا گاز. اين ها همه مى توانند رانندگى فرد را دچار اشكال كنند.


• كانابيس (حشيش) و ساير دارو هاى توهم زا
كانابيس درك عمق و زمان توجه و تمركز را مختل و زمان واكنش را طولانى مى سازد و قدرت عضلانى و ميزان پايدارى دست را كاهش مى دهد. همه اينها مى توانند يك رانندگى امن و بى خطر را دچار اشكال نمايند.اثرات دارو هاى توهم زا مانند LSD، اكستازى، مسكالين و پسيلوكالين، ادراك و خلق را تخريب مى كنند. رانندگى در زمانى كه تحت تاثير هر كدام از اين دارو ها هستيد، به شدت خطرناك است.

CAMH, Toronto University