يكي از ارزان‌ترين و مطمئن‌ترين راه‌هاي سفر، استفاده از خودرو شخصي است. با توجه به ارزان بودن بنزين در كشور ما هزينه سفر با خودرو نسبت به هواپيما حدود 80 درصد كمتر است. اما گاهي غفلت از يك بازبيني ساده روغن موتور، مي‌تواند اين ارزاني را برباد دهد و كلي دردسر به وجود آورد.
روغن موتور ناكافي در خودرو، سر وصداي موتور را در مي‌آورد، باعث مي‌شود موتور داغ شود، گيرپاژ كند و...كه در صورت آسيب شديد به موتور و نياز به باز كردن و پايين آوردن آن، ممكن است هزينه سفر با خودرو حتي تا چند برابر بيشتر از هزينه بليط هواپيما شود.
مهم‌تر از همه اينكه يك خودروي گيرپاژ كرده مي تواند لذت و خاطره خوش تماشاي مناظر بين راه را به خستگي و كسالت در انتظار رسيدن امداد خودرو تبديل كند. بنابراين شايد بد نباشد اطلاعاتي درباره مايعي كه براي خودرو مثل خون در رگ‌هاي ماست، به دست آوريم.

روغن موتور چه مي‌كند؟
هرگاه دو قطعه روي هم قرار گيرند اصطكاك ايجاد مي‌شود. اگر اين قطعات متحرك باشند اصطكاك موجب سايش سطح تماس و فرسودگي آنها مي شود. همچنين بخشي از انرژي مكانيكي را به انرژي گرمايي تبديل مي‌كند. (اين گرما را در زمستان وقتي دست‌هاي خود را تند تند به هم مي‌ماليد حس كرده‌ايد.) اين گرم شدن در خودرو، برخلاف گرم شدن دست‌هاي ما در سرماي زمستان چندان هم مطلوب نيست.
در موتور خودرو شاتون درون پيستون با سرعت زياد حركت مي‌كند. همچنين ياتاقان‌ها متحرك و ميل لنگ نيز در حركتند. اصطكاك بين اين قطعات در حال حركت مي‌تواند موجب سايش شديد و فرسودگي و گرم شدن زياد آنها (حتي تا دماي ذوب) و گيركردن قطعات در يكديگر (يا همان گيرپاژ) شود و سر و صداي زيادي را هم توليد كند. براي جلوگيري از رخ دادن همه اين آثار نامطلوب و ناخوشايند، بايد از يك ليزكننده مناسب در خودرو استفاده كرد. اينجاست كه نقش روغن موتور مشخص مي‌شود.
روغن موتور همواره ميانجي درگيري و سر و صداي بين قطعات است و از تماس مستقيم آنها با يگديگر جلوگيري مي‌كند. به طور خلاصه مي‌توان گفت مهم ترين نقش‌هاي روغن موتور عبارتند از:
)1 كاهش نيروي اصطكاك و فرسودگي قطعات
)2 جلوگيري از اتلاف قدرت موتور به وسيله كار نيروي مقاوم اصطكاك
)3 جلوگيري از زنگ زدگي قطعات و پاك كردن دوده و رسوبات از روي قطعات
)4 جذب حرارت قطعات به عنوان يك ماده خنك‌كننده و انتقال حرارت به هوا از طريق كارتر
)5 خنثي كردن ضربات روي شاتون ياتاقان وپيستون و كاهش صداي حاصل از احتراق به عنوان يك ضربه گير
بنابراين روغن موتور هم از اتلاف نيرو در كوتاه مدت و هم در دراز مدت جلوگيري مي‌كند. ضمن آنكه سروصداي اضافه موتور را نيز مي‌گيرد.

روغن استاندارد
روغن موتور هم درست مثل بقيه محصولاتي كه در بازار وجود دارد، در انواع مختلفي توليد مي شود. براي آنكه بتوانيم روغن موتور مناسب براي خودروي خود را انتخاب كنيم، بايستي به اطلاعاتي كه بر روي قوطي آن درج شده، دقت كنيم. روغن موتور بايد علاوه بر خاصيت روانكاري از تركيب شييميايي ثابتي در دماهاي بالا برخوردار باشد و تجزيه نشود. همچنين غلظت (ويسكوزيته) و چسبندگي آن مناسب باشد.
روغن موتور اغلب با استاندارد SAE و يك عدد- كه نشانگر ميزان غلظت آن است- و يك علامت فصلي (مثلا علامت w براي روغن مناسب زمستان) شناخته مي‌شود.
در هر فصل، بايد از روغن موتور مخصوص همان فصل استفاده كنيم تا بتوانيم حداكثر كارآيي را از خودروي خود بگيريم. البته امروزه روغن چهار فصل هم كه در بازه دمايي بيشتري كارآيي دارد، در بازار موجود است.

و اماچند نكته ايمني:
)1 حداقل بعداز از هر 150 كيلومتر رانندگي بايد سطح روغن كارتر را با پارك كردن خودرو در يك سطح صاف، بازبيني كرد. سطح روغن بايد بين دو سطح حداقل و حداكثر مجاز قرار گيرد.
)2 روغن مناسب موتور بايد رنگ زرد كهربايي و چسبندگي مناسب داشته باشد. در بازبيني روغن چسبندگي آن را با دو انگشت دست امتحان كنيد.
)3 روغن را بيشتر از سطح حداكثر اضافه نكنيد. اين كار موجب نشت روغن از كاسه نمد و روغن‌سوزي موتور خواهد شد.
)4 اگر دود خروجي از اگزوز خودروي شما مايل به آبي است، احتمال روغن‌سوزي وجود دارد.
البته توجه داشته باشيد در مورد ماشين‌هاي صفر هميشه (حدود هزار كيلومتر اول) مختصري روغن‌سوزي طبيعي است.


جام جم