حمیدرضا طغیانی خوراسگانی کارشناس تغذیه

با آن كـه هر روزه به شـمار افــراد چـاق و داراي اضـافه وزن افزوده مي گردد، در كنار آن نيز بر تعـداد و تـنوع محصـولات ويژه لاغري افزوده ميشود. اما واقعيت آن است كه اكثريـتايـن گــونه فرآورده ها مطلقا سبب كاهش وزن نـگرديـده و صرفا به مـنـظور درآمـد زايـي در بـازار هـاي جـهاني عرضه مي شوند. خريد و مصرف آنـها تنها جز هدر دادن پول و به خطر انـداخـتـن سـلامـتـي شمـا سـودي بـرايــتان نخواهدداشــت. به خاطر داشته باشيد كه تـنـها راه رسـيـدن بــه
تناسب اندام نخست پيروي از يك رژيم غذايي كـم كـالريو دوم برنامه تمرينات ورزشي منظم مي باشد.

اكـنون به مكانيزم عمل اينگونه محصولات اشاره ميكنيم :
ابتدا محصولاتي كه كاملا بي تاثير ( اگـر تـاثـيـر نـيـز داشـتـه بـاشـنـــد بسيار اندك است) هستند اما متاسفانه بسياري افراد به سراغشان ميروند اشاره ميكنيم انها عبارتند از :
1- چسبهاي لاغري
2- كمربندهاي لاغري
3- سركوبگرهاي اشتهاي مغناطيسي
4- ژل و كرمهاي لاغري.

قرصهاي لاغري از لحاظ عملكرد به 4 گروه تقسيم ميگردند :
1- محركها و گرمازاها (hermogenic=stimulants)
محركها و گرمازاها در واقع با افزايش متابوليسم بدن سبب مي گـردد بـدن شـمـا كالري بيـشتري بـسوزانـد.در ايـن قـرصـها از تركيباتي همچون Phedra ،caffeine ،salicin Gaurana ،kola Nut ،synedrine ،yerba Mate ،leptoprine استفـاده مـيگردد.

(ephedra (ma Hung كه يكي از اجزاء اصلي در بسياري از قرصهاي لاغري ميباشد در گذشته براي تسكـين سـرفـه، آسـم و آنـفـلونـزا از آن استفاده مي شد. اين گياه داراي Ephedrine ميباشد و سبب افزايش ضربان قلب و يا ضربان قلب نامنظم، افزايش فشار خون، بي خوابي، تنگي نفس و تشنج مي گردد. آلكـالـوئـيـد ديگر مواد مذكور نيز چنين عوارضي دارند. بيشتر اينگونه مواد تنها آب بدن را كم ميكنند نه چربي را. چاي سبز نيز در اين گروه قرار دارد. (حاوي كافئين ميباشد)

2- چربي سوزها (lipotropic)
اين گونه مواد سبب مي گردند تا بدن از ذخاير چربي بـدن بيشتر اسـتفاده كند. شـامـل تركيباتي همچون Chromium ،carnitine ،hca ميباشند. ايـن گـونه مواد نيز عوارض بخصوص خو را داشته و استفاده بيش از حد آنها به كليه ها آسيب ميرساند.

3- سركوبگرهاي اشتها (appetite Suppressants)
Chromium Picolinate ،pyruvic سركوبگرهاي اشتها كه بر هيپاتالاموس مغز كه تنظيم كننده احساس گرسنگي ميباشد تاثير كرده و باعث ميگردد شما احساس سير بودن كنيد. در اين قرصها از موادي همچون Sibutramine ،diethylpropion وphentermine استفاده ميگردد. برخي از اين گونه قرصها مورد تاييد پزشكان ميباشد مانند Sibutramine كه در قرصي بنام تجاري Meridia در بازار موجود ميباشد.

4- بلوكه كننده هاي چربي (fat Blockers)
ايـن گونه قرصها از عمل آنزيم ليپاز جلوگيري بعمل مي آورند. آنزيم ليپاز وظـيـفه تـجـزيـه چربيها را هنگامي كه به روده باريك مي رسند به عــهده دارد. بنابراين با اين عمل جذب چربي كاهش مي يابد. بسيار ميتواند مفيد باشند اگر با تجويز پزشك صورت گيرد. يكي از محصولات مورد تاييد قرص Xenical نام دارد كه داراي ماده موثر Orlistat است.

بنابراين تنها دو محصول Meridia و Xenical قابل اطـمينان مي باشند. قرص زنيكال در ايـران نـيـز مـوجـود اسـت. الـبـته ايـن محـصـولات نــيز بايد در كنار رژيم غذايي مناسب و تمرينات ورزشي منظم مورد استفاده قرار گيرند تا تاثيرشان نمايان گردد.