ريشه ها و ميوه هاي خيانت همسر در گفت‌وگو با دکتر ساحل همتي گرکاني روان‌پزشک
آقايان بيشتر خيانت مي‌کنند

گاهي در زندگي زناشويي اتفاق‌هاي پيش‌بيني‌ نشده‌اي مي‌افتد و نفر سومي از راه مي‌رسد که تحمل وضعيت و ادامه زندگي را براي يکي از طرفين دشوار مي‌کند. بيشتر مواقع، همسري که مورد بي‌وفايي يا خيانت قرار گرفته به شدت سرخورده مي‌شود و حتي با تصميمي عجولانه ممکن است ميدان را براي فرد سوم خالي کند...

در اين‌باره با دکتر ساحل همتي گرکاني، روان‌پزشک و استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توان‌بخشي گفت‌وگو کرده‌ايم.


سلامت: خانم دکتر! اگر بخواهيم خيانت را تعريف کنيم چه بايد بگوييم؟

براي تعريف خيانت بايد ريشه‌هاي خيانت را جست‌وجو کرد. خيانت ابعاد مختلفي دارد و تک‌بعدي نيست. مهم‌ترين بعد مساله روان‌شناختي است. در اين مواقع شخصيت فرد، علت خيانت، نگرش و احساس او نسبت به اين امر و فرهنگ خانوادگي‌اش بررسي مي‌شود. البته در اين بررسي هر دو طرف بايد مورد توجه قرار گيرند.

سلامت: خيانت بيشتر در چه قشري از مردم جامعه ديده مي‌شود؟

خيانت در برخي از شخصيت‌هاي خاص بيشتر اتفاق مي‌افتد. اصولا اين افراد از نظر شخصيتي متزلزل هستند و اعتماد به نفس کمتري دارند. هر چه شخصيت متزلزل‌تر باشد، خيانت نيز متعددتر خواهد شد. در ازدواج‌هايي که بر اساس احساسات و بدون آگاهي سرگرفته‌اند نيز پايه‌هاي زندگي زناشويي کاملا سست و لرزان مي‌شود و اگر دو طرف دچار اختلال شخصيتي نيز باشند، اين مشکل شديدتر خواهد شد. گاهي عوامل محيطي در بروز خيانت موثرند. افرادي که در يک محيط نامناسب قرار مي‌گيرند و تعريف درستي از زندگي و لذت ندارند به راحتي به خود اجازه خيانت مي‌دهند. در جامعه ميزان خيانت مردان نسبت به زنان بسيار بيشتر است زيرا مردان معمولا اين عمل را قبيح نمي‌دانند و آن را رايج و طبيعي تلقي مي‌کنند.

مردها مي‌توانند بدون برقراري ارتباط عاطفي به اوج لذت جنسي برسند اما خانم‌ها حتما بايد ارتباط عاطفي داشته باشند تا لذت را تجربه كنند. به همين دليل اگر رابطه خانمي با همسرش خوب نباشد، نمي‌تواند رابطه زناشويي مطلوبي داشته باشد. در شرايط ايده‌آل شايد فقط 30 تا 40 درصد زنان مي‌توانند لذت جنسي را تجربه کنند.

سلامت: چه رفتارهايي در همسر نشان‌دهنده خيانت است؟

نمي‌توانيم از رفتارهاي مشخصي نام ببريم چون آدم‌ها، نيازها و روابط و خواسته‌هايشان با هم تفاوت دارند. نبودن درک متقابل و بي‌علاقگي يكي از طرفين به زندگي، نشان‌ مي‌دهد زندگي براي او بي‌اهميت است. حال بايد ديد فقط در زندگي زناشويي دچار مشکل شده يا در محيط کاري و در روابط با ديگران هم همين‌طور است.

سلامت: فرض کنيم خيانت يکي از طرفين ثابت شد، همان‌طور که مي‌دانيد همسري که مورد بي‌مهري قرار گرفته به شدت عصباني و خشمگين مي‌شود و حتي ممکن است خانه را ترک کند. به نظر شما اين کار درست است؟

اين مساله به توانايي و خواسته آدم‌ها از زندگي مشترک بستگي دارد. بايد ببينيم توقع طرفين از زندگي چيست و چه توانايي‌هايي دارند. گاهي توقع از زندگي مشترک فقط رضايت و محبت نيست. گاهي هم زن امکان ترک خانه و زندگي را ندارد و نمي‌تواند زندگي را به تنهايي اداره کند و با وجود شکست عاطفي، بايد مشکلات را شناسايي و حل کرد. کمک گرفتن از يک مشاور خانواده بسيار مهم است تا به اين وسيله بتوان اوضاع را به بهترين نحو مديريت کرد.

سلامت: گاهي مردان باوجود دوست داشتن همسرشان، علاقه دارند با زن ديگري نيز ارتباط جديدي را تجربه کنند. اين مساله به معناي تنوع‌طلبي آنهاست و كارشان را توجيه مي‌کند؟

خيانت به مسائل روان‌شناختي برمي‌گردد. در برخي از افراد خيانت يک مشکل رواني است و تعدادي از مردان براي اثبات مردانگي خود دست به اين کار مي‌زنند. برخي ديگر هم قادر به کنترل هيجان‌هاي خود نيستند يعني نمي‌توانند تکانه‌ها را کنترل کنند.

سلامت: تکانه؟

تکانه به هيجان‌هايي گفته مي‌شود که از روي عقل و تفکر نيستند و فرد بعد از پيروي از آنها احساس پشيماني و ندامت مي‌کند ولي اين کار را انجام مي‌دهد. خيلي از آقايان يا خانم‌ها بعد از ارتکاب گناه ابراز پشيماني مي‌کنند.

سلامت: کنترل همسر با جست‌وجوي وسايل شخصي و لباس و تعقيب او مي‌تواند مانع خيانت شود؟

کنترل، ناشي از بدبيني است که در مواقع شديد به بيماري تبديل مي‌شود. افراد بدبين به حرکات و گفتار همسر خود مشکوک هستند و هر حرکت او را تفسير مي‌کنند. کنترل‌هاي شديد به هذيان تبديل مي‌شوند. بدبيني‌ها‌ انواع مختلفي دارند. بعضي از همسران فقط به شريک زندگي خود مشکوک هستند و با ديگران مشکلي ندارند. بدبيني به روابط بين همسران صدمه مي‌زند و گاهي باعث از هم پاشيدگي زندگي مي‌شود. گاهي حتي در صورت ادامه زندگي مشترک، به افسردگي يکي از طرفين يا خودکشي نيز مي‌انجامد.

سلامت: اگر فرد خاطي احساس پشيماني کرد، بايد به راحتي او را بخشيد؟

همه انسان‌ها مي‌توانند تغيير کنند و به اشتباه خود پي ببرند. وقتي کسي دچار اشتباه مي‌شود، خوب است که به او فرصت عذرخواهي بدهيم. اگر دلايل منطقي بود، آن را بپذيريم ولي اگر غيرمنطقي بود نبايد اعتماد کرد. بايد بدانيم خيانت در چه بستري انجام گرفته، اگر بيماري است -يعني با هيجان‌ها و پرکاري جنسي همراه‌ است- به کنترل نياز دارد حتي در برخي مواقع دارو تجويز مي‌شود ولي توصيه من اين است كه از اقدام?هاي خودسرانه و عجولانه پرهيز و حتما با يک متخصص يا مشاور خانواده مشورت شود.