دوران‌ سربازی‌اش‌ را در یكی‌ از شهرهای‌ جنوبی‌ كشور می‌گذراند. یك‌ هفته‌ مرخصی‌ گرفته‌ بود تا به‌ خانه‌ برگردد. می‌دانست‌ مادر منتظر اوست‌.روز قبل‌ از رفتن‌ به‌ مرخصی‌ قصد كرد تا هدیه‌یی‌ مناسب‌ برای‌ مادرش‌ به‌ ارمغان‌ برد.به‌ او گفتند: صنایع‌ دستی‌ این‌ شهر بی‌نظیر است‌.با قیمتی‌ ارزان‌، بهترین‌ كار را می‌توانی‌ تهیه‌ كنی‌.آدرس‌ كارگاه‌ یكی‌ از هنرمندان‌ آن‌ شهر را به‌ سرباز نشان‌ دادند و او در غروب‌ یكی‌ از روزهای‌ بهاری‌ به‌ سمت‌ كارگاه‌ رفت‌.كارگاه‌ بسته‌ بود، نمی‌توانست‌ تا صبح‌ صبركند، باید از مرخصی‌اش‌ نهایت‌ استفاده‌ را می‌برد و راهی‌ خانه‌ می‌شد.پرس‌وجو كرد، گفتند در سبزرنگ‌ كنار كارگاه‌ منزل‌ آن‌ هنرمند است‌.اسمش‌ زهرا خانوم‌ است‌« محلی‌ها به‌ او خاله‌ زهرا می‌گن‌!» به‌ سمت‌ در سبز رنگ‌ رفت‌ و زنگ‌ را به‌ صدا درآورد.زنی‌ مسن‌، در را گشود.سرباز گفت‌:می‌گویند شما قالیچه‌های‌ كوچك‌ زیبایی‌ می‌بافید.من‌ یكی‌ از آن‌ قالیچه‌ها را می‌خرم‌.می‌خواهم‌ فردا به‌ مرخصی‌ بروم‌ و مادرم‌ را خوشحال‌ كنم‌.زن‌ مرد را به‌ خانه‌ دعوت‌ كرد، انواع‌ كارها را به‌ سرباز نشان‌ داد سرباز هیچ‌ كدام‌ را نپسندید. در این‌ هنگام‌ قالیچه‌یی‌ كه‌ هنوز كامل‌ نشده‌ بود توجه‌ او را جلب‌ كرد، رنگ‌هایی‌ خاص‌ و دلنشین‌ در قالیچه‌ به‌كاربرده‌ شده‌ بود. سرباز خواستار قالیچه‌ شد،خاله‌ زهرا گفت‌ كه‌ این‌ قالیچه‌ توسط‌ شاگردش‌ بافته‌ شده‌، كه‌ باید با او صحبت‌ كند.سرباز نشست‌ تا شاگرد بیاید، در این‌ هنگام‌ دختری‌ ۱۷ یا ۱۸ ساله‌ وارد اتاق‌ شد سرباز محو زیبایی‌ او شد،گویی‌ اصلا قالیچه‌ را از یاد برده‌ بود. دختر وقتی‌ خواسته‌ سرباز را شنید به‌ او قول‌ داد تا هفته‌ آینده‌ قالیچه‌ را تمام‌ كند و به‌ او بفروشد.سرباز به‌ پادگان‌ رفت‌ و مرخصی‌اش‌ را لغو كرد تا هفته‌ بعد با قالیچه‌یی‌ كه‌ به‌ اتمام‌ رسیده‌ به‌ خانه‌ بازگردد.سرباز هر روز غروب‌ به‌ كارگاه‌ خاله‌ زهرا سرمی‌زد تا به‌ بهانه‌ قالیچه‌ دختر را ببیند.او عاشق‌ شده‌ بود.هفته‌ به‌ پایان‌ رسید و قالیچه‌ تكمیل‌ شد.سرباز آن‌ روز تمام‌ فكرش‌ را منتظر یك‌ خواسته‌ كرده‌ بود.او قصد ازدواج‌ داشت‌ و فكر می‌كرد دختر مورد نظرش‌ را یافته‌ است‌. در این‌ مدت‌ كوتاه‌ دخترك‌ هنرمند هم‌ از سرباز خوشش‌ آمده‌ بود و سرباز این‌ نكته‌ را دریافته‌ بود. در آخرین‌ روز هفته‌ سرباز بعد از خرید قالیچه‌، دختر را به‌ بیرون‌ كارگاه‌ دعوت‌ كرد تا از او خواستگاری‌ كند.در بیرون‌ كارگاه‌ و در خیابان‌های‌ شهر شروع‌ به‌ قدم‌ زدن‌ كردند.پسر در فكر چگونه‌ ادا كردن‌ مقصود خود بود كه‌ تغییر حالت‌ ناگهانی‌ دختر را فهمید.دختر ترسیده‌ بود و بسرعت‌ از سرباز فاصله‌ گرفت‌ و دور شد.سرباز به‌ مرخصی‌ رفت‌ و با گذشت‌ یك‌ هفته‌ به‌ كارگاه‌ بازگشت‌، این‌ بار كارگاه‌ سیاه‌پوش‌ شده‌ بود.دختر مرده‌ بود.یعنی‌ برادرش‌ او را كشته‌ بود.گفته‌ بود با پسری‌ رابطه‌ داشته‌ و او از كشتن‌ خواهر خود پشیمان‌ نیست‌.خاله‌ زهرا گفت‌: برادر، خواهر خود را در خیابان‌ با پسری‌ جوان‌ در حال‌ حرف‌ زدن‌ دیده‌ بود، برای‌ همین‌ او را كشت‌.هرازگاهی‌ در خبرها و یا شنیده‌ها، شاهد قتل‌های‌ ناموسی‌ هستیم‌.تاكنون‌ زنان‌ و دختران‌ بسیاری‌ در شهرهای‌ كوچك‌ و بزرگ‌ ایران‌ توسط‌ خویشاوندان‌ نزدیك‌ خود به‌ قتل‌ رسیده‌اند.برطبق‌ آخرین‌ بررسی‌های‌ انجام‌ شده‌، ۲۰ درصد قتل‌ها در كشور ناموسی‌ هستند.سال‌های‌ متمادی‌ است‌ كه‌ پدیده‌ دختركشی‌، خواهركشی‌ و یا همسركشی‌ به‌ بهانه‌ رابطه‌ با غیر در ایران‌ وجود دارد.براساس‌ نتایج‌ به‌ دست‌ آمده‌، قتل‌های‌ ناموسی‌ در سراسر كشور وجود دارد، اما شدت‌ آن‌ در جوامع‌ روستایی‌ و عشایری‌ در مقایسه‌ با جوامع‌ شهری‌ بیشتر است‌.نتایج‌ پژوهش‌ دكتر شهلا معظمی‌ عضو هیات‌ علمی‌ موسسه‌ مطالعات‌ جرم‌شناسی‌ دانشگاه‌ تهران‌ نشان‌ می‌دهد از عمده‌ترین‌ حالات‌ قتلهای‌ ناموسی‌، هنگامی‌ است‌ كه‌ دختری‌ با جوان‌ دیگری‌ رابطه‌ نامشروع‌ برقرار می‌كند و این‌ رابطه‌ فاش‌ می‌شود. بنابراین‌ نوعی‌ سرشكستگی‌ برای‌ اعضای‌ خانواده‌ ایجاد می‌شود، در این‌ موارد پدر یا برادر دختر اقدام‌ به‌ قتل‌ او می‌كنند، زیرا می‌دانند یا شاكی‌ وجود ندارد یا شاكی‌ به‌ سهولت‌ رضایت‌ می‌دهد، بنابراین‌ مشكلی‌ از جهت‌ مجازات‌ نخواهند داشت‌.
مردانی‌ كه‌ از قانون‌ واهمه‌یی‌ ندارند
هم‌اكنون‌ بسیاری‌ از مردانی‌ كه‌ اقدام‌ به‌ قتل‌ همسران‌ یا دختران‌ خود كرده‌اند، از قانون‌ واهمه‌یی‌ ندارند. آنان‌ با استفاده‌ از ماده‌ ۶۳۰ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ از مجازات‌ می‌گریزند. اگرچه‌ ماده‌ ۶۳۰ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌، مردان‌ را تنها در صورت‌ مواجهه‌ با خیانت‌ همسر مجاز به‌ قتل‌ وی‌ می‌داند، اما نتایج‌ تحقیق‌ در مورد همسركشی‌ در ۱۵ استان‌ كشور نشان‌ می‌دهد در بسیاری‌ از موارد مردان‌ بدون‌ حصول‌ اطمینان‌ از خیانت‌ همسر و در صورت‌ شكست‌ زناشویی‌، نافرمانی‌، عدم‌ تمكین‌ جنسی‌ و حتی‌ سهل‌انگاری‌ در وظایف‌ زناشویی‌ ممكن‌ است‌ به‌ عمد یا سهوا همسر خود را به‌ قتل‌ برسانند و با تمسك‌ این‌ ماده‌ قانونی‌ و توسل‌ به‌ عامل‌ تحریك‌ ، خود را تبرئه‌ كنند. همچنین‌ طبق‌ ماده‌ ۲۹۲ مجازات‌ اسلامی‌ در صورتی‌ كه‌ پدری‌ فرزند خود را به‌ قتل‌ برساند مستوجب‌ دیه‌ است‌ نه‌ قصاص‌. بسیار شاهد بوده‌ایم‌ كه‌ پدران‌ زیادی‌ به‌ بهانه‌ ارتباط‌ نامشروع‌ یا عصبانیت‌های‌ بی‌مورد فرزندان‌ خود را از بین‌ برده‌اند و مجازاتی‌ به‌ آنان‌ تعلق‌ نگرفته‌ است‌. در بدترین‌ حالت‌، پدرانی‌ مشاهده‌ شدند كه‌ فرزندان‌ كوچك‌ خود را به‌ واسطه‌ عدم‌ توانایی‌ مالی‌، یا عدم‌ تعادل‌ روانی‌ كشتند و براحتی‌ هم‌اكنون‌ در جامعه‌ به‌ زندگی‌ خود ادامه‌ می‌دهند.
لزوم‌ اصلاح‌ قوانین‌
هم‌اكنون‌ اصلاح‌ یا تغییر دو ماده‌ ذكر شده‌ ضروری‌ به‌ نظر می‌رسد. از این‌ رو نمایندگان‌ مجلس‌ قصد دارند طرحی‌ برای‌ جلوگیری‌ از قتل‌ زنان‌ به‌ بهانه‌های‌ ناموسی‌ ارایه‌ دهند. نفیسه‌ فیاض‌بخش‌ عضو كمیسیون‌ قضایی‌ مجلس‌ با اشاره‌ به‌ اینكه‌ طرح‌ مذكور در حال‌ بررسی‌ است‌، می‌گوید: با توجه‌ به‌ اینكه‌ در بسیاری‌ از موارد مردان‌ با استفاده‌ از ضعف‌ جسمانی‌ زنان‌، مادران‌، دختران‌ یا خواهرانشان‌ را به‌ قتل‌ می‌رسانند و در جلسه‌ دادگاه‌ عنوان‌ می‌كنند كه‌ قتل‌ بخاطر قضیه‌ ناموسی‌ بوده‌ و آنان‌ به‌ فحشای‌ نزدیكان‌ خود پی‌ برده‌ بودند، مركز پژوهش‌های‌ مجلس‌ طرحی‌ را بررسی‌ می‌كند تا از این‌ پس‌ مردان‌ برای‌ انجام‌ چنین‌ قتل‌های‌ سرخودی‌ بهانه‌ نداشته‌ باشند.او با تاكید بر اینكه‌ ماده‌ ۶۳۰ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ باید اصلاح‌ گردد، می‌افزاید: در برخی‌ موارد نیز حق‌ زنان‌ بخاطر تخلفاتی‌ كه‌ انجام‌ می‌دهند، با دستور مردان‌ مرگ‌ نیست‌، اما برخی‌ مسائل‌ قبیله‌یی‌ و غیرتی‌ باعث‌ كشته‌ شدن‌ آنان‌ به‌ دست‌ مردان‌ می‌شود و متاسفانه‌ در اینگونه‌ موارد مردان‌ با پرداخت‌ دیه‌ از انجام‌ مجازات‌ رها می‌شوند كه‌ با اصلاح‌ ماده‌ ۶۳۰ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ مرتكبین‌ چنین‌ قتل‌هایی‌ باید مجازات‌ شوند. هم‌اكنون‌ نیز نمایندگان‌ مجلس‌ معتقدند بسیاری‌ از این‌ قتل‌ها ممكن‌ است‌ به‌ بهانه‌های‌ دیگری‌ از جمله‌ مسائل‌ مالی‌ پنهان‌ صورت‌ بگیرد كه‌ پس‌ از قتل‌ هرگز مشخا نمی‌شود. اكنون‌ می‌توان‌ امیدوار بود كه‌ با توجه‌ به‌ اجماع‌ جمعی‌ كارشناسان‌، حقوقدانان‌ و نمایندگان‌ مجلس‌، این‌ دو ماده‌ هرچه‌ سریعتر اصلاح‌ گردد. گرچه‌ در مورد تغییر یا اصلاح‌ ماده‌ ۲۹۲ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ هنوز نمایندگان‌ مجلس‌ موضعی‌ نگرفته‌اند اما با بررسی‌هایی‌ كه‌ آنان‌ انجام‌ خواهند داد، بطور حتم‌ به‌ ضرورت‌ تغییر ماده‌ ۲۹۲ قانون‌ مجازات‌ اسلامی‌ نیز تاكید خواهند داشت‌.

وحید شریفی‌








روزنامه اعتماد