در هر آشپزخانه تعداد زیادی دستمال و دستگیره وجود دارد؛ دستمال‏هایی در اندازه‏های مختلف برای کارهای مختلف. وجود دستمال در آشپزخانه یکی از ضروریات است اما درمورد دستمال و دستگیره‏های آشپزخانه هم باید به نکات بهداشتی توجه داشت.

برای پاک کردن سطح کابینت‏ها و میز آشپزخانه، خشک کردن ظروف بعد از شستن، خشک کردن میوه‏ها، برداشتن ظروف داغ از روی اجاق گاز و فر، نگهداشتن سبزی‏ها در یخچال از دستمال استفاده می‏شود. بعضی از خانم‏های خانه‏دار با یک دستمال همه کارها را انجام می‏دهند در حالی که این کار موجب انتقال آلودگی می‏شود. بهتر است چند دستمال به رنگ‏های مختلف تهیه کنید و برای هر کار از دستمال جداگانه استفاده کنید. از دستمال‏های آشپزخانه برای پاک کردن و تمیز کردن سطوح استفاده می‏شود اما متاسفانه در پایان کار خود دستمال‏ها شسته نمی‏شوند و بعضی وقت‏ها همانطور مرطوب و به شکل مچاله شده در گوشه‏ای قرار داده می‏شوند، در حالی که کارشناسان بهداشت توصیه می‏کنند بعد از اتمام کار، دستمال هم باید به دقت با آب و مواد شوینده شسته و خشک شود و در جایی که جریان هوا وجود دارد قرار داده شود تا کاملا خشک شده و رطوبت آن از بین برود.

● دستمال‌های آشپزخانه و خطر حساسیت پوستی

دکتر بهروز باریک‏بین، متخصص پوست و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این‌باره توصیه می‏کند: «پس از اینکه ظروف و سطوح را تمیز کردید دستمال‏ها را با آب و مایع شوینده خوب بشویید و بچلانید و در محلی قرار دهید تا کاملا خشک شود. خیس ماندن دستمال محلی برای سوار شدن میکروب‏ها و قارچ‏هاست و می‏تواند موجب انتقال آلودگی و عوامل بیماری‏زا شود. حتی بهتر است دستمال‏ها را قبل از هر بار استفاده بشویید و برای نگهداری نیز آنها را در جایی قرار دهید که هوا جریان داشته باشد.»

دکتر باریک‏بین درباره دستمال‏های آشپزخانه می‏گوید: «با توجه به اینکه دستمال‏های آشپزخانه خیس می‏شوند و رطوبت را در خود نگه می‏دارند و خیلی مواقع هم به مواد شوینده آغشته می‏شوند، استفاده مرتب از آنها در افرادی که زمینه خشکی پوست و اگزما دارند به دلیل حساسیت به مواد شوینده و خشک شدن و مرطوب شدن مکرر دست، می‏تواند ایجاد مشکل کند.» گاهی وقت‏ها هنگام آشپزی و خرد کردن سبزی و پاک کردن مرغ و ماهی ‏دست با چاقو می‏برد. در این صورت بهتر است از تماس دست با دستمال‏های مرطوب که اغلب حاوی آلودگی هم هستند پرهیز کنید. توصیه دکتر باریک‏بین در اینطور مواقع این است که اگر بریدگی حاد است تا ۴۸ ساعت از تماس با رطوبت و خیس شدن محل بریدگی خودداری شود تا از ایجاد عفونت در محل بریدگی پیشگیری شود.

● دستمال و ظروف داغ

یکی از کاربردهای دستمال و دستگیره‏ها در آشپزخانه استفاده از آنها برای برداشتن ظروف داغ از روی اجاق گاز و فر است. بی‏احتیاطی و برداشتن ظروف داغ بدون استفاده از دستکش و دستگیره ممکن است موجب سوختگی و آسیب‏دیدگی پوست شود. دکتر باریک‏بین در این‌باره می‏گوبد: «اگر دست‏تان با ظروف داغ تماس پیدا کرد و دچار سوختگی شد، بهترین کار این است که محل سوختگی را زیر شیر آب سرد گرفته و آن را خنک کنید. بسته به شدت سوختگی اگر پوست تاول زده بود به پزشک مراجعه کنید و از محلول‏های کمپرس‏کننده که موجب خشکی تاول می‏شود استفاده کنید. از کندن و پاره کردن تاول پرهیز کنید چون خود تاول پانسمانی برای زخم و سوختگی است و حتی اگر تاول بترکد پوست تاول پوشش مناسبی برای زخم است و نباید کنده شود.

توصیه می‏شود کندن تاول تنها به صلاحدید پزشک انجام شود.» این متخصص پوست در ادامه می‏گوید: «اگر سوختگی خفیف بود و تنها موجب قرمزی پوست شد، بعد از خنک کردن سطح سوخته و گرفتن آن زیر آب سرد استفاده از پمادهای زینک اکسید و سیلورسولفاریازیس خیلی مفید است. در مواردی که پوست قرمز است پماد زینک اکسید از قسمت آسیب دیده در برابر نور محافظت می‏کند. پماد سیلورسولفاریازیس نیز در مواردی که پوست تاول زده و تاول کنده شده است به ترمیم زخم کمک کرده و از ایجاد عفونت جلوگیری می‏کند.»

● نکته ایمنی

آشپزخانه از نظر حریق و آتش‏سوزی یک نقطه پرخطر است. وجود اجاق گاز و شعله‏های باز در کنار مواد آتش‏گیر آشپزخانه را از نظر زمینه ایجاد حریق و آتش‏سوزی به محلی پرخطر تبدیل کرده است. دستمال و دستگیره‏های آشپزخانه هم که قابل اشتعال هستند و در صورت تماس با شعله سریع آتش می‏گیرد می‏توانند یکی از علل ایجاد حریق باشند.

گاهی وقت‏ها قرار دادن و رها کردن دستمال‏های آشپزی در کنار شعله اجاق گاز موجب ایجاد حریق می‏شود؛ به ویژه اگر در لحظه شعله‏ور شدن دستمال و دستگیره کسی در آشپزخانه نباشد و حریق را در مراحل اولیه کنترل نکند ممکن است در مدت کوتاهی یک آتش‏سوزی بزرگ ایجاد شود. برای پیشگیری از این مشکل توصیه می‏شود دستمال‏ها، دستگیره‏ها، حوله‏ها، دستمال‏های یکبار مصرف و وسایل آتش‏گیر را در نزدیکی شعله اجاق گاز قرار ندهید و آنها را در جای مخصوصی که با اجاق گاز فاصله مناسبی دارد قرار دهید.



روزنامه سلامت