جام جم آنلاين: بهره‌گيري از شيوه كار خالكوبي براي پياده كردن نوعي فناوري نوين در ميان محققان پيشروي تحقيقات سلامت محور باعث شده تا به زودي شاهد باب شدن مراجعه به سالن‌هاي تتو اين بار با هدف ارتقاء و بهبود سلامت افراد باشيم.

صحبت از عبارتي است كه اكنون و به همت محققان از آن با عنوان نسخه‌‌پيچي خالكوبي ياد مي‌شود. شيوه سلامت محور نويني كه بر اساس آن و با فن تتوي پزشكي مي‌توان به زودي رويكرد جديدي را براي كنترل و پايش بهتر و دقيق‌تر علايم حياتي بيماران و حتي افراد سالم ازجمله آگاهي از سطوح حياتي قند خون و نظارت بر عملكرد دستگاه‌هاي تنظيم‌كننده ضربان قلب ميان پزشك و بيمار شاهد بود.

در اين شيوه نوين از يك خالكوبي حسگر گلوكز استفاده مي‌شود كه تغيير سطوح قند خون فرد را با تغيير رنگي كه در وسيله همراه كاربر ظاهر مي‌شود اعلام مي‌كند.

در همين رابطه دانشمنداني از شركت مايكروسافت و آزمايشگاه دراپر مشغول توسعه كلاسي از تتوهاي پزشكي هستند كه مي‌تواند جلوي بروز اختلال و بي‌نظمي‌هاي سيستماتيك در تجهيزات حياتي نظير ضربان سازهاي قلبي را گرفته و همچنين در كاهش موثر و جدي تعداد مراجعات يا سوزنكوبي تست‌هاي پايشگر ميزان قند خون نقش مهمي ايفا كند.

بر اساس گزارش دانشمنداني كه شرح پژوهش آنها طي مقاله‌اي در مجلد اخير ژورنال تخصصي شيمي تجزيه منتشر شده، متد نوين خالكوبي پزشكي را همچنين مي‌توان گزينه مناسب و سازگاري براي پايشگري هر تعداد از ملكول‌هاي حائز اهميت از نظر پزشكي محسوب كرد. محققان در توصيف فناوري خالكوبي پايشگر قند خون ارائه شده از تعقيب روند موجود در ارائه برچسب‌هاي انگشتي گلوكز سنج بهره جسته‌اند.

در واقع تتوي پزشكي را نمي‌توان يك خالكوبي واقعي به شمار آورد چون كه متد معمول خالكوبي مستلزم سوراخ كردن و الصاق مكرر پوست بدن فرد با ابزار سوزني سخت است تا از راه نفوذ و انتشار رنگ‌هاي تيره در بافت لكه‌اي دائمي را ايجاد كند. اما در مقابل، نمونه مدل تتوي پزشكي تنها از يك بار فرايند وارد كردن از راه سوزن توخالي براي ايجاد لكه نارنجي مايل به زرد در چند لايه نخست پوست آن هم براي مدت زمان يك هفته استفاده مي‌كند.

اين رنگينه نارنجي زردفام حاوي نانو حسگرهاي ظريفي در قالب گوي‌هايي كوچك با عرضي در حدود 100 نانومتر است. با كشيده شدن گلوكز به قلب حسگرها، رنگ يك ملكول رنگدانه بسيار خرد تغيير مي‌يابد. بر اساس همين مكانيسم ساده با افزايش يافتن ميزان قند خون، رنگ خالكوبي روشن‌تر و با افت ميزان گلوكز تيره‌تر خواهد شد. محققان معتقدند براي چشم انسان فرآيند تغيير رنگ تقريبا نامحسوس و غيرقابل ملاحظه است، اما براي يك دوربين دستي مخصوص چنين اختلافي برجسته و فاحش خواهد بود.

گروه محققان توانستند سطوح قند خون در موش‌ها را در حالي كه دوربين مربوطه را حركت مي‌دادند با موفقيت رديابي و ثبت كنند. محققان براي تضمين صحت قرائت‌هاي خود از اندازه‌گيري همزمان گلوكز موجود در خون موش‌ها نيز استفاده كردند. نتايج به دست آمده از مطابقت سطوح گلوكزي خون با سطوح گلوكزي پوست حكايت داشت كه با استفاده از تكنيك تتوي پيشنهادي صورت گرفته بود. نكته مهمي كه در اين ميان توجه دانشمندان را به خود معطوف ساخته اين است كه هر چند رهگيري و رديابي افزايش يا كاهش سطوح قند خون از طريق پوست در نوع خود پيشرفت و دستاورد با ارزشي محسوب مي‌شود، اما بدون قرائت جزييات استفاده از آن در مورد بيماري ديابت و ديابتي‌ها با محدوديت مواجه مي‌شود. با اين اوصاف كارشناسان حوزه پزشكي و سلامت كار مهم اين گروه در توسعه نانو حسگرهايي كه مي‌توانند سنجش‌هاي دقيقي از سطوح قند خون در بدن را ارائه كنند شايسته تقدير و توجه مي‌دانند و به انتظار آزمايش آن در سال آينده نشسته‌اند.

محققان معتقدند ظرف چند سال متد نوين خالكوبي پايشگر قند خون مي‌تواند به بازار سلامت راه يافته و بيماران را از سردرگمي، سفرهاي بي‌مورد و ناگزير به مراكز درماني و همچنين بلاتكليفي و ترديد در مورد درمان نجات دهد. چشم‌انداز آينده نگرانه توسعه‌دهندگان اين متد درماني بر اين باور استوار است كه بيماران مبادرت به تهيه وسيله كوچك قلم مانندي از داروخانه‌هاي محل زندگي خود كرده و به صورت خويش‌فرما اين خالكوبي را هفته‌اي يكبار براي خود انجام دهند. اما بيماران براي قرائت اين تتوي نشانگر به علامت‌خواني در اندازه گوشي تلفن همراه، يا احتمالا تنها خود گوشي تلفن نياز خواهند داشت. به اين ترتيب كل فعاليتي كه بيماران ديابتي لازم است انجام دهند برداشتن گوشي تلفن‌شان و گرفتن عكسي از وضعيت خالكوبي است.

در همين رابطه، نوآوري و مزاياي اين تكنيك سلامت محور توجه محققان مركز تحقيقات ديابت دانشگاه پنسيلوانيا را برانگيخته و آنها نيز معتقدند فناوري حاضر بسيار ابتكاري و نوآورانه و در اصل بسيار اميدبخش است. آنها معتقدند هنوز و پيش از آن كه بيماران ديابتي تحت تزريق تتوهاي نانو حسگري قرار داده شوند به آزمايشات انساني نياز خواهيم داشت اما نهايتا اين تكنيك مي‌تواند براي ساير بيماري‌ها مورد استفاده واقع شود. در واقع اين متد ممكن است باعث تشويق و دلگرمي بيماران، بويژه ديابتي‌هاي نوع 2 براي كنترل بهتر و بيشتر ميزان گلوكزشان ــ و البته با درد و نگراني كمتر ــ شود، چرا كه اين دسته از بيماران غالبا سطوح قند خونشان را آن طور كه بايد كنترل و مراقبت نمي‌كنند.

البته ارائه اين متد پزشكي توسط تيم محققان حاضر و چشم‌انداز نويدبخش آن در حالي است كه آنها تنها گروهي به شمار نمي‌روند كه به دنبال استعمال تكنيك خالكوبي براي مقاصد پزشكي هستند. مركز تحقيقات مايكرسافت نيز در حال توسعه اين شيوه براي مصارف پزشكي است. در همين رابطه، مايكروسافت رويكرد حفاظت بيماران با ادوات كاشتني زيست‌پزشكي را در دستور كار خود دارد.

محققان اين مركز پژوهشي كه اخيرا تحقيقاتي در زمينه نحوه تاثير تتوها بر متوقف ساختن اختلال‌زايي نرم‌افزاري كاركرد ضربان سازهاي قلبي ارائه كرده‌اند خاطر نشان مي‌كنند روند كاري صورت گرفته تاكنون نشان داده برخي ادوات و تجهيزات پزشكي ايمپلنتي كه از پروتكل‌هاي بي‌سيم استفاده مي‌كنند در مقابل حملات آسيب‌پذير هستند.

به عنوان نمونه، بر خلاف خالكوبي نارنجي ــ زرد جديد، نوع ديگري از تتوي پزشكي مطرح شده كه براي ديد انسان قابل رؤيت نيست و تنها نور ماوراي بنفش قادر به رديابي آن است. چنين كلاسي از تتو حاوي همان چيزي است كه از آن تحت عنوان كليد دسترسي ياد مي‌شود؛ كه در اصل نوعي رمز عبور براي دسترسي به تنظيمات دستگاه زيست‌پزشكي مربوطه به شمار مي‌رود و بدون اين كليد واژه كسي قادر به هك كردن آن وسيله نخواهد بود.

به بيان ديگر، در تنظيمات باليني طبيعي، يك بيمار مي‌تواند به سهولت كليد مربوطه را با پزشك خود در ميان بگذارد؛ اما در موقعيت‌هاي اورژانسي با وجود يك بيمار فاقد هوشياري يا غش كرده كه قادر به فاش ساختن كليد دسترسي مراقبان به دستگاه حيات‌بخش خود نيست، يك خالكوبي نامرئي مي‌تواند اطلاعات ارزشمندي براي پزشكان و پرستاران فراهم كند. چنين تتويي ممكن است نامرئي باشد ولي جاي زخم نيست.

اين در حالي است كه ادوات ايمپلنتي زيست پزشكي تقريبا در بيشتر موارد جاي زخم و اثري بر بدن فرد برجاي مي‌گذارند. از اين رو در موقعيتي اورژانسي با درآوردن لباس بيمار اثر مربوطه در معرض ديد قرار مي‌گيرد و به پرسنل اورژانس از وجود دستگاهي كه مي‌تواند در داخل بدن بيمار تعبيه شده باشد خبر مي‌دهد. در اين حالت نور ماوراي بنفش كليد واژه عددي نوع آلفاي منتخب بيمار را برملا مي‌سازد.

با اين اوصاف، با متد مريي يا نامرئي، بدن بيماران به اين زودي‌ها صاحب نقش خالكوبي حيات‌بخش نخواهد شد و قبل از آن كه تتوهاي پزشكي براي مصارف انساني تاييد و تصويب شوند به زمان كافي و چه بسا زمان بيشتر براي توسعه زيرساخت‌هاي مناسب براي مصارف باليني نياز خواهد بود. اما به باور محققان نبايد اين واقعيت اميدبخش را ناديده گرفت كه اگر تتوهاي پزشكي موفقيت‌آميز هستند، پس مي‌توانند راه‌هاي جديدي را براي حفاظت و درمان بيماران پيش روي ما بگشايند.

سايت Discovery
مترجم : مهريار ميرنيا