دکتر شهریار نظری [ متخصص پوست و مو ]

سابقه انجام خالکوبی و تاتو در بین جوامع بشری از تاریخچه ای بس طولانی برخوردار بوده و به عنوان نشانه و علامتی از وابستگی به قوم خاندان و یا موقعیتی اجتماعی حکایت داشت . در حال حاضر انجام خالکوبی و تاتو طرفداران فراوانی را به خود جلب نموده بطوریکه این امر تبدیل به امری متداول (مد) شده است .

پس از گذشت زمانی چند و به دلایل خاص خود (همچون از مد افتادن ) تعدادی از آنان خواهان محو نمودن تاتو و پاک کردن خالکوبی خود می گردند و برای از بین بردن آن به اقدامات مختلفی همچون انجام عمل جراحی ، سوزانیدن با اسید یا با محلول های شیمیایی تراشیدن و ... دست می زنند که نتایج آن نه تنها باعث از بین رفتن و محو تاتو نکشته ، بلکه اثرات نامطلوب و نازیباتر از خود بر جا می گذارد که ناراحتی و نارضایتی فرد را دو چندان می کند .

با ظهور لیزر در حوزه پزشکی به ویژه در پوست و زیبایی موضوع درمان خالکوبی و محو نمودن کامل تاتو توسط لیزر ، تمام درمان های مرسوم را تحت تاثیر قرار داده و در حال حاضر بیش از دودهه است که نخستین انتخاب برای درمان قاطع و موثر محو تاتو ، لیزر می باشد .

منشاء رنگدانه ها
اصولاً لکه های رنگی بر روی پوست از دو منشاء داخلی و یا خارجی می باشند .

الف : ضایعات رنگدانه ای با منشا داخلی :
این لکه های رنگی همچون کک و مک ، انواع خال ها در صورت و بدن ، ماه گرفتگی ها ، خال های مادر زادی ، لک های صورت بعد از حاملگی (کلو آسما ) و ... در اثر تشدید فعالیت مواد و عناصری در داخل سلول بدن به وجود می آید .

ب : ضایعات رنگدانه ای با منشا خارجی :
این ضایعات رنگدانه ای (پررنگی یا بد رنگی ) در اثر عوامل و عناصر خارج از بدن ، به وجود آمده که عمدتا ً به چهار گروه تقسیم می شوند .

1- در اثر ضربه و تصادف
که با فرورفتن جسمی نافذ در بدن و ورود ماده ای به داخل پوست و ایجاد واکنش های بعدی در سلول ، نتیجتا منجر به ضایعات رنگدانه ای می شوند .

2- تاتوهای طبی
این نوع تاتو و خالکوبی ، عمدتا برای افرادی که به مدت طولانی باید تحت درمان رادیوتراپی قرار بگیرند ، به منظور مشخص نمودن محل تابش اشعه ، نقطه مورد نظر را با رنگدانه یا تاتو مشخص می نمایند .
همچنین برای افرادی که ماستکتومی (برداشتن پستان ) شده اند ، به عنوان یک اقدام زیبایی ، برای آنها نوک و هاله پستان را توسط خالکوبی ترمیم می کنند .

3- تاتوی تزئینی
این نوع خالکوبی از نظر وسعت انجام و تعداد طرفدارانش ، بعد از تاتو قرارگرفته و با انجام نقاشی های هنری در نقاط مختلف بدن این نوع تاتوی دکوراتیو را به وجود می آورند .

4- تاتو
نازک یا کلفت کردن ، تغییر جهت دادن ، زاویه دار نمودن و یا طولانی نمودن ابروها ، پر رنگ کردن لب ها ، ایجاد ریمل و خط دائمی بر روی پلک ها و ... از جمله مواردی است که به آن تاتو می گویند .

عوارض انجام تاتو
1- عفونت :
عفونت های چرکی و ابتلا به ویروس ، در صورت استریل نبودن وسایل تاتو ، می توانند سلامتی فرد کاندید انجام تاتو را مورد مخاطرات جدی و گاها غیر قابل درمان قرار دهند .

2- تشدید کردن بعضی از بیماری ها :
امکان تشدید شدن و ظهور حاد بعضی از بیماریهای پوستی همچون پسوریازیس و یا لیکن پلان نیز بعد از انجام تاتو ، گزارش شده است .

3- ایجاد آلرژی :
ایجاد آلرژی و حساسیت پس از انجام تاتو به علت نوع رنگ به کار گرفته شده نیز از دیگر عوارض تاتو می باشد

4- ایجاد کلوئید :
گاها در مسیر ورود سوزن تاتو ، در پی ایجاد واکنش پوستی ضایعه ای شبیه به سوختگی برجسته ضخیم و بد رنگ در طول تاتو انجام شده بوجود می آید که منظری شبیه به سوختگی (کلوئید ) عمدتا در نزد خانمهایی به وجود می آید که سابقه بد زخمی را از قبل ذکر می کنند .

5- ایجاد سرطان پوست
و در پایان باید از به وجود آمدن عارضه ای مهلک ولی نادر که می تواند در پی انجام تاتو بر روی یک خال ، سرطان پوست ایجاد گردد نیز سخن گفت .

درمان قطعی تاتو فقط توسط لیزر
همانگونه که اشاره شد با ورود لیزر به حوزه پوست و زیبایی درمان قطعی تاتو نیز تحقق یافت بطوریکه در حال حاظر ، در کمتر مرکز درمانی ، پزشکان پوست و جراح زیبایی تمایل به استفاده از روش های یاد شده جهت محو خالکوبی و تاتو داشته و به لحاظ نتایج مطلوب لیزر این شیوه درمانی را به فرد پیشنهاد می نمایند .

چگونگی اثر لیزر
لیزر با هدف قرار دادن سلول ایجاد کننده رنگ در بدن (ملانین ) و بمباران آن توسط پالس های نور ، باعث لیز شدن و پاره شدن رنگدانه و خرد شدن آن می گردد که رنگدانه های مورد نظر نیز توسط سلول های ماکروفاژ که وظیفه پاک سازی بدن از عناصر خارجی را عهده دار هستند ، بلعیده و نابود می گردند . تاتوهایی که رنگ تیره توسط کربن و جوهر سیاه در آن بکارگرفته شده و عمدتا رنگ خالکوبی را سیاه و تیره نشان می دهند از جمله تاتوهایی هستند که به طول موج های ارسالی از طرف لیزر ، پاسخ مطلوب داده و در مقایسه با دیگر رنگ ها در جلسات درمانی کمتری نتایج مطلوبی از خود نشان می دهند .

انواع لیزهایی که برای این اقدام درمانی بکار گرفته می شوند عبارت اند از :
1- لیزر ND:YAG
2- لیزر CO2
3- لیزر (Q-switched) که به خاطر هدف قراردادن دقیق رنگدانه ها نتایج بسیار جالبی را ارائه کرده است .

چه کسانی کاندید درمان تاتو توسط لیزر می باشند
1- سن ایده آل برای فرد مورد نظر ، بهتر است بین 30 تا 50 سال باشد .
2- افراد دارای پوست روشن ، پاسخ بهتری در درمان لیزر نسبت به افراد برنزه و دارای پوست تیره می دهند . افراد برنزه و دارای پوست تیره ، رنگ چشم و موی مشکی (بد زخم ) باید با دفت و وسواس بیشتری توسط پزشک ، لیزر درمانی شوند تا نتایج و عوارض و مخاطراتی برای آنان ایجاد نشوند .
3- فرد کاندید باید زندگی فعال و با نشاطی داشته باشد و دچار بیماری های روحی و روانی همچون افسردگی نباشد .

چه افرادی تاتوی آنان را نباید توسط لیزر درمان کرد
1- اگر فرد تحت درمان با قرص راکوتان باشد
2- کسانی که خود را برنزه کرده باشند .
3- افراد دارای تیپ پوستی پنج و شش (خیلی تیره و سیاه پوست )
4- افراد دارای رنگدانه های مشکوک مانند وجود خال های مشکوک سرطان در بدن
5- افراد دچار بیماری لوپوس اریتماتو
6- افداد دچار بیماری روحی ، روانی ( سایکوز )
7- افرادیکه نسبت به فلزات همچون آهن حساسیت داشته قبل از درمان توسط لیزر باید تست حساسیت از آنان به عمل آید .