خارش‌ زمستاني‌ عبارت‌ است‌ از پوست‌ بسيار خشك‌ كه‌ ترك‌ مي‌خورد؛ شكاف‌ بر مي‌دارد و ملتهب‌ مي‌شود. اين‌ اختلال‌ در زمستان‌ شايع‌ است‌. مسري‌ نيست‌. مي‌تواند در پوست‌ هر جاي‌ بدن‌ ظاهر شود ولي‌ در اندام‌هاي‌ تحتاني‌ شايع‌تر است‌.
علايم‌ شايع‌
ضايعاتي‌ با مشحصات‌ زير:
پلاك‌هايي‌ (لكه‌هايي‌ با برآمدگي‌ صاف‌) گرد به‌ 5-2 سانتيمتر هستند. پلاك‌ها گاهي‌ مثل‌ صفحات‌ صافي‌ روي‌ يكديگر انباشته‌ مي‌شوند. آنها معمولاً لبه‌هاي‌ بسيار واضحي‌ دارند.
پلاك‌ها باعث‌ خارش‌ و سوزش‌ مي‌گردند.
قرمزي‌ در ترك‌ها و شكاف‌هايي‌ كه‌ سطح‌ پلاك‌ را قطع‌ مي‌كنند، بارزتر است‌.
پلاك‌ها معمولاً نم‌ پس‌ نمي‌دهند و پوسته‌ پوسته‌ نمي‌شوند.
علل‌
ناكافي‌ بودن‌ چربي‌ روي‌ سطح‌ پوست‌ كه‌ اجازه‌ مي‌دهد آب‌ از طريق‌ پوست‌ تبخير شود. سلول‌هاي‌ پوست‌ چنان‌ كوچك‌ مي‌شوند كه‌ جزاير سلولي‌ شروع‌ به‌ جداشدن‌ مي‌كنند و باعث‌ ايجاد ترك‌ و شكاف‌ مي‌گردند. چربي‌ پوست‌ با سالخوردگي‌، حمام‌ كردن‌ بيش‌ از حد و ماليدن‌ بيش‌ از حد پوست‌ كاهش‌ مي‌يابد.
عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
محيط‌ داراي‌ رطوبت‌ كم‌ به‌ ويژه‌ در منازلي‌ كه‌ در زمستان‌ با پنكه‌هاي‌ هواي‌ داغ‌ گرم‌ مي‌شوند.
پيشگيري‌
از دست‌ رفتن‌ آب‌ از طريق‌ پوست‌ را كاهش‌ دهيد:
تعداد و طول‌ مدت‌ حمام‌ كردن‌ يا دوش‌ گرفتن‌ را كاهش‌ دهيد؛ از آب‌ سرد استفاده‌ كنيد.
درمصرف‌ صابون‌ صرفه‌ جويي‌ كنيد.
پوست‌ را به‌ جاي‌ ماليدن‌ با نوازش‌ خشك‌ كنيد.
قبل‌ از ملتهب‌ شدن‌ پوست‌ نواحي‌ خشك‌، از نرم‌كننده‌هاي‌ پوست‌ (لاك‌ ـ هايدرين‌، اوسرين‌ و غيره‌) براي‌ پوست‌ خشك‌ استفاده‌ كنيد.
در اتاق‌هاي‌ حاوي‌ هواي‌ بسيار خشك‌ از مرطوب‌كننده‌هاي‌ اولتراسونيك‌ استفاده‌ كنيد. مرطوب‌كننده‌ را هر روز تميز كنيد.
عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً با درمان‌ علاج‌پذير است‌. عود بيماري‌ شايع‌ است‌ مگر اينكه‌ شرايط‌ محيطي‌ كنترل‌ گردد.
عوارض‌ احتمالي‌
عفونت‌ باكتريايي‌ ثانويه‌ در ناحيه‌ مبتلا
درمان‌

اصول‌ كلي‌
معمولاً آزمون‌هاي‌ تشخيصي‌ لازم‌ نيستند.
مهم‌ترين‌ جنبه‌ درمان‌، هيدراتاسيون‌ (مرطوب‌ كردن‌) و نرم‌ كردن‌ پوست‌ است‌.
از نرم‌كننده‌ها استفاده‌ كنيد. هر روز از كرم‌ دست‌، 8-4 بار بر روي‌ دست‌ها و 2 بار در تنه‌ و اندام‌ها استفاده‌ كنيد. درصورت‌ امكان‌ بلافاصله‌ پس‌ از حمام‌ كردن‌ و درحالي‌ كه‌ پوست‌ مرطوب‌ است‌ آن‌ را به‌ كار بريد تا رطوبت‌ اضافي‌ قبل‌ از تبخير شدن‌ به‌ دام‌ افتد.
از مصرف‌ صابون‌هاي‌ پاك‌كننده‌ خودداري‌ كنيد و در دوش‌ گرفتن‌ و حمام‌ كردن‌، از آب‌ داغ‌ استفاده‌ نكنيد. وجود روغن‌ در آب‌ حمام‌ مي‌تواند كمك‌كننده‌ باشد.
مرطوب‌كننده‌ اتاق‌ خواب‌ يا مرطوب‌كننده‌ مركزي‌ منزل‌، كمك‌كننده‌ است‌.
داروها
براي‌ ناراحتي‌ خفيف‌ مي‌توانيد از نرم‌كننده‌هاي‌ پوستي‌ بدون‌ نياز به‌ نسخه‌ مثل‌ روغن‌ معدني‌، كرم‌ سرد، لاك‌ هايدرين‌ يا اوسرين‌ استفاده‌ كنيد.
براي‌ ناراحتي‌ شديد ممكن‌ است‌ كرم‌هاي‌ كورتيزوني‌ موضعي‌ توصيه‌ شوند.
فعاليت‌
محدوديتي‌ وجود ندارد. از مواجهه‌ طولاني‌ مدت‌ با محيط‌ خشك‌ خودداري‌ كنيد.
رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ غذاي‌ خاصي‌ ندارد.
در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد
اگر خود يا عضوي‌ از خانواده‌تان‌ داراي‌ پوست‌ بسيار خشك‌ باشيد و مراقبت‌ از خود، علايم‌ راظرف‌ يك‌ هفته‌ تسكين‌ ندهد.
اگر پوست‌ خشك‌، ملتهب‌ شود.