متخصص پوست و مو و رييس مرکز تحقيقات پوست و سالک
حرف‌هاي ضدخارش

خارش مي‌تواند علل مختلفي داشته باشد. لذا اگر فردي با خارش به پزشک مراجعه کرد، اول بايد معاينه شود و آزمايش کامل براي بررسي عملکرد تيروييد، کبد، کليه و حتي هپاتيت انجام شود چرا که خارش برعکس تصور رايج مردم فقط علامت بيماري‌هاي پوست نيست و بر اساس نوع مشکل داخلي که آن را ايجاد مي‌کند، طبقه‌بندي مي‌شود. مثلا خارش ناشي از بيماري‌هاي خوني، خارش کليوي، خارش صفراوي و غيره. اما از بحث بيماري‌هاي داخلي که بگذريم، بيماري‌هاي پوستي متعددي وجود دارند که خارش جزو شکايات اصلي مبتلايانش است، مثلا اگزماي سرشتي،گال و درماتيت هرپسي فرم...

بيشتر خارش‌ها با گرما شديد مي‌شوند. همچنين استرس، اضطراب و ترس نيز مي‌تواند خارش را تشديد کند. اکثر خارش‌ها، شب هنگام، زماني که فرد از کار و فعاليت روزانه فارغ مي‌شود، تشديد مي‌شوند. کانال گوش خارجي، سوراخ بيني و ناحيه اطراف مقعد و ناحيه تناسلي، نواحي مستعد خارش محسوب مي‌شوند. خارش مي‌تواند ريشه عصبي داشته باشد. برخي خارش‌ها در حيطه بيماري‌هاي پوست و مو بسيار مرتبط با مسايل روحي و رواني هستند. در اين بيماري‌ها فرد تمايل شديدي به خاراندن برخي نواحي در دسترس پوست دارد و از خاراندن اين نواحي لذت مي‌برد و پوست شبيه پسوريازيس مي‌شود. در درمان اين افراد بايد حتما به مسايل روحي توجه شود و درمان موضعي به تنهايي جواب نمي‌دهد. در برخي موارد مثل کهير، علت اصلي خارش ماده هيستامين است. کهير مي‌تواند به دليل مصرف يک دارو يا غذاي خاص يا به دليل برخي عفونت‌ها باشد. البته علل متعدد ديگري هم براي کهير وجود دارند. قدم اول درمان، تشخيص علت خارش است اما برخي اقدامات وجود دارند که مي‌توانند به تخفيف خارش کمک کنند، مثلا خنک نگه داشتن محيط و پرهيز از حمام داغ و لباس پشمي. خشکي پوست هم يکي از علل مهم خارش است. لذا چرب و مرطوب نگاه داشتن پوست براي تخفيف خارش اهميت بسياري دارد. در افراد مسن، خشکي يک علت مهم و شايع است. برخي داروهاي موضعي نيز مي‌توانند موجب کاهش خارش‌هاي موضعي شوند، مانند بي‌حس کننده‌هاي موضعي (مثل کرم‌ ليدوکائين، ژل نيزوکانين) و برخي آنتي‌هيستامين‌هاي موضعي (مثل کرم داکسپين) کورتون موضعي هم در برخي موارد که علت خارش، التهاب است (مثل اگزماها) مي‌تواند مفيد باشد. بايد توجه داشت که تمام داروهاي موضعي گاهي مي‌توانند خود موجب ايجاد آلرژي و حساسيت و تشديد خارش گردند بنابراين مصرف اين داروها بايد زير نظر پزشک و ترجيحا با تجويز متخصص پوست باشد تا از مشکلات احتمالي جلوگيري کند. از نظر داروهاي خوراکي هم، آنتي‌هيستامين‌ها از شايع‌ترين داروهاي تخفيف خارش‌اند اما بسياري از اين داروها خواب‌آور هستند، لذا افراد به خصوص کساني که رانندگي مي‌کنند يا افراد مسن بايد بسيار مراقب باشند. در نهايت از نور درماني نيز مي‌توان در برخي خارش‌ها استفاده کرد.