حاملگي خارج از رحم موجب نازايي نمي‌شود و با درمان بموقع ، مادر مي‌تواند بارداري طبيعي داشته باشد
بارداري خارج از رحم ، قابل درمان با تشخيص بهنگام

جام جم آنلاين: حاملگي خارج از رحم اصطلاحي است كه حتما آن را شنيده‌ايد. اين مشكل بايد بسرعت تشخيص داده شود تا عوارض ناشي از آن كاهش يابد. اين وضعيت گاه مي‌تواند تا جايي پيش رود كه باعث مرگ مادر نيز شود اما نگران نشويد. به جاي نگراني و دلهره علائم اين مشكل را شناخته و مراجعه به پزشك متخصص را ناديده نگيريد.

دكتر الهه ثناگو ، جراح و متخصص زنان و زايمان در اين‌باره به جام‌جم مي‌گويد: شايع‌ترين محلي كه حاملگي خارج از رحم رخ مي‌دهد ، لوله‌هاي رحمي است. البته احتمال دارد حاملگي در قسمت‌هاي ديگر بدن مانند درون تخمدان، در دهانه رحم يا حتي درون حفره شكمي نيز رخ دهد.

افراد مستعد حاملگي خارج رحمي

اين پزشك متخصص به مواردي كه احتمال بروز چنين مشكلي را افزايش مي‌دهد، اشاره كرده و مي‌افزايد: هر عاملي كه منجر به چسبندگي‌هاي شكمي و لگني يا درگيري التهابي داخل لوله‌هاي رحمي شود، مي‌تواند احتمال حاملگي خارج از رحم را افزايش دهد؛ مثل افرادي كه سابقه جراحي روي لوله‌هاي رحمي يا جراحي‌هاي شكمي مانند جراحي آپانديس، كيست تخمدان يا سزارين داشته باشند. البته سابقه جراحي قبلي حاملگي خارج از رحم نيز عامل مهمي در اين رابطه است.

وي ادامه مي‌دهد: سابقه عفونت‌هاي دستگاه تناسلي كه منجر به درگيري لوله‌هاي رحمي و چسبندگي‌هاي درون لوله شده باشد نيز از جمله عواملي است كه خطر حاملگي خارج از رحم را افزايش مي‌دهد. سيگار كشيدن، سابقه سقط‌هاي مكرر قبلي، سابقه نازايي و حاملگي‌هايي كه با روش‌هاي آزمايشگاهي مثل ivf ايجاد شده باشند نيز از ديگر علل افزايش خطر هستند. همچنين اگر خانمي بعد از بستن لوله‌هاي رحمي يا با وجود مصرف قرص‌هاي هوروموني ضدبارداري باردار شود احتمال بارداري خارج از رحم را دارد.

نشانه‌هاي حاملگي خارج از رحم

دكتر ثناگو در رابطه با علائم بروز اين مشكل توضيح مي‌دهد: تاخير قاعدگي همراه با دردهاي شكمي و لكه‌بيني از مهم‌ترين علائم بارداري خارج از رحم است. افرادي كه چنين شرايطي را تجربه مي‌كنند حتما بايد از نظر احتمال بروز حاملگي خارج از رحم بررسي شوند بخصوص اگر در گروه‌هاي پرخطر ذكر شده نيز قرار داشته باشند.

اين متخصص زنان و زايمان در مورد روش تشخيص اين مشكل مي‌گويد: سونوگرافي داخل رحمي اولين روش تشخيصي است كه براي ديدن جنين داخل رحم بايد استفاده شود. البته روش‌هاي آزمايشگاهي خاصي نيز در اين زمينه وجود دارد.

وي به اهميت تشخيص بموقع حاملگي خارج از رحم اشاره كرده و يادآور مي‌شود: چناچه حاملگي خارج از رحم بموقع تشخيص داده شود، بر حسب مورد با استفاده از روش‌هاي دارويي يا جراحي قابل درمان است. اما در صورتي كه مشكل دير مشخص شود، احتمال پارگي لوله، خونريزي شديد يا حتي خطر مرگ مادر را به همراه دارد.

پيشگيري

دكتر ثناگو با ذكر اين نكته كه براي اين مشكل راه خاصي جهت پيشگيري وجود ندارد، مي‌افزايد: با وجود اين به تمام خانم‌هايي كه در سنين باروري 15 تا 45 سال هستند، توصيه مي‌شود بلافاصله پس از عقب افتادن قاعدگي به پزشك متخصص مراجعه كنند؛ بخصوص زماني كه ديگر علائم مانند درد شكم يا خونريزي هم داشته يا در گروه افراد پرخطر باشند.

وي با توجه به اين‌كه گاهي ممكن است خود فرد متوجه بروز چنين مشكلي نشود و هيچ نشانه‌ خاصي وجود نداشته باشد، توصيه مي‌كند: افراد بايد تاخير در قاعدگي را جدي گرفته و در چنين شرايطي به پزشك متخصص مراجعه كنند. البته به طور معمول زماني كه قاعدگي بيشتر از 10 روز عقب بيفتد، حتما بايد از نظر بارداري آزمايشات لازم صورت گيرد، اما افرادي كه مشكلاتي نظير تنبلي تخمدان داشته و قاعدگي مرتبي ندارند، هميشه بايد تحت نظر پزشك بوده تا بررسي‌هاي لازم انجام شود.

در نتيجه، پزشك متخصص تنها كسي است كه با آزمايشات لازم مي‌تواند بروز حاملگي خارج از رحم را تشخيص و اقدامات درماني را انجام دهد.

حاملگي خارج از رحم و زايمان‌هاي بعدي

شايد اگر شما هم تجربه حاملگي خارج از رحم را داشته باشيد، نگران زايمان‌هاي بعدي خود باشيد. گاهي حتي خانم‌ها تصور مي‌كنند حاملگي خارج از رحم منجر به نازايي شده و آنها ديگر شانس مادر شدن را نخواهند داشت.

دكتر ثناگو در اين‌باره توضيح مي‌دهد: با تشخيص بموقع و قبل از پارگي لوله‌ها مي‌توانيم درمان‌هاي لازم را انجام دهيم و عوارض و مشكلاتي را كه ممكن است در آينده به وجود بيايد، كاهش دهيم. بنابراين حاملگي خارج از رحم در صورت تشخيص بموقع عوارض بعدي براي بيمار ايجاد نكرده و او مي‌تواند بارداري معمول داخل رحمي داشته باشد.

وي مي‌افزايد: در هر صورت كسي كه يك بار اين شرايط را داشته است، نسبت به ساير خانم‌ها احتمال بيشتري دارد كه باز هم حاملگي خارج از رحم داشته باشد. در جامعه كلي يك درصد از خانم‌ها در معرض چنين مشكلي هستند. ولي كسي كه يك بار حاملگي خارج از رحم داشته است، 2 تا 5 برابر بيشتر احتمال دارد دوباره اين شرايط را تجربه كند.

بنابراين در صورت بروز نشانه‌ها و علائم، مراجعه به پزشك متخصص را فراموش نكنيد و از آن غافل نشويد.

نيلوفر اسعدي بيگي ‌/‌ گروه سلامت