علل سقط جنین (بطور خلاصه)

[دکتر سید حمید سجاد]

پدیده سقط جنین چگونه اتفاق می افتد؟

بیش از ۸۰% سقط ها در سه ماهه اول حاملگی رخ می دهد و پس از آن این میزان به سرعت کاهش می یابد. علت بروز سقط جنین همیشه مشخص نیست ولی در ماههای اول حاملگی تقريبا” در همه موارد مرگ جنین ، قبل از سقط جنین صورت می گیرد. به این دلیل بررسی علل سقط جنین شامل تعیین علت مرگ جنین در صورت امکان می باشد.


عوامل ایجاد کننده سقط جنین در زنان به دو دسته عمده تقسیم می شود که عبارتند از :


۱. عوامل جنینی شامل :


الف- نمو غیر طبیعی تخم که در ۴۰% موارد اختلال رشد منجر به سقط جنین خود به خود می شود.
ب- ناهنجاریهای ارثی و ژنتيكي جنین: آمار به دست آمده نشان میدهد حدود ۲۰-۱۵% حاملگی ها منجر به سقط جنین می شود که ۶۰-۵۰% موارد سقط جنین به دلیل ناهنجاری های ارثی و ژنتيكي جنین می باشند.


۲.عوامل مربوط به مادر :


الف- بیماریهای عفونی مادر: عفونتهای مادری به ویژه سرخچه ، تب مالت و عفونتهای مقاربتی می تواند منجر به سقط جنین شود.
ب- بیماری های مزمن ناتوان کننده در مادر: بیماری هایی نظیر سل ، سرطان ، افزایش فشار خون ، بیماری کلیوی می تواند منجر به مرگ جنین و سقط جنین شود.
ج - بیماریهای غدد: بیماری های غدد نظیر کم کاری تیروئید ، دیابت قندی می تواند منجر به سقط جنین شود.
د- مصرف دارو و عوامل محیطی: مصرف سیگار ، الکل ، داروهای ضد بارداری و سموم محیطی نظیر سرب ، آرسنیک در مادر می تواند منجر به سقط جنین شود.
ه - عدم پذیرش ایمنی بدن: جنین از لحاظ ژنتیک یک عامل خارجی برای مادر است و بدن مادر بر علیه آن آنتی بادی ساخته و جنین را دفع می نماید. در یک بارداری طبیعی جفت آنتی بادی های متوقف کننده می سازد که مانع دفع جنین می شود
و - ناهنجاری های رحمي: در بعضی زنان نقص تکاملی رحم در دوران جنینی منجر به ایجاد رحم دو شاخ یا یک شاخ و یا انواع ناهنجاری های شكلي رحم می شود که این نقایص می تواند منجر به سقط جنین شود همچنین وجود فیبروم یا چسبندگی رحم نیز می تواند باعث سقط جنین در زن باردار شود.
ز - نارسایی دهانه رحم: باز بودن بیش از حد دهانه رحم به دلیل مادرزادی یا کشش بیش از حد در باز کردن آن در هنگام سقط یا زایمان قبلی منجر به نارسایی و ضعف دهانه رحم شده و می تواند ایجاد سقط خود به خودی نماید. سقط در این موارد معمولا” پس از سه ماهه اول حاملگی اتفاق می افتد .


خطر سقط جنین با تعداد زایمانها و نیز سن مادر زیاد می شود به طوریکه مطالعات انجام شده نشان می دهد که سقط جنین در زنان باردار زیر ۲۰ سال و بالای ۴۰ سال بیشتر است . همچنین در پدران خیلی جوان یا پیر نیز افزایش سقط جنین مشاهده شده است. بالاخره میزان بروز سقط با حامله شدن خانمها در عرض سه ماه پس از زایمان افزایش می یابد

[دکتر سید حمید سجاد]

چرا و به چه علت؟
ورزش سبک، مقاربت جنسی، کار کردن یا حمل وسایل سنگین موجب سقط نمی‌شود. تهوع و استفراغ اوایل بارداری حتی اگر بسیار شدید باشد، موجب سقط نمی‌شود و هیچ شواهدی موجود نیست که افتادن یا ضربه یا یک هراس ناگهانی بتواند موجب سقط شود.
اما در اغلب موارد سقط، می‌توان ردپای نقایص ژنتیکی را یافت. خیلی به ندرت ممکن است نقصی در سلامت مادر به عنوان علت زمینه‌ای وجود داشته باشد.
▪ علل ژنتیکی:
تقریبا نیمی از سقط‌های اولیه به‌دلیل مشکلات ژنتیکی و کروموزومی جنین اتفاق می‌افتد. به‌طور مشخص، این مشکلات از والدین به بچه‌ ارث نرسیده، بلکه در نتیجه خطایی بوده که به‌طور شانسی در زمان تقسیم‌ سلولی و نمو جنین رخ داده است.
▪ علل محیطی:
در این حالت سقط خودبه‌خود دیرتر به‌وقوع می‌پیوندد، مثلا حتی در سه ماهه دوم بارداری. این علل عبارتند از:
۱) افزایش شدید فشار خون مادر
۲) مرض قند‌کنترل نشده مادر و سایر اختلالات‌ هورمونی (هیپوتیروئید)
۳) مشکلات سیستم ایمنی و بیماری‌های خود ایمنی
۴) وجود استعداد لخته شدن خون
۵) مشکلات رحمی یا گردن رحم
۶) عفونت‌ها مانند هرپس دستگاه تناسلی مادر.

اطلاعات بیشتر برای علاقه مندان
حاملگی ناموفق- سقط خودبخود( بررسی علل)
حاملگی ناموفق- سقط خودبخود( بررسی علل)