خداحافظي با جنين

جام جم آنلاين: يكي از اتفاقاتي كه در هر حاملگي مي‌تواند رخ دهد، سقط است.

سقط به معني زايمان قبل از بيست هفتگي حاملگي يا خروج جنين با وزن كمتر از 500 گرم است. بنابراين به زايمان در پنج شش ماهگي سقط نمي‌گويند، بلكه نام اين واقعه زايمان زودرس است.

شيوع سقط بالاست و در ظاهر بيش از 10 درصد است، اما اگر تمام مواردي را كه سقط در ماه اول اتفاق مي‌افتد و اغلب مادر از حاملگي خود خبر ندارد و آن را به حساب عادت‌ماهانه خود مي‌گذارد حساب كنيم، آمار سقط به حدود 30 درصد كل حاملگي‌ها مي‌رسد البته ميزان سقط در سنين بالاتر افزايش مي‌يابد، به طوري كه در يك مادر 40 ساله احتمال سقط به 26 درصد مي‌رسد.

همين‌طور در كساني كه چندين بار حاملگي داشته‌اند، احتمال سقط بيشتر از كساني است كه تنها يكي دو بار حامله شده‌اند.

80 درصد سقط‌ها قبل از سه ماهگي اتفاق مي‌افتد و علت اين سقط‌ها در 50 درصد موارد اختلال كروموزومي است، يعني تعداد كروموزوم‌ها در تخم تشكيل شده، غيرعادي است و جنين تشكيل شده دچار مشكلات تكامل بوده و هرگز نمي‌تواند به يك نوزاد عادي تبديل شود.

در بيشتر موارد سقط، ابتدا مرگ جنين و بعد (گاهي چند هفته بعد) سقط اتفاق مي‌افتد، اما موارد كمتري هم وجود دارد كه جنين زنده است و در اين حال سقط ديرتر (پس از سه ماهگي) رخ مي‌دهد.

برخي از علل سقط قابل پيشگيري است، مثل مشكلات تيروئيد و ديابت كه در اين موارد در صورت درمان بيماري و كنترل تيروئيد يا ديابت، قبل از بارداري مي‌توان از سقط پيشگيري كرد.

از علل ديگر مي‌توان به عفونت‌ها اشاره كرد. هرچند در بيشتر تحقيقات عفونت‌ها جزو علل نادر سقط است، اما هرخانمي كه سه بار يا بيشتر سقط داشته باشد بايد از نظر وجود عفونت‌هاي خاص بررسي شود.

داروها از ديگر علل سقط است كه بايد مصرف آنها مورد توجه و دقت قرار گيرد. مصرف سيگار، الكل و قهوه هم مي‌تواند به سقط منجر شود.

اشعه ايكس و راديوتراپي‌هايي كه به منظور درمان برخي سرطان‌ها انجام مي‌شود، موجب سقط مي‌شود، اما انجام كارهاي تشخيصي راديولوژي مثل گرفتن عكس سينه يا ماموگرافي به سقط منجر نمي‌شود.

انواع روش‌هاي جلوگيري به سقط منجر نمي‌شود، اما وجود آيودي حين بارداري مي‌تواند باعث سقط عفوني شود كه فوق‌العاده خطرناك است و بايد بلافاصله پس از اطلاع از حاملگي اقدام به خروج آيودي كرد.

از بيماري‌هاي ديگري كه به سقط منجر مي‌شود، اختلالات ايمونولوژيك است كه مشهورترين آن ترومبوفيلي يا مشكلات انعقادي ژنتيكي در مادر است كه باعث سقط، زايمان زودرس يا مرگ جنين مي‌شود.

اختلالات رحم نيز مي‌تواند موجب سقط شود. از اين اختلالات مي‌توان به اشكال غيرطبيعي رحم يا نارسايي دهانه رحم كه مي‌تواند ژنتيكي باشد، اشاره كرد.

دكتر ثريا عالمي - جراح و متخصص بيماري‌هاي زنان و زايمان