کلينيک خانواده/دکتر محمد اسلامي/رييس اداره تنظيم خانواده وزارت بهداشت
کنترل بارداري در ديابت و فشار خون

در صورتي که خانم‌هاي مبتلا به ديابت يا فشارخون بخواهند در تنظيم خانواده مشارکت داشته باشند، بايد نکاتي را در مورد روش‌هاي خاص بدانند...

نکته اول: مصرف قرص‌هاي ترکيبي (ld و تري‌فازيک) براي بيمار ديابتي که علاوه بر ديابت به عوارض آن (مثل بيماري‌هاي همراهي چون فشارخون، چربي خون، درگيري کليه‌ها و اشکال در بينايي) نيز مبتلا شده باشد، ممنوع است.

نکته دوم: خانم ديابتي‌اي که زايمان کرده و تمايل دارد از قرص مخصوص دوران شيردهي استفاده کند، منعي براي استفاده از اين قرص‌ها ندارد و مي‌تواند با خيال راحت تا 6 ماه آنها را مصرف کند و به فرزندش هم شير بدهد.

نکته سوم: اگر خانمي از مدت‌ها قبل با تشخيص ديابت تحت درمان باشد، (مثلا حدود 20 سال از تشخيص ديابتش بگذرد)، بهتر است از آمپول‌هاي 3 ماهه پيشگيري استفاده نکند. خانم?هاي مبتلا به ديابت پيشرفته نيز نبايد آمپول‌هاي 3 ماهه بزنند.

نکته چهارم: قبلا گفته مي‌شد ديابتي‌ها بهتر است از آي‌يودي استفاده نکنند اما امروز تحقيقات وسيع ثابت کرده که هيچ مشکلي براي اين افراد پيش نمي‌آيد و در همه متون علمي آمده است که استفاده از آي‌يودي براي بيماران قلبي و ديابتي بلامانع است.

نکته پنجم: خانم‌هاي مبتلا به ديابت بايد، قبل از بستن لوله?ها تحت معاينه و بررسي دقيق قرار گيرند. اگر پزشک متخصص تشخيص بدهد قندخون‌ کنترل شده و مطلوب است، جراحي انجام مي‌شود و در غير اين صورت تا بهبود شرايط و كنترل قندخون، اين جراحي به تعويق خواهد افتاد.

نکته ششم: وقتي فشارخون بالا محسوب مي‌شود که از 16 روي 10بالاتر باشد. اگر فشارخون بين 14.9 تا 16/10 باشد، فرد به فشارخون متوسط مبتلاست. عدد کمتر از 14/9 نيز طبيعي تلقي مي‌شود. براي مبتلايان به فشارخون بالا يعني عدد 16 ميلي‌متر جيوه روي 10، مصرف قرص‌هاي ترکيبي پيشگيري از بارداري کاملا ممنوع است، اما كساني هم كه فشارخون متوسط (14/9 تا 16/10 ) دارند، بهتر است روش ديگري را براي پيشگيري از بارداري امتحان كنند. در مورد آمپول‌هاي يک ماهه نيز همين‌طور است، يعني براي مبتلايان به فشارخون بالا (بيش‌تر از 16/10 ) مصرف آن مطلقا ممنوع است و مبتلايان به فشارخون متوسط بهتر است اصلا اين آمپول‌ها را تزريق كنند. مصرف قرص‌هاي ترکيبي ضدبارداري براي فشارخون‌هاي بالا ممنوعيت مطلق دارد، در حالي که قرص‌هاي دوران شيردهي براي اين گروه (فشارخون بالاي 16/10) بهتر است انتخاب نشود و يک روش ديگر جايگزين شود. آمپول‌هاي 3 ماهه براي کساني که به فشارخون تحت کنترل و درمان مبتلا هستند، مناسب نيستند. اگر هم فشارخون بيمار کنترل نمي‌شود، اصلا نبايد از اين آمپول‌ها استفاده کرد. آي‌يو‌دي، هيچ منعي در فشارخون ندارد. براي بستن لوله‌ها نيز جاي هيچ نگراني وجود ندارد.