کاکل ذرت، خارخاسک، دم آلبالو و گيلاس، بهترين سنگ شکن‌هاي طبيعي سنگ‌هاي كليوي و مجاري ادراري


يک متخصص فارموکوگنوزي گفت: کاکل ذرت، خارخاسک، دم گيلاس و آلبالو از جمله گياهان دارويي با کاربردهاي متفاوت هستند که مهم‌ترين اثربخشي آنها دفع سنگ‌هاي کليوي و مجاري ادراري است.

دکتر نرگس ساداتي در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ايسنا - منطقه دانشگاه علوم پزشکي تهران در تشريح خواص گياهان دارويي مفيد مانند کاکل ذرت، خارخاسک، دم گيلاس و آلبالو در دفع سنگ‌هاي کليوي گفت: کاکل ذرت رشته‌هاي به رنگ زرد يا قهوه‌اي کم رنگ است که به عنوان ضد عفوني کننده مجاري ادراري، کاربرد سنتي دارد و مصرف آن به همراه خامه خشک و يا تازه به صورت دم کرده و روزي 3 بار توصيه مي‌شود.

وي نسبت به عوارض اين گياه دارويي نيز هشدار داد و گفت: تحريک انقباضات رحم در خرگوش‌ها توسط کاکل ذرت به اثبات رسيده از اين رو مصرف اين داروي گياهي براي زنان باردار و شيرده توصيه نمي‌شود.

خارخاسک؛ تسهيل کننده تصفيه خون و اعمال کبدي

وي در ادامه گياه خارخاسک را از خانواده اسفندها عنوان كرد و گفت: قسمت مورد استفاده اين گياه ميوه، دانه، برگ، ريشه و گاهي تمام قسمت‌هاي گياه است و اغلب، تمام ميوه آن مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

ساداتي اين گياه را به عنوان دفع کننده سنگ‌هاي مجاري ادراري و تسهيل دهنده عمل تصفيه خون و اعمال کبدي معرفي کرد و درباره نحوه مصرف آن گفت: ميوه اين گياه بايد روزي 3 مرتبه و به ميزان 2 تا 4 گرم به صورت دم كرده مصرف شود.

دم کرده دم آلبالو و گيلاس بهترين سنگ شکن‌هاي طبيعي

اين متخصص فارموکوگنوزي گفت: دم گيلاس مصرف سنتي دارد و مصرف آن روزي 3 مرتبه به صورت دم کرده در يک فنجان توصيه مي‌شود. همچنين مخلوط آن با دم آلبالو به عنوان داروي سنگ شکن مصرف سنتي دارد.

ساداتي به اشکال دارويي گياهي مورد استفاده در سنگ کليه از جمله ديورتيک اشاره کرد و گفت: اين فراورده دارويي به صورت پودر 100 گرمي در بازار دارويي موجود است که حاوي4/57 درصد دم آلبالو، 25 درصد ميوه خارخاسک، 8/8 درصد کاکل ذرت و 8/8 درصد برگ پونه است. اين دارو در درمان ادم ناشي از نارسايي احتقاني قلب (chf)، کم کاري کليه، دفع سنگ مجاري ادراري و عفونت ادراري و پرفشاري خون (hbp) مصرف دارد.

اين متخصص فارموکوگنوزي با تاکيد بر اينکه ديورتيک بايد با مقادير زياد آب مصرف شود، گفت: ميزان مصرف آن طوري است كه بايد روزي دوبار هر بار يک قاشق غذا خوري از پودر ديورتيک در يک ليوان آب جوش به مدت 10 دقيقه دم کرده و پس از صاف کردن مصرف شود.

وي افزود: يون‌ها و قندهاي موجود در اين فرآورده مشابه مدرهاي اسموتيک و سبب تسهيل دفع آب و مهار جذب مجدد آب و املاح مي‌شود و روغن‌هاي فرار موجود در برگ پونه به علت اثرات ضد اسپاسم موجب شل شدن عضلات صاف مجاري ادراري و باعث تسهيل خروج سنگ مي‌شود.

ساداتي با بيان اينکه مصرف مداوم اين فراورده بايد تحت نظر پزشک و با کنترل الکتروليت‌ها ( بويژه سديم و پتاسيم) صورت گيرد، افزود: اختلال آب و الکتروليت (در مقادير زياد) واکنش‌هاي حساسيتي مانند كهير در افراد حساس ايجاد مي‌کند. مصرف اين فرآورده در دوران بارداري و شيردهي به اثبات نرسيده است.

سنکل، ضد اسپاسم و خاصيت ضد ميکروبي

وي همچنين به فرآورده دارويي ديگر به نام سنکل(sancol) که به شکل قطره در بازار دارويي ايران موجود است، اشاره كرد و گفت: اين فرآورده شامل 25 درصد عصاره رازيانه ، 5/12 درصد عصاره دانه زيره سبز، 5/12 درصد عصاره برگ بر، 5/12 درصد دم گيلاس، 5/12 درصد کاکل ذرت، 5/12 درصد عصاره ميوه خارخاسک و5/12 درصد تخم خربزه است.

ساداتي ادامه داد: ترکيبات موثر موجود در گياهان قطره سنکل از اثرات مدر و شل کننده عضلات صاف مجاري ادرار برخوردار است که خروج سنگ را تسهيل کرده و اثر ضد اسپاسم دارد. همچنين عصاره رازيانه علاوه بر افزايش جريان ادرار سبب افزايش ترشح سديم در ادرار نيز مي‌شود. علاوه بر آن ترکيبات موجود در اين قطره داراي خاصيت ضد ميکروبي دارد.

اين متخصص فارموکوگنوزي با اشاره به اينکه اين فرآورده در دفع سنگ مجاري ادرار (حداکثر قطر سنگ7 ميلي متر) و تسکين دردهاي کليوي و ضدعفوني کردن مجاري ادرار موثر است، گفت: مقدار مصرف آن در بزرگسالان روزي سه بار هر بار 50 تا 60 قطره در يک فنجان آب سرد بعد از غذا و در موارد حاد به مدت يک ماه مصرف آن توصيه مي‌شود.

وي افزود: به منظور پيشگيري از تشکيل مجدد سنگ 30 قطره 2تا 3 نوبت در روز به مدت يک هفته در هر ماه و در کودکان تا سن 12 سال 20 تا10 قطره وابسته به سن کودک سه نوبت در روز همراه با مقادير زياد آب در طول مصرف اين دارو توصيه مي‌شود.

ساداتي با تاکيد بر اين مطلب که مصرف مداوم اين فرآورده بايد تحت نظر پزشک و با کنترل الکتروليت‌ها به ويژه سديم و پتاسيم همراه باشد، گفت: مصرف اين فرآورده در دوران بارداري و شيردهي به اثبات نرسيده است.

اين متخصص فارموکوگنوزي در پايان گفت: اين گياهان دارويي به عنوان مدرهاي اسموتيک عمل کرده و باعث تسهيل خروج سنگ از مجاري ادراري مي‌شود. نوع سنگ در اثر بخشي اين گياهان اثري ندارد.